รู้ก่อนเจ๊ง! จุดคุ้มทุน รู้ให้จริง หาให้ได้
เจ้าของกิจการร้านค้า ร้านอาหารหลายคน ยังไม่เข้าใจในเรื่อง “จุดคุ้มทุน” หรือ Break-Even Point” ซึ่งมีผลต่อกำไรหรือขาดทุน จะอธิบายให้เข้าใจแบบง่ายๆ ก็คือ จำนวนของสินค้าที่พ่อค้าแม่ค้าต้องขายเพื่อให้มีรายได้กลับมาเท่าทุน จะทำให้ไม่ขาดทุน แต่ก็ยังไม่มีกำไรเหมือนกัน พ่อค้าแม่ค้าจะมีกำไรได้ก็ต่อเมื่อขายสินค้าหรืออาหารมากกว่าจุดคุ้มทุนนั่นเอง
“จุดคุ้มทุน” หรือ Break-Even Point” คำนวณกันอย่างไร ทำไมพ่อค้าแม่ค้าจะต้องรู้และหาให้ได้ก่อนขาย มาดูกัน
วิธีการคำนวณจุดคุ้มทุนง่ายๆ คือ
จุดคุ้มทุน (หน่วย) = ต้นทุนคงที่ / (ราคาขายต่อหน่วย – ต้นทุนผันแปรต่อหน่วย)
ต้นทุนคงที่ คือ ค่าใช้จ่ายรายเดือน ในส่วนที่ไม่ขึ้นกับจำนวนการผลิต โดยมากจะเป็นค่าใช้จ่ายในการบริหารจัดการร้าน
- ค่าเช่าเปิดร้าน
- เงินเดือนพนักงาน
- ค่าประกัน
- ดอกเบี้ยธนาคาร
ต้นทุนผันแปร คือ ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นในการผลิตสินค้าต่อ 1 ชิ้น ต้นทุนผันแปรเพิ่มขึ้นเมื่อปริมาณการผลิตหรือการขายเพิ่มขึ้น และลดลงเมื่อปริมาณการผลิตหรือการขายลดลง
- ค่าวัตถุดิบ
- ค่าแรงงาน
- ค่าสาธารณูปโภค
- ค่าบรรจุภัณฑ์
- ค่าขนส่งและจัดส่ง
- ค่าคอมมิชชั่นในการขาย
ยกตัวอย่าง…การหาจุดคุ้มทุน
1.ร้านขายรองเท้ามือสองมีต้นทุนคงที่ 15,000 บาท/เดือน
- มีต้นทุนผันแปรคู่ละ 100 บาท
- ราคาขายรองเท้าคู่ละ 350 บาท
- จะได้จุดคุ้มทุน 15,000 / (350 – 100) = 60 คู่
หมายความว่าร้านขายรองเท้ามือสอง ต้องขายรองเท้าให้ได้ 60 คู่ต่อเดือน ถึงจะคุ้มทุน ถ้าขายมากกว่า 60 คู่ ถึงจะมีกำไร
2.ร้านขายอาหารตามสั่ง
- มีต้นทุนคงที่ 10,000 บาท/เดือน
- มีต้นทุนผันแปรจานละ 20 บาท
- ราคาขายข้าวจานละ 50 บาท
- จะได้จุดคุ้มทุน 10,000 / (50 – 20) = 333 จาน/เดือน
นั่นแสดงให้เห็นว่า ร้านขายอาหารตามสั่งจะต้องขายให้ได้ 333 จาน/เดือน ถ้าขายได้น้อยกว่านี้ ถือว่าขาดทุน ขณะเดียวกัน เราสามารถลดจุดคุ้มทุนให้ต่ำลงจะทำให้ร้านสามารถคืนทุนและมีกำไรเร็วขึ้น โดยผลิตและยอดขายน้อยลง จากสูตรการคำนวณร้านขายอาหารตามสั่ง
การลดจุดคุ้มทุนทำได้หลายวิธี เช่น การลดต้นทุนคงที่ ลดต้นทุนผันแปร หรือเพิ่มราคาขายต่อจาน/ต่อชิ้น จากตัวอย่างร้านขายอาหารตามสั่ง ถ้าต้องการลดจุดคุ้มทุนลง อาจปรับเปลี่ยนวิธี ดังนี้
1.ลดต้นทุนคงที่
เปลี่ยนจากการเช่าที่คนอื่น มาเปิดหน้าบ้านตัวเอง ต้นทุนคงที่อาจลดลง 5,000 บาท
จะได้จุดคุ้มทุน 5,000/(50-20) = 166 จาน/เดือน
2.ลดต้นทุนผันแปร
ซื้อวัตถุดิบจากแหล่งราคาถูกลง เหลือต้นทุนจานละ 15 บาท
จะได้จุดคุ้มทุน = 5,000 / (50-15) = 143 จาน/เดือน
3.เพิ่มราคาขาย
ตัวอย่างร้านอาหารตามสั่ง ถ้าไปเช่าที่เปิดร้านแบบเดิม 10,000 บาท/เดือน พ่อค้าแม่ค้าสามารถปรับราคาขายอาหารตามสั่งต่อจานเพิ่มได้ จากเดิมขาย 50 บาท/จาน ก็ปรับขึ้น 70 บาท ถึงจะได้กำไร แต่ต้องดูทำเลที่ตั้งและฐานะผู้บริโภคด้วยหรืออีกกรณีหนึ่งในการหาจุดคุ้มทุน พ่อค้าแม่ค้าสามารถหาราคาขายอาหารตามสั่งต่อจานขั้นต่ำ ด้วยการแปลงสมการคำนวณหาจุดคุ้มทุน คือ
ราคาขาย = (ต้นทุนคงที่ / จำนวนอาหารและยอดขาย) + ต้นทุนแปรผันต่อจาน
#สมมติร้านอาหารตามสั่งทำอาหารได้ประมาณเดือนละ 400 จาน
+จะได้ราคาขายอาหารต่อจาน (10,000 / 400) + 20 = 45 บาทขึ้นไป ถึงจะไม่ขาดทุน +
นั่นคือ “จุดคุ้มทุน” หรือ Break-Even Point” ที่พ่อค้าแม่ค้าจำเป็นต้องรู้ก่อนเปิดร้านขายของ เพื่อจะได้รู้ว่าตัวเองจะต้องขายเท่าไหร่ถึงจะไม่ขาดทุน หรือขายเท่าไหร่ถึงจะได้กำไร ลองนำสูตรกลับไปคำนวณเล่นๆ ที่ร้านกัน
รวมแฟรนไชส์ไทย >660 แบรนด์ - www.ThaiFranchiseCenter.com