ธรรมlife EP.42 #ปล่อยนก ปล่อยปลา ได้บุญจริงหรือ

รายการธรรมlife EP. 42 โดยอ้อม สุนิสา สุขบุญสังข์

คำถาม #ปล่อยนก ปล่อยปลา ได้บุญจริงหรือ

คำตอบโดย พระมหาไพรวัลย์ วรวณฺโณ วัดสร้อยทอง กรุงเทพมหานคร

คำถามวันนี้ฟังดูไม่ซับซ้อน แต่น่าสนใจมาก และอ้อมเชื่อว่ามีหลายคนเคยสงสัยเช่นเดียวกัน เอาเข้าจริงการปล่อยนกปล่อยปลานี่ มันบุญหรือบาปกันแน่ พระมหาไพรวัลย์เมตตาตอบไว้อย่างกระจ่างจนอ้อมเคลียร์เลยทีเดียว ท่านอธิบายอย่างนี้ค่ะ

“การทำบุญในลักษณะนี้ ส่วนใหญ่อาตมากล้ายืนยันได้เลยว่า เป็นการทำบาปไม่ใช่การทำบุญ

"อาตมาเคยคุยกับอาจารย์คนหนึ่ง ท่านทำงานเกี่ยวกับองค์กรป้องกันทารุณกรรมสัตว์แห่งประเทศไทย ท่านบอกเลยว่า นกที่เราเห็นถูกพรากมาทั้งนั้น คือต้องไปจับมาจากทุ่งนา จากแหล่งธรรมชาติ เพราะนกพวกนี้ไม่สามารถเพาะเลี้ยงได้ ฉะนั้นทำยังไงจึงจะมีนกมาขายให้คนใจบุญซื้อปล่อย ก็ต้องไปจับมาขังและนำมาขาย”

มาถึงตรงนี้อ้อมสงสัยค่ะ เมื่อกี้มีประโยคหนึ่งหลวงพี่พูดว่า…..ทำยังไงจึงจะมีนกมาขายให้ “คนใจบุญ” ซื้อปล่อย…ก็เราใจบุญไงคะ เราเลยไปปล่อย อย่างนี้เราก็ควรจะได้บุญไม่ใช่หรือคะ

“วิธีคิดแบบที่โยมพี่สงสัยก็เหมือนเราไปส่งเสริมสิ่งที่ผิด เพื่อสร้างโอกาสให้เราได้แก้ไข หรือทำอะไรก็ได้ที่คิดว่าเป็นความสบายใจส่วนตัว อาตมาว่าแบบนั้นไม่มีทางเป็นบุญ

“ถ้าเป็นบุญจริง ๆ ต้องทำโดยเห็นแก่ชีวิตของผู้อื่น ไม่ว่าคนหรือสัตว์ เป็นสิ่งที่เราควรเคารพเท่ากับชีวิตของเรา อันนั้นจึงเรียกว่าการทำบุญ อีกอย่างโยมพี่ต้องเข้าใจว่า คนส่วนใหญ่เวลาเขาปล่อยนกปล่อยปลา เขาไม่ได้ปล่อยโดยพื้นฐานความคิดว่า

เขาสงสารสัตว์เหล่านั้นจริง ๆ นะ แต่จะเป็นความคิดในเชิงว่า ไปดูหมอมา หมอบอกว่ากำลังมีเคราะห์มีกรรม ให้ไปปล่อยนกปล่อยปลานะ การทำบุญในลักษณะนี้ เป็นการเห็นว่าสัตว์พวกนี้เป็นสินค้าสำหรับ ไถ่บาปไถ่เคราะห์ ให้เราเสียมากกว่า”

อ้อมขอถามอีกนิดค่ะ แล้วถ้าเราเดิน ๆ อยู่ในตลาด เราเห็นว่าปลาถูกขัง บางตัวก็ดิ้นหาทางหนี หาอากาศหายใจ แล้วเราเห็นใจเขา เจตนาเราตอนนั้นรู้สึกอยากช่วย อยากซื้อเขามาปล่อยล่ะคะ

“ถ้าอย่างนั้นได้นะโยมพี่ วิธีการจริง ๆ ในการช่วยเหลือส่งเสริมสัตว์คือ ปล่อยให้เขาได้อยู่ในระบบนิเวศของเขา ในธรรมชาติของเขา ทำอย่างไรเราจะเบียดเบียนเขาน้อยที่สุด ใช่ไหม เหมือนที่มีคนบอกว่า ปล่อยให้นกได้อยู่บนฟ้า ปล่อยให้ปลาได้อยู่ในน้ำ คือวิธีการให้อภัยทานที่ดีที่สุด

“อย่างไรก็ดี ถ้าใครไปเห็นปลาขังอยู่ที่ท่าน้ำ แล้วนึกอยากเหมาซื้อเพื่อที่จะปล่อยให้ปลาไปอยู่ในน้ำ ด้วยจิตเป็นกุศล นึกสงสาร ไม่ใช่ว่าเพื่อสะเดาะเคราะห์ ก็อยากจะเตือนว่า วิธีนี้อาจไม่ใช่เป็นวิธีการแก้ปัญหาที่ถูกต้อง เพราะเมื่อไรที่ยังมีพ่อค้าแม่ค้าคิดว่าธุรกิจนี้ยังทำเงินได้ ก็จะไปจับนกจับปลามาอีก กลายเป็นเราช่วยส่งเสริมให้มีการจับสัตว์พวกนี้มากขึ้นและเพิ่มขึ้น

“นอกจากนี้ ยังมีข้อที่ว่าเราปล่อยเขาไปก็ดูเหมือนจะช่วย แต่กลับกลายเป็นปล่อยเขาไปอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เขาไม่คุ้นชิน อย่างเต่าบางตัวอยู่ในน้ำไม่ได้ เพราะเป็นเต่าบก พอคนซื้ออธิษฐานเสร็จก็หย่อนลงไปลงไปในแม่น้ำ ลองคิดดูว่า เต่าตัวนิดเดียวปล่อยลงแม่น้ำเจ้าพระยาจะรอดได้ยังไง ไม่มีทางรอดเลย หรือเคยมีนักวิจัยบอกว่า นกที่เราปล่อย ๆ กันอยู่นั้นส่วนใหญ่มากกว่า 80% จะตาย เพราะหนึ่งปล่อยผิดที่ ไม่ได้ปล่อยในแหล่งธรรมชาติที่เขาควรอยู่ และสองเพราะอ่อนแรง เนื่องจากอยู่ในสภาพกรงที่คับแคบอัด ๆ กันมานานเกินไป

“กล่าวโดยสรุปคือ การปล่อยอะไรต้องมองให้กว้าง ให้ยาวกว่านั้น ไม่ใช่คิดว่า อยากปล่อยก็ปล่อยเป็นความสบายใจส่วนตัว

“ถ้าพูดแบบหลักพระพุทธศาสนา การปล่อยที่ถูกที่ควร คือการปล่อยความมีเวร ปล่อยความอาฆาตในใจของเรา และปลูกฝังความมีเมตตาต่อเพื่อนร่วมโลกทั้งมนุษย์และสัตว์ต่างหาก บางครั้งแค่คิดว่าทำอย่างไรเราจึงจะมีส่วนในการเบียดเบียนสัตว์ให้น้อยลง งดใช้หลอด งดใช้ถุงพลาสติกได้ไหม จะได้ไม่มีสิ่งเหล่านี้ไปติดอยู่ในอวัยวะของสัตว์จนถึงแก่ความตาย นี่ก็คือการอภัยทานแล้ว แต่คนไม่ค่อยมองเห็น ทั้งที่วิธีคิดเหล่านี้จึงจะเป็นอภัยทานที่ยั่งยืนที่สุด”

อย่าลืมว่า ถ้าคุณรู้สึกหนัก มีทุกข์ในใจแบ่งเรื่องราวของคุณให้พวกเราได้ค่ะ ที่สำคัญลองเติมธรรมกันวันละนิดเพื่อชีวิตที่ดีขึ้นค่ะ ส่งความหนัก ความทุกข์ สิ่งสงสัยมาให้พวกเราได้ที่ www.bia.or.th/dhamlife อ้อมจะไปหาคำตอบจากพระอาจารย์มาให้ค่ะ อะไรที่อ้อมช่วยได้ อ้อมยินดีค่ะ

ติดตามข้อธรรมดีๆ ได้ที่เพจ FB : หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ หรือ LINE @Suanmokkh_Bangkok  และติดตามรายการธรรมlife ได้ทุกวันพุธ และวันอาทิตย์ เวลา 08:00 น. บน LINE TODAY 

ฟังเสียงท่านอาจารย์พุทธทาส เรื่องบุญอันแท้จริง ได้ที่นี่ https://www.youtube.com/watch?v=DInIgEOecc8