มาดู! 5 วัตถุดิบที่ควรหลีกเลี่ยงสำหรับการทำเบนโตะในฤดูร้อน
เบนโตะ หรือ ข้าวกล่องแบบญี่ปุ่น ถือเป็นไอเทมยอดฮิตที่คนญี่ปุ่นนิยมพกไปทานกันทั้งเด็กและผู้ใหญ่ แถมยังสามารถตกแต่งให้สวยงามได้หลายรูปแบบ แต่ในฤดูร้อนที่อากาศร้อนมาก เบนโตะ ที่ทำไว้ตั้งแต่เช้าก็อาจจะทำให้เกิด อาหารเป็นพิษ การทำเบนโตะในช่วงที่อากาศร้อน มีเรื่องอะไรที่ต้องระวังบ้าง วัตถุดิบแบบไหนที่ควรหลีกเลี่ยง ใครที่อยากทำเบนโตะแบบคนญี่ปุ่นแต่ก็กังวลเรื่อง อาหารเป็นพิษ ไปดูกันได้เลย~
ทบทวนพื้นฐานของสุขอนามัยในเบนโตะ
หลายคนคิดว่าอาหารเป็นพิษมักเกิดขึ้นในร้านค้าหรือโรงอาหารสาธารณะต่าง ๆ แต่ความจริงแล้ว เปอร์เซ็นต์ของการเกิดอาหารเป็นพิษที่สูงที่สุดนั้นเกิดจากภายในบ้าน โดยเฉพาะในช่วงที่อากาศร้อน อุณหภูมิสูง และมีความชื้นมาก การทำข้าวกล่องเบนโตะ แน่นอนว่าจะยังไม่ได้ทานทันทีหลังจากทำเสร็จ จึงอาจเกิดแบคทีเรียทำให้อาหารเป็นพิษได้หากไม่ระวัง เรามาทบทวนกฎพื้นฐานสำหรับการป้องกันภาวะอาหารเป็นพิษกันก่อนค่ะ
1. ป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรีย
สิ่งสำคัญที่สุดคืออย่าให้มีเชื้อแบคทีเรียเข้าไปในวัตถุดิบหรืออุปกรณ์ทำอาหาร ล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่ทุกครั้งก่อนทำอาหาร ไม่หั่นผักด้วยเขียงหรือมีดที่ใช้หั่นเนื้อสัตว์ และไม่จับอาหารที่ปรุงแล้วด้วยมือเปล่า โดยเฉพาะเวลาตกแต่งเบนโตะ ต้องระวังให้มาก เวลาที่รีบ ๆ ก็อาจจะเผลอใช้มือจับก็เป็นได้
2. ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย
ส่วนใหญ่แล้วแบคทีเรียที่ทำให้เกิดอาหารเป็นพิษจะหมดฤทธิ์ได้ด้วยความร้อน 75°C เป็นเวลา 1 นาที แต่หากไม่สามารถวัดอุณหภูมิได้ จะต้องพยายามให้ความร้อนมากกว่าปกติ อย่างเนื้อสัตว์ แน่นอนว่าก็ต้องนำไปผ่านความร้อนจนสุกอยู่แล้วเป็นธรรมดา แต่สำหรับไข่ลวกหรือไข่ยางมะตูมเยิ้ม ๆ อาจมีเชื้อซัลโมเนลลาซึ่งเป็นสาเหตุของอาหารเป็นพิษได้ ดังนั้นก่อนจะใส่ลงไปในเบนโตะจึงต้องต้มให้สุกทั่วทั้งฟอง
3. ป้องกันการเติบโตของแบคทีเรีย
แบคทีเรียชอบสภาพแวดล้อมที่ชื้นและอบอุ่น ดังนั้นจึงต้องไม่ทำให้อาหารของเราชื้นและอุ่น หลีกเลี่ยงกับข้าวหรือเครื่องเคียงที่มีน้ำและรอให้อาหารเย็นลงก่อนจึงค่อยนำใส่กล่อง หรือจะใช้ถุงเย็นมาช่วยเพื่อไม่ให้อุณหภูมิสูงขึ้นระหว่างวันก็ได้ ของหวานหรือผลไม้ที่มีน้ำก็ควรแยกกล่องกับอาหาร ไม่ใส่รวมกล่องกันเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความชื้น
ต่อไปเรามาดูกันว่าวัตถุดิบประเภทใดบ้างที่ไม่ควรนำมาใส่เบนโตะในช่วงที่อากาศร้อน
