ไตรกลีเซอไรด์ ไขมันร้ายไม่แสดงอาการ รู้ตัวอีกทีโรคเพียบ

ไตรกลีเซอไรด์ ไขมันร้ายไม่แสดงอาการ รู้ตัวอีกทีอาจเป็น ไขมันพอกตับ เบาหวาน และโรคอีกเพียบ "LDL" หรือ ไขมันเลว ก็ร้ายไม่ต่าง เผยแนวทางลด ไตรกลีเซอไรด์ & LDL แบบไม่กินยา

แม้ในโลกสุขภาพ ไขมันในเลือดจะถูกพูดถึงบ่อย แต่คนทั่วไปกลับโฟกัสเพียงแค่ “ไขมันเลว” อย่าง LDL และมองข้าม Triglyceride (ไตรกลีเซอไรด์) ที่อันตรายไม่แพ้กัน หรือในบางแง่มุม “ร้ายลึก” กว่าด้วยซ้ำ

ไขมันทั้งสองชนิดมีบทบาทสำคัญในกลไกของ โรคหัวใจ เบาหวาน และโรคตับ ดังนั้น การเข้าใจความแตกต่างและการจัดการจึงเป็นหัวใจของการป้องกันโรคร้ายแรงอย่างแท้จริง

ไตรกลีเซอไรด์ คืออะไร

ไตรกลีเซอไรด์ คือไขมันชนิดหนึ่งที่ร่างกายสร้างขึ้นจากพลังงานส่วนเกิน โดยเฉพาะ น้ำตาลและคาร์โบไฮเดรตขัดสี หากไม่ได้ถูกใช้ในทันที ร่างกายจะเปลี่ยนให้กลายเป็นไขมันชนิดนี้เพื่อเก็บสะสมในเซลล์ไขมัน และเมื่อระดับสูงผิดปกติจะทำให้เกิดผลเสียในหลายระบบ นำไปสู่

• อ้วนพุง (Visceral Obesity)

• ดื้อต่ออินซูลิน → เบาหวานชนิดที่ 2

• ไขมันพอกตับ (NAFLD)

• เพิ่มความเสี่ยงตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน

• เพิ่มอนุภาค LDL แบบอันตราย (small dense LDL)

ค่าปกติของ ไตรกลีเซอไรด์

• ปกติ: <150 mg/dL

• สูงปานกลาง: 150–199 mg/dL

• สูง: 200–499 mg/dL

• สูงมาก: ≥500 mg/dL (เสี่ยงตับอ่อนอักเสบ)

LDL ไขมันเลว คืออะไร

LDL (Low-Density Lipoprotein) หรือ ไขมันเลว คือไขมันที่ทำหน้าที่ลำเลียงคอเลสเตอรอลจากตับไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย แต่หากมีมากเกินไปจะไปเกาะตามผนังหลอดเลือดจนกลายเป็น คราบไขมัน (Plaque) ส่งผลให้หลอดเลือดตีบหรือตัน นำไปสู่

• หัวใจขาดเลือด (Heart Attack)

• เส้นเลือดสมองตีบ (Stroke)

• เสี่ยงหลอดเลือดแดงแข็ง (Atherosclerosis)

ค่าปกติของ LDL (ตามระดับความเสี่ยง)

• ต่ำกว่า 100 mg/dL: ดี

• ต่ำกว่า 70 mg/dL: ดีมาก (ถ้ามีโรคประจำตัว)

• เกิน 160 mg/dL: สูง

• เกิน 190 mg/dL: เสี่ยงมาก (ต้องใช้ยา)

แนวทางลด ไตรกลีเซอไรด์ - ไขมันเลว LDL (ไม่ใช้ยา)

ปรับพฤติกรรมการกิน

• หลีกเลี่ยงน้ำตาล, แป้งขัดสี, น้ำหวาน, ของทอด

• ลดแอลกอฮอล์อย่างจริงจัง

• เน้นโปรตีนไม่ติดมัน ผักสด ถั่วเมล็ดแห้ง ไขมันดีจากปลา

• เลือกไขมันดี: น้ำมันมะกอก น้ำมันอะโวคาโด

• เพิ่มใยอาหาร: จากผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสี

• งดไขมันทรานส์ 100%

เพิ่มกิจกรรมร่างกาย

• เดินเร็ว ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน อย่างน้อย 150 นาที/สัปดาห์

• ลดน้ำหนักอย่างน้อย 5–10% หากมี BMI >25

เช็กเป็นประจำ

• ตรวจระดับไขมันในเลือดอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

• หากมีโรคประจำตัวหรืออายุเกิน 40 ปี ควรตรวจทุก 6 เดือน

LDL คือ "ฆาตกรซึ่งหน้า" ก่อโรคเกี่ยวกับหลอดเลือด ส่วน ไตรกลีเซอไรด์ "อาชญากรในเงามืด" กระตุ้นเบาหวาน ตับพุง ไขมันพอกตับ และเพิ่มอนุภาค LDL สร้างภาวะอักเสบ

การลดความเสี่ยงโรคหัวใจและอีกสารพัดโรคต้องจัดการทั้งสองตัวร่วมกัน ไม่ใช่เน้นแค่ LDL เท่านั้น

แหล่งข้อมูลอ้างอิง:

• American Heart Association (AHA)

• Centers for Disease Control and Prevention (CDC)

• Mayo Clinic

• Healthline

• Framingham Heart Study

• REDUCE-IT Trial (NEJM, 2019)

• American Academy of Family Physicians (AAFP)

• National Cholesterol Education Program (NCEP ATP III)