กรมอนามัย จ่อปรับมาตรฐานเครื่องดื่ม-น้ำชง จากนี้ หวานปกติ = หวาน 50%

กรมอนามัยจ่อเซ็ตบรรทัดฐานใหม่ หวานปกติ = 50% เพื่อลดต้นทุนทางสังคมจากค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาล

วันที่ 23 มกราคม 2569 กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ประกาศขับเคลื่อนนโยบายเศรษฐกิจสุขภาพเชิงรุก เตรียมปรับโครงสร้างมาตรฐานความหวานของเครื่องดื่มปรุงสดในประเทศไทยครั้งใหญ่ ภายใต้แคมเปญ “หวานปกติ เท่ากับ หวาน 50%” เพื่อแก้ปัญหาต้นทางของกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และระบบเศรษฐกิจในระยะยาