สาวเชียงใหม่ เลี้ยงโคนมแรกเกิด-ขุนแปรรูป อีกหนึ่งช่องทางทำตลาด อาชีพเสริมรายได้
โคนมเป็นอีกหนึ่งสัตว์เศรษฐกิจที่นอกจากเกษตรกรผู้เลี้ยงจะรีดนมส่งจำหน่ายแล้ว ยังมีเกษตรกรอีกหนึ่งกลุ่มที่ได้มีการเลี้ยงแบบซื้อมาขายไป โดยนำโคนมแรกเกิดทั้งเพศเมียและเพศผู้มาทำการเลี้ยงให้เจริญเติบโตมีอายุมากกว่า 1 ปี จากนั้นส่งจำหน่ายให้กับฟาร์มโคนมต่อไป เพราะช่วยประหยัดเวลาให้กับฟาร์มรีดนมได้ โดยโคนมเพศเมียจะส่งเข้าฟาร์มเพื่อรีดนมต่อไป ส่วนเพศผู้จะขุนจนได้น้ำหนักและจำหน่ายเป็นโคขุนพร้อมนำมาแปรรูป
คุณทัตติกา ปาลี หรือคุณตั๊กแตน อยู่บ้านเลขที่ 15/2 หมู่ที่ 1 ตำบลออนใต้ อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นเกษตรกรที่ได้แนวความคิดโดยซื้อโคนมแรกเกิดหรือโคนมที่ทางฟาร์มรีดนมไม่ต้องการเลี้ยง นำมาเลี้ยงต่อเพื่อให้ได้อายุที่ต้องการ จากนั้นจึงส่งตัวเมียจำหน่ายต่อไปให้กับฟาร์มที่ต้องการรับซื้อไปรีดนม ส่วนตัวผู้ที่ขุนจนได้ขนาดที่ต้องการจึงส่งจำหน่ายทั้งตัวหรือแปรรูปเพิ่มมูลค่าเอง
คุณตั๊กแตน เล่าให้ฟังว่า สมัยก่อนทำงานอยู่บริษัทเอกชนเกี่ยวกับการวางแผนการตลาด เมื่อทำงานในสายงานนี้เริ่มรู้สึกอยู่ตัวว่ากำลังวนเวียนอยู่กับสิ่งเดิมๆ จนเกิดความเครียดสะสมและเสียสุขภาพ ทำให้เกิดความคิดที่อยากจะออกจากความเครียดเหล่านี้ พร้อมทั้งต้องการกลับมาอยู่บ้านเพื่อดูแลคุณพ่อคุณแม่ จึงได้ตัดสินใจลาออกจากงานแล้วมาทำการเกษตรอยู่ที่บ้าน
“อันที่จริงแล้ว ครอบครัวเราทำนาทำการเกษตรอยู่เดิม พอเราตัดสินใจที่จะลาออกมาอยู่บ้าน ก็เลยขอแบ่งที่นาจากพ่อมาทำกิจการอย่างอื่นบ้าง เพราะว่าพื้นที่ทำนาของพ่อ ได้ผลผลิตเพียงปีละ 2 ครั้งเท่านั้น จึงมองไปในอนาคตว่า เมื่อเราต้องมาอยู่ที่บ้าน ต้องทำกิจกรรมอื่นๆ ไปด้วย เพื่อให้มีเงินรายวัน รายเดือนเป็นค่าใช้จ่าย ช่วงแรกเลี้ยงโคนมเพื่อรีดนมขายก่อน ต้องการสร้างรายได้รายวัน ต่อมารู้สึกว่ายังไม่ตอบโจทย์ เพราะค่าอาหารแพงมาก จึงได้เน้นเป็นซื้อมาเลี้ยงให้โตตามธรรมชาติ แล้วจึงขายไปให้กับเกษตรกรฟาร์มโคนมอื่นๆ เพื่อให้เขาซื้อต่อจากฟาร์มเราไป” คุณตั๊กแตน บอก
โดยโคนมที่นำเข้ามาเลี้ยงให้โตจะมีประมาณ 10-20 ตัว โดยทุกปีจะจำหน่ายออกไปและซื้อเข้ามาหมุนเวียนอยู่เช่นนี้อยู่เป็นประจำ
สำหรับพื้นที่เลี้ยงโคที่จัดสรรในการเลี้ยงนั้น คุณตั๊กแตน บอกว่า จะแบ่งเป็นพื้นที่โรงเรือนนอนให้กับโคนมประมาณ 2 งาน และมีพื้นที่ปลูกหญ้าให้โคกินอีก 1 ไร่ ซึ่งโคนมที่นำมาเลี้ยงจะเน้นเป็นตัวเมียเป็นส่วนใหญ่ และบางช่วงก็จะมีตัวผู้บ้าง โดยโคนมที่มีทั้งหมดเกิดจากการซื้อลูกโคนมเพิ่งเกิดหรือหย่านมเข้ามา
การเลี้ยงมีทั้งปล่อยให้โคนมเดินกินหญ้าเองได้อิสระในพื้นที่ที่เตรียมไว้ พร้อมทั้งตัดหญ้าจากแปลงที่ปลูกเข้ามาเสริมให้โคนมกินบ้าง ส่วนอาหารข้นมีให้กินแต่ไม่บ่อย เพราะต้องการเลี้ยงแบบประหยัดต้นทุนเป็นหลัก จากการปล่อยเลี้ยงตามธรรมชาติเช่นนี้โคนมโตได้ดีเช่นกัน
“โคนมที่เราซื้อมาเลี้ยง เราก็จะนำมาเลี้ยงตั้งแต่เล็กๆ พออายุได้ปีกว่าๆ จะทำการผสมเทียมให้กับโคนมสาว การผสมก็จะมีคุณหมอที่เป็นปศุสัตว์ในพื้นที่เข้ามาดูให้ พอผสมติด ตั้งท้องได้ 3-6 เดือน เราก็จะให้สัตวแพทย์มาเช็กความสมบูรณ์ให้อีกครั้งหนึ่ง ถ้าไม่มีปัญหาอะไร สามารถติดต่อฟาร์มโคนมมาซื้อได้เลย ซึ่งลูกค้าก็จะบอกว่าต้องการโคนมแบบไหน แบบตั้งท้องได้ 3 เดือน หรือ 6-8 เดือน หรือว่าต้องการโคสาว การขายในลักษณะนี้ราคาก็จะแตกต่างกันไปด้วย” คุณตั๊กแตน บอก
เมื่อจำหน่ายโคนมที่ตั้งท้องออกไปจากฟาร์มเกือบหมดแล้ว จากนั้นเธอจะซื้อลูกโคนมแรกเกิดเข้ามาเลี้ยงใหม่ ในราคาประมาณตัวละ 4,000-5,000 บาท เลี้ยงวนไปเช่นนี้ตลอดทั้งปี และสาเหตุที่โคนมแรกเกิดไม่ได้ถูกเลี้ยงในฟาร์มรีดนมเกิดจากพื้นที่เลี้ยงไม่เพียงพอ และลูกโคนมตัวเล็กๆ ค่อนข้างกินอาหารที่ใช้ระยะเวลานาน จึงทำให้เกิดความสิ้นเปลืองในการเลี้ยงจนกว่าจะให้น้ำนมได้ ด้วยเหตุผลนี้เองจึงทำให้เธอได้มีโอกาสเลี้ยงและทำกำไรจากการขายในช่องทางนี้
สำหรับการดูแลป้องกันโรคและการทำวัคซีนให้กับโคนมภายในฟาร์ม ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานปศุสัตว์ในพื้นที่เข้ามาทำการดูแลและทำแผนฉีดวัคซีนให้อย่างเป็นระบบ จึงทำให้โคนมของเธอมีความแข็งแรงและสุขภาพดี
ส่วนในเรื่องของการทำตลาดเพื่อจำหน่ายโคนมตั้งท้องให้กับฟาร์มรีดนมนั้น คุณตั๊กแตน เล่าว่า เมื่อลูกค้ารู้ว่าฟาร์มของเธอมีโคนมสาวตั้งท้องสมบูรณ์ จะเข้ามาทำการติดต่อขอซื้อเพื่อนำไปรีดนมภายในฟาร์มของลูกค้า โดยราคาโคนมตั้งท้องได้ 3-6 เดือน ราคาจำหน่ายอยู่ที่ตัวละ 30,000 บาท และโคนมที่ตั้งท้องได้ 8 เดือน ราคาจำหน่ายอยู่ที่ตัวละ 42,000-45,000 บาท สำหรับโคนมตัวผู้ที่ผ่านการขุนจนโตเต็มที่ อายุ 1-2 ปี หากต้องการจำหน่ายให้กับโรงเชือด ราคาจำหน่ายอยู่ที่ตัวละ 25,000-35,000 บาท พร้อมกันนี้เธอเองยังได้นำเนื้อโคนมขุนบางส่วนมาทำการแปรรูป ทำเป็นสินค้าจำหน่ายเองหน้าฟาร์ม และเมนูต่างๆ ขายที่หน้าร้านจึงช่วยเพิ่มมูลค่าได้อีกหนึ่งช่องทาง
“พอเรามาทำการเกษตรอย่างเต็มตัว การจะทำให้ประสบผลสำเร็จได้ โดยเฉพาะการเลี้ยงโคนมแบบซื้อมาขายไป เคล็ดลับง่ายๆ เลย คือเรื่องของเวลา ซึ่งโคนมนี้การเลี้ยงไม่ต้องใช้ขั้นตอนอะไรมากมาย เพียงเราจัดสรรเวลาให้ได้ ดูแลในช่วงเช้ากับเย็น เอาอาหารให้เขากิน ในช่วงเวลาอื่นเดี๋ยวเขาก็ไปหาอะไรกินเองในทุ่งหญ้าที่เราปล่อยไปเดินเล่น เพราะฉะนั้นถ้าเราจัดสรรเวลาได้ มีพื้นที่ที่ให้เขาอยู่ การเลี้ยงไม่ใช่เรื่องยาก ตั้งแต่มาเลี้ยงก็รู้สึกว่าเป็นอาชีพเสริมที่ดี ทำให้เรามีรายได้เป็นเงินเก็บรายปี” คุณตั๊กแตน บอก
สำหรับท่านใดที่สนใจในเรื่องของการเลี้ยงโคนมหรือต้องการข้อมูลเพิ่มเติมสามารถติดต่อสอบถามได้ที่ คุณทัตติกา ปาลี หรือ คุณตั๊กแตน หมายเลขโทรศัพท์ 095-651-3100
เผยแพร่ทางออนไลน์เป็นครั้งแรก เมื่อวันจันทร์ที่ 12 กันยายน พ.ศ.2565