ศาลอังกฤษสั่งอายัดทรัพย์ VietJet ทั่วโลก 8.1 พันล้านบาท ปมเบี้ยวหนี้เช่าเครื่องบิน

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า ศาลสูงอังกฤษ (High Court of England and Wales) มีคำสั่งระงับการจำหน่ายหรือโอนย้ายทรัพย์สินทั่วโลก (Worldwide Freezing Order) ของ บริษัท เวียตเจ็ท เอวิเอชั่น (VietJet Aviation Joint Stock Company) ผู้ประกอบการสายการบินต้นทุนต่ำของเวียดนาม ภายในวงเงินสูงสุด 251.6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 8.1 พันล้านบาท หลังสายการบินไม่ชำระหนี้ตามคำพิพากษามูลค่าประมาณ 250 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ให้แก่ FW Aviation (Holdings) 1 Limited บริษัทให้เช่าเครื่องบินในเครือ FitzWalter Capital ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ในสหราชอาณาจักร

ทั้งนี้ คำสั่งดังกล่าวมีขึ้นเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2569 หลังผู้พิพากษา ปุชปินเดอร์ ซิงห์ ไซนี (Pushpinder Singh Saini) พิจารณาแล้วเห็นว่ามีหลักฐานเพียงพอที่บ่งชี้ถึงความเสี่ยงอย่างแท้จริงในการเคลื่อนย้ายหรือจัดการทรัพย์สินของ VietJet ซึ่งอาจทำให้เจ้าหนี้ไม่สามารถบังคับคดีเพื่อเรียกชำระหนี้ตามคำพิพากษาได้

สำหรับคำสั่งอายัดทรัพย์สินครอบคลุมสิทธิและผลประโยชน์ในทรัพย์สินหลายประเภทของ VietJet ทั้งฝูงบินที่เช่าใช้งานในปัจจุบัน เครื่องบินที่อยู่ระหว่างการสั่งซื้อแต่ยังไม่ได้รับมอบ ได้แก่ Airbus A330-900 และ A321neo ตลอดจนเครื่องยนต์และอุปกรณ์ภายในห้องโดยสารที่สั่งซื้อจากผู้ผลิต รวมถึงบริษัท Rolls-Royce Holdings

นอกจากนี้ ยังครอบคลุมเงินชำระล่วงหน้าก่อนส่งมอบเครื่องบิน เงินสำรองสำหรับการซ่อมบำรุง เงินมัดจำตามสัญญาเช่าเครื่องบิน และรายได้จากการจำหน่ายบัตรโดยสารผ่านตัวแทนจำหน่าย ซึ่งเป็นสินทรัพย์และสิทธิเรียกร้องที่อาจนำมาใช้ประกอบกระบวนการบังคับชำระหนี้ได้

อย่างไรก็ตาม คำสั่งดังกล่าวไม่ได้หมายถึงการยึดเครื่องบินทั้งหมดหรือสั่งให้ VietJet หยุดดำเนินกิจการ โดยสายการบินยังสามารถบริหารจัดการทรัพย์สินตามปกติในการประกอบธุรกิจได้ แต่ธุรกรรมบางประเภท โดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับคำสั่งซื้อเครื่องบิน เงินสำรองซ่อมบำรุง และเงินมัดจำการเช่าที่ถือครองนอกประเทศเวียดนาม จะต้องได้รับอนุญาตจากศาลก่อนดำเนินการ

ข้อพิพาทดังกล่าวมีจุดเริ่มต้นจากสัญญาเช่าเครื่องบิน Airbus A321 จำนวน 4 ลำ ซึ่งเกี่ยวข้องกับธุรกรรมการจัดหาเงินทุนสำหรับเครื่องบิน โดยภายหลังการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 VietJet หยุดชำระค่าเช่าบางส่วน แต่ยังคงนำเครื่องบินไปให้บริการต่ออีกระยะหนึ่ง ส่งผลให้เกิดข้อพิพาททางกฎหมายและการเรียกร้องค่าเสียหายจากฝ่ายเจ้าหนี้

ก่อนหน้านี้ ศาลอังกฤษมีคำพิพากษาในปี 2568 ให้ VietJet ชำระหนี้ประมาณ 181.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ อย่างไรก็ตาม สายการบินชำระเงินตามคำพิพากษาเพียงประมาณ 2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขณะที่ยอดภาระหนี้เพิ่มขึ้นต่อเนื่องจากดอกเบี้ยผิดนัดและค่าใช้จ่ายทางกฎหมาย จนมีมูลค่ารวมประมาณ 250 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปัจจุบัน

จากคำวินิจฉัยของศาลระบุว่า แม้ VietJet จะมีสินทรัพย์จำนวนมากและยังสามารถดำเนินธุรกิจ รวมถึงสั่งซื้อเครื่องบินใหม่ได้ แต่กลับไม่ชำระหนี้ส่วนใหญ่ตามคำพิพากษา และมีพฤติการณ์ที่ศาลเห็นว่าเป็นอุปสรรคต่อกระบวนการบังคับคดีของเจ้าหนี้

นอกจากนี้ ศาลยังพิจารณาธุรกรรมเกี่ยวกับการโอนผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจจากคำสั่งซื้อเครื่องบินในอนาคตไปยัง Angelica Holding Limited บริษัทที่จดทะเบียนในหมู่เกาะเคย์แมน โดยตั้งข้อสังเกตว่าธุรกรรมดังกล่าวอาจส่งผลให้ทรัพย์สินหรือสิทธิทางเศรษฐกิจของ VietJet ไม่สามารถเข้าถึงได้โดยง่ายในกระบวนการบังคับคดี

ผู้พิพากษาไซนีระบุในคำวินิจฉัยว่า ความเสี่ยงที่มาตรการดังกล่าวอาจกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของสายการบิน เป็นผลจากการไม่ปฏิบัติตามคำพิพากษาและความพยายามขัดขวางการบังคับคดี มากกว่าจะเกิดจากการขาดความสามารถทางการเงินในการชำระหนี้อย่างแท้จริง

ขณะเดียวกัน FW Aviation ได้ดำเนินกระบวนการทางกฎหมายในหลายเขตอำนาจศาลเพื่อบังคับชำระหนี้ รวมถึงยื่นคำร้องให้แต่งตั้งผู้รับทรัพย์สินเพื่อดำเนินการบังคับคดี (Receivers) สำหรับทรัพย์สินบางประเภทของ VietJet ที่อยู่นอกประเทศเวียดนาม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการติดตามและจัดการทรัพย์สินสำหรับชำระหนี้

ทั้งนี้ ระบบกฎหมายเวียดนามยังไม่ได้รับรองคำพิพากษาของศาลอังกฤษในข้อพิพาทดังกล่าว ส่งผลให้กระบวนการบังคับชำระหนี้มีความซับซ้อนมากขึ้น โดย FW Aviation ยังคงดำเนินมาตรการทางกฎหมายเพื่อคุ้มครองสิทธิของเจ้าหนี้

ด้าน VietJet ปฏิเสธที่จะแสดงความคิดเห็นต่อคำวินิจฉัยล่าสุด ขณะที่ FitzWalter Capital แสดงความพอใจต่อคำสั่งของศาล โดยมองว่ามาตรการดังกล่าวจะช่วยรักษามูลค่าทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องกับการบังคับชำระหนี้ และจำกัดความเสี่ยงจากการเคลื่อนย้ายทรัพย์สินออกจากขอบเขตที่เจ้าหนี้สามารถเข้าถึงได้