Kazuo Inamori : ยอดเซ็นเซผู้พา JAL บินฝ่ามรสุมพ้นวิกฤต

ต้องยอมรับว่ายุคนี้ เกาหลีใต้กับจีน คือสองประเทศชั้นนำบนเวทีเศรษฐกิจและแวดวงธุรกิจระดับโลก โดยหลักฐานยืนยันก็มาจากความสำเร็จของ K-pop และบรรดาแบรนด์เทคโนโลยีจีนอย่าง Huawei กับ Xiaomi แต่ญี่ปุ่นก็ยังมีความสำคัญและกลับมาถูกพูดถึงอยู่เสมอ

เพราะญี่ปุ่น บุกตลาดโลกตะวันตกก่อนเพื่อนบ้านในเอเชียตะวันออก เห็นได้จาก Sony กับ Toyota ที่ยังคงอยู่ ขณะเดียวกันปรัชญาและแนวทางการบริหารของผู้บริหารชาวญี่ปุ่นก็ยังเป็นบทเรียน เป็นต้นแบบได้อยู่เสมอ โดยหนึ่งในผู้บริหารมือดีที่นักธุรกิจชาวญี่ปุ่นถือเป็นอาจารย์คนสำคัญคือ Kazuo Inamori (คาซุโอะ อินาโมริ)

เพราะเขาคือคนที่สร้างตำนานการฟื้นฟูกิจการสายการบิน Japan Air Lines (JAL) เอาไว้ ซึ่งเพิ่งถูกนำมากล่าวถึงอีกครั้งช่วงวิกฤตโควิดรอบแรกเมื่อปี 2020 ที่ฉุดให้สายการบินมากมายทั่วโลกต้องล้มละลาย

Kazuo Inamori เป็นชาวเมืองคาโกชิม่า เกาะคิวชูซึ่งตั้งอยู่สุดทางฝั่งภาคตะวันตกเฉียงใต้ญี่ปุ่น เกิดเมื่อ 30 มกราคม 1932 โดยชีวิตวัยเด็กก็ประสบความยากลำบากเช่นเดียวกับเด็กญี่ปุ่นยุคนั้นที่ได้รับผลกระทบจากสงครามโลกครั้งนี้ 2 โดยในส่วนของเขาและครอบครัวต้องไร้บ้านอยู่พักใหญ่ เพราะย่อยยับจากการทิ้งระเบิดของสหรัฐ

ความโชคร้ายของของ Kazuo Inamori ยังไม่หมดแค่นั้น เพราะเขาสอบตกช่วงมัธยมต้น แต่เพราะความขยันความมุ่งมั่น ผลการเรียนของเขาก็ดีขึ้นช่วงมัธยมปลาย จนที่สุดสอบติดมหาวิทยาลัยในเมืองและคว้าปริญญาตรีสาขาเคมีมาได้

หลังจบการศึกษา Kazuo Inamori ก็ได้งานเป็นนักวิจัยของ Shofu Industries และมีส่วนสำคัญในการพัฒนาฉนวนสำหรับส่งคลื่นวิทยุ และต่อมาเขาก็ร่วมกับเพื่อนนักเคมีตั้ง Kyoto Ceramics Corporation ขึ้นในปี 1959 โดยช่วงตั้งไข่มีพนักงานเพียง 28 คน

ต่อมา Kyoto Ceramics Corporation ที่เรียกย่อๆแบบญี่ปุ่นว่า Kyocera ก็พัฒนากลายเป็นบริษัทยักษ์ใหญ่ญี่ปุ่นด้านอุปกรณ์อิเล็กโทรนิกส์ ที่มีพนักงานมากถึง 80,000 คน และสร้างชื่อจากการได้รับความไว้วางใจจาก IBM ให้ผลิตสารตั้งต้นของชิ้นส่วนอิเล็กโทรนิกส์ และอุปกรณ์ในโทรทัศน์ของ Matsushita ที่ต่อมาเปลี่ยนบริษัทเป็น Panasonic

ข้ามมาปี 1984 Kazuo Inamori ได้ตั้ง DDI ขึ้นเพื่อเข้าสู่ธุรกิจโทรคมนาคม และต่อมาควบรวมกิจการกับ KDD และ IDO จนเกิดเป็น KDDI ขึ้นในปี 2000 ซึ่งถือได้เป็นในยักษ์โทรคมนาคมของญี่ปุ่น

จากประสบการณ์ด้านการบริหารทำให้ เขากลายเป็นอาจารย์หรือที่เรียกตามภาษาญี่ปุ่นว่าเซ็นเซของนักธุรกิจในเมืองคาโกชิม่า และต่อยอดไปสู่การเป็นอาจารย์รับเชิญในมหาวิทยาลัยญี่ปุ่นอีกหลายแห่ง

ทว่าที่ทำให้ Kazuo Inamori ดังไปทั่วประเทศเกิดขึ้นช่วงที่กำลังจะตัดสินใจเกษียณ โดยปี 2010 เขาได้รับการติดต่อจากรัฐมนตรีคมนาคมญี่ปุ่นซึ่งเป็นเพื่อนเก่าให้มาช่วยฟื้นฟู JAL สายการบินแห่งชาติที่ล้มละลายและต้องอัดฉีดเม็ดเงินมหาศาลเข้าไป

Kazuo Inamori ที่ขณะนั้นอายุ 77 ปีแล้ว พักเรื่องเกษียณไว้ก่อนแล้วตัดสินใจรับงานใหญ่จากรัฐบาลและประสานงานกับ ETIC หน่วยงานในฟื้นฟูกิจการเฉพาะกิจของรัฐบาลญี่ปุ่น ณ ขณะนั้น

ตลอดช่วงฟื้นฟูที่ JAL ได้ Kazuo Inamori มาเป็นกัปตัน แม้เป็นช่วงเวลาที่ต้องกล้ำกลืนด้วยสารพัดมาตรการรัดเข็มขัด มีพนักงานถูกปลดไปถึง 1 ใน 3 และหุ้นถูกถอดออกจากตลาดหลักทรัพย์ญี่ปุ่น ซ้ำร้ายยิงเกิดเป็นคดีความฟ้องร้องจากกลุ่มผู้บริหาร 140 คนที่ไม่พอใจการถูกสั่งปลด

ความสัมพันธ์กับบรรดาบริษัทคู่ค้าร้าวฉาน และแน่นอนพนักงานที่ยังโชคดีก็ต้องยอมให้ได้กับการถูกลดเงินเดือน

แต่ท่ามกลางมรสุมนี่เอง Kazuo Inamori ก็ได้ปรับทัศนคติของพนักงานที่ยังโชคดีเพียงส่วนน้อยนี้ ให้ร่วมรับผิดชอบกับความผิดพลาดขององค์กร ลดความหยิ่งทะนงจากตำแหน่งสายการบินแห่งชาติ และแจกคู่มือเป็นแนวทางปฏิบัติให้พนักงาน

พร้อมก็ย้ำว่าพนักงานสำคัญกว่าผู้ถือหุ้น และอนุญาตให้หิ้วเบียร์เข้ามาดื่มสังสรรค์ในออฟฟิศได้บางวันเพื่อคลายเครียดจนที่สุดพนักงานกลับมาทำงานกันอย่างมีความสุขและหันมารักองค์กรอีกครั้ง

ปี 2012 วิกฤตของ JAL ที่ว่ากันว่าเป็นการล้มละลายครั้งใหญ่สุดของบริษัทญี่ปุ่นนับจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ก็ผ่านพ้นไป จนสามารถ Take-off กลับขึ้นฟ้าได้อีกครั้ง ด้วยการนำหุ้นกลับเข้ามาซื้อ-ขายในตลาดหลักทรัพย์ โดยสามารถระดมทุน ณ วัน IPO รอบ 2 ได้ถึง 8,500 ล้านดอลลาร์ (ราว 272,000 ล้านบาท)

ความสำเร็จดังกล่าวทำให้ Kazuo Inamori ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางในหมู่ผู้บริหารญี่ปุ่นพร้อมคำชมอย่างล้นหลามจากเพื่อนร่วมชาติ

เขาเผยว่า ตัวเขาก็ต้องปรับตัวเช่นกันระหว่างเข้าไปฟื้นฟู JAL เพราะก่อนหน้านี้เคยมองสายการบินแห่งนี้ด้านลบ แต่เมื่อพาพ้นวิกฤตไปได้ก็เป็นความภาคภูมิของคนวัยเกษียณ ที่สามารถเป็นกำลังสำคัญช่วยฟื้นฟูเศรษฐกิจของประเทศ

การพา JAL ฝ่าวิกฤตในครั้งนั้นถูกนำมากลับกล่าวถึง เป็นกรณีศึกษาและถอดบทเรียนกันอีกครั้งเมื่อปี 2020 เพราะสายการบินหลายแห่งทั่วโลกต้องล้มละลายจากสถานการณ์โควิด

เรื่องราวของ Kazuo Inamori ถึงคราวจบลง โดยสื่อญี่ปุ่นรายงานว่าเขาอย่างไปอย่างสงบ จากความชราเมื่อ 24 สิงหาคม

ด้วยวัย 90 ปี แต่ก็เชื่อเหลือเกินว่าการพาวิกฤต JAL ครั้งนั้นจะเป็นจดจำของชาวญี่ปุ่นกับคนในแวดวงการบินไปอีกนาน และน่าจะถูกนำมากล่าวถึงอีกถ้าสายบินใหญ่ๆ เผชิญวิกฤตครั้งต่อๆไป / ap, japantoday, wikipedia, nikkei