ชัวร์ก่อนแชร์: กลืนยาสีฟันเสี่ยงสมองเสื่อม จริงหรือ?

22 เมษายน 2568
แปลและเรียบเรียงบทความ : อดิศร สุขสมอรรถ
ตรวจทานและพิสูจน์อักษร : คมส์ธนนท์ ศุขอัจจะสกุล

ข้อมูลที่ถูกแชร์ :

มีข้อมูลสร้างความเข้าใจผิดเกี่ยวกับประโยชน์ของฟลูออไรด์ต่อสุขภาพฟันเผยแพร่ทางสื่อสังคมออนไลน์ในสหรัฐฯ โดยอ้างว่ายาสีฟันผสมฟลูออไรด์ไม่ปลอดภัย เพราะมีคำเตือนให้ระวังการใช้สำหรับเด็ก ส่วนขนาดที่ใช้สำหรับผู้ใหญ่ซึ่งมีปริมาณฟลูออไรด์ถึง 5,000 ppm เพิ่มความเสี่ยงโรคสมองเสื่อมและอัลไซเมอร์ โดยการทดลองพบว่า ฟลูออไรด์ปริมาณสูงทำให้หนูทดลองเสียชีวิตมาแล้ว

บทสรุป :

1.ปริมาณฟลูออไรด์ที่เผลอกลืนจากการแปรงฟันในแต่ละวัน ไม่มีความเสี่ยงต่อสุขภาพ
2.ยาสีฟันปริมาณฟลูออไรด์ 5000 ppm ใช้สำหรับผู้ป่วยฟันผุรากฟันเท่านั้น
3.ไม่มีงานวิจัยเชื่อมโยงฟลูออไรด์กับอาการสมองเสื่อม

FACT CHECK : ตรวจสอบข้อเท็จจริง :

ไม่มีงานวิจัยเชื่อมโยงฟลูออไรด์กับอาการสมองเสื่อม

คริสตีน ทีล นักประสาทจิตวิทยา ศาสตราจารย์มหาวิทยาลัยยอร์ก ประเทศแคนาดา ยืนยันว่า ตั้งแต่ทำการศึกษาเกี่ยวกับฟลูออไรด์มาหลายปี ไม่พบว่าหลักฐานที่พบว่าการแปรงฟันหรือใช้น้ำยาบ้วนปากผสมฟลูออไรด์ มีความเกี่ยวข้องกับอาการสมองเสื่อมหรืออัลไซเมอร์แต่อย่างใด

หน่วยงานสุขภาพช่องปากจากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (CDC) ก็ยืนยันเช่นกันว่า ไม่พบรายงานการใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์อย่างถูกวิธี กับปัญหาทางสุขภาพเช่นกัน

ส่วนการอ้างว่ามีหนูทดลองตายเพราะรับฟลูออไรด์ปริมาณสูง แท้จริงแล้วเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับหนูทดลองที่สัมผัสก๊าซไฮโดรเจนฟลูออไรด์ ไม่ใช่ฟลูออไรด์ที่ใช้เพื่อการทันตกรรม

ยาสีฟันปริมาณฟลูออไรด์ 5000 ppm ใช้สำหรับผู้ป่วยฟันผุรากฟัน

ส่วนการอ้างว่ายาสีฟันฟลูออไรด์สำหรับผู้ใหญ่ มีฟลูออไรด์สูงถึง 5000 ppm ก็ไม่เป็นความจริง เนื่องจากยาสีฟันฟลูออไรด์ที่จำหน่ายในท้องตลาดส่วนใหญ่มีปริมาณฟลูออไรด์ที่ 1,000-1,500 ppm เท่านั้น

โดยยาสีฟันฟลูออไรด์ 5000 ppm จะใช้สำหรับผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงฟันผุหรือฟันผุรากฟัน ซึ่งแพทย์ต้องสั่งจ่ายเท่านั้น ไม่สามารถซื้อได้เองตามร้านขายยา