วัตถุดิบ “ไม่ควร” ใส่ในเบนโตะช่วงอากาศร้อน
1. มะเขือเทศติดกลีบ , มะเขือเทศหั่น
มะเขือเทศราชินีลูกเล็กน่ารักขนาดพอเหมาะจะใส่เบนโตะแถมยังมีสีแดงสดใสกับกลีบสีเขียว แต่จริง ๆ แล้วไม่ควรใส่มะเขือเทศโดยที่ไม่เอากลีบออก แม้ว่าจะล้างน้ำแล้วแต่แบคทีเรียก็อาจยังเกาะติดอยู่ตามซอกกลีบ และทำให้เกิดอาหารเป็นพิษได้ จึงควรเด็ดกลีบออกเสียก่อน อีกทั้ง หากเราหั่นมะเขือเทศ จะทำให้มีน้ำไหลออกมามากจนเกิดความชื้นได้ ควรใส่ลงไปทั้งลูกโดยไม่ต้องหั่น
2. ผักกาดแบ่งช่องอาหาร
การใช้ผักสดมาห่ออาหารหรือใช้แบ่งช่องในกล่อง เมื่อเวลาผ่านไป น้ำจากอาหารจะไหลออกมาทำให้เฉอะแฉะ เรามักจะเห็นภาพเบนโตะที่ใช้ผักใบเขียวต่าง ๆ มาห่อหรือแบ่งช่องในกล่อง แต่นั่นเป็นการสร้างสภาพแวดล้อมที่แบคทีเรียสามารถเติบโตได้ง่าย จึงควรใช้ถ้วยซิลิโคนหรือฉากกั้นเล็ก ๆ สำหรับเบนโตะจะดีกว่า
3. เนื้อสัตว์แปรรูปแช่เย็นแบบไม่ผ่านความร้อน
แตงกวากับชิคุวะถือว่าเป็นวัตถุดิบมาตรฐานสำหรับการทำเบนโตะ แต่ในช่วงที่อากาศร้อน แตงกวาก็ถือเป็นผักสดต้องห้ามเหมือนกับผักกาดด้วยเหตุผลเรื่องความชื้น ส่วนผลิตภัณฑ์แปรรูปจากปลาอย่างคามาโบโกะ ฮันเปน รวมถึงชิกุวะ ก็ต้องนำมาผ่านความร้อนอย่างทั่วถึงก่อน เช่น การย่าง นึ่ง หรือทอด ยิ่งในช่วงภาวะโรคระบาดแบบนี้ ทุกอย่างควรผ่านความร้อนก่อนจะดีที่สุด
4. กับข้าวโปะบนข้าว , อาหารประเภทต้ม
เบนโตะแบบที่นำกับข้าวโปะลงไปบนข้าว รวมถึงการใส่อาหารประเภทต้มโดยไม่ได้แบ่งช่องให้แยกกัน ก็ต้องระวังในช่วงอากาศร้อน เพราะหากกับข้าวหลายชนิดมาปะปนกัน แบคทีเรียจะเติบโตได้ง่าย ยิ่งโปะไปบนข้าวก็ยิ่งมีแต่ความชื้น ดังนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงการวางกับข้าวรวมกันโดยไม่แบ่งช่อง รวมถึงต้องแยกข้าวและกับข้าวแต่ละอย่างออกจากกัน แต่ถ้าจะให้ปลอดภัยยิ่งขึ้น ให้หลีกเลี่ยงการทำอาหารที่มีน้ำเยอะอย่างประเภทต้ม ตุ๋นต่าง ๆ ใช้การทอดหรือย่างจะเวิร์คกว่า
5. มายองเนส
มายองเนสที่เด็ก ๆ ชื่นชอบ หลายคนนิยมใส่ในสลัดมันฝรั่งหรือสลัดมักกะโรนี แต่หากดูจากบรรจุภัณฑ์จะเห็นว่ามายองเนสควรแช่ตู้เย็นหลังจากเปิด นั่นหมายความว่าหากใส่ลงเบนโตะในวันที่อากาศร้อน ก็อาจจะเป็นผลเสียต่อสุขภาพ ซึ่งนอกจากสลัดแล้วยังรวมถึงแซนด์วิชไส้ต่าง ๆ ที่ใส่มายองเนส อร่อยก็จริงแต่ก็ไม่ถูกสุขลักษณะเท่าที่ควร จึงต้องระวังให้ดี
เมืองไทยอากาศร้อนเกือบตลอดทั้งปี หากใครที่ต้องการทำเบนโตะทานเองแบบคนญี่ปุ่นก็ต้องระวังเรื่องวัตถุดิบและการจัดเก็บให้ดี เพื่อไม่ให้เกิดอาหารเป็นพิษนะคะ ^^
สรุปเนื้อหาจาก o-uccino