ระดับฟลูออไรด์ที่ทำให้เสียชีวิต

ข้อมูลของ CDC อ้างอิงงานวิจัยที่ศึกษาการเสียชีวิตจากสัมผัสฟลูออไรด์ในปริมาณสูง โดยพบว่าระดับฟลูออไรด์ที่เป็นอันตรายต่อชีวิตสำหรับผู้ใหญ่อยู่ที่ 32-64 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม

ระดับฟลูออไรด์ที่เป็นอันตรายต่อชีวิตสำหรับเด็กอยู่ที่ 5 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม

ข้อมูลจากสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NIH) ระบุว่า การบีบยาสีฟันฟลูออไรด์ 1,000 ppm หนึ่งครั้ง มีปริมาณเท่ากับ 1 ใน 4 ช้อนชา

เท่ากับว่าการแปรงฟัน 1 ครั้ง จะได้รับปริมาณ ฟลูออไรด์ 1.3 มิลลิกรัม

โดยพบว่าประชากรแต่ละช่วงอายุกลืนฟลูออไรด์จากการใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์ 1,000 ppm ในแต่ละวันแตกต่างกันตามช่วงวัย ดังนี้

เด็กแรกเกิดจนถึงอายุ 5 ขวบ กลืนฟลูออไรด์ในยาสีฟันเฉลี่ยวันละ 0.1-0.25 มิลลิกรัม
เด็ก 6-12 ขวบ กลืนฟลูออไรด์ในยาสีฟันเฉลี่ยวันละ 0.2-0.3 มิลลิกรัม
ผู้ใหญ่ กลืนฟลูออไรด์ในยาสีฟันเฉลี่ยวันละ 0.1 มิลลิกรัม

ดังนั้น ต่อให้มีการกลืนยาสีฟันฟลูออไรด์ 5000 ppm ร่างกายก็จะได้รับฟลูออไรด์เพียง 0.5 มิลลิกรัม ซึ่งน้อยกว่าระดับฟลูออไรด์ที่เป็นอันตรายต่อชีวิตที่กำหนดโดย CDC อย่างมาก

วิธีปฐมพยาบาลเผลอกินยาสีฟันฟลูออไรด์

แม้จะเป็นสิ่งที่ใช้ในชีวิตประจำวัน แต่ยาสีฟันก็เป็นหนึ่งในยาที่มีข้อบ่งใช้ และส่งผลต่อสุขภาพหากใช้อย่างผิดวิธี

ข้อมูลของ CDC ระบุว่า ในกรณีที่เด็กเผลอกินยาสีฟันฟลูออไรด์ อาจก่อให้เกิดการระคายเคืองบริเวณกระเพาะอาหารและระบบทางเดินอาหาร นำไปสู่อาการคลื่นไส้ อาเจียน และท้องเสีย

หากกินยาสีฟันฟลูออไรด์ในปริมาณมากอาจเป็นอันตราย เนื่องจากฟลูออไรด์จะทำให้ปริมาณแคลเซียมและแมกนีเซียมในร่างกายลดต่ำลง วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นคือการให้เด็กดื่มนมหรือโยเกิร์ต ซึ่งเป็นเครื่องดื่มที่อุดมไปด้วยแคลเซียม โดยแคลเซียมจะเข้าไปจับตัวกับฟลูออไรด์ ลดอาการข้างเคียงจากฟลูออไรด์ในระบบทางเดินอาหารได้

ข้อมูลอ้างอิง :

https://apnews.com/article/fact-check-toothpaste-fluoride-dentist-dementia-337743031181
https://leadstories.com/hoax-alert/2024/03/fact-check-fluoride-in-toothpaste-is-not-proven-to-cause-brain-damage-in-adults.html
https://healthfeedback.org/claimreview/scientific-evidence-shows-fluoride-water-toothpaste-safe-at-recommended-levels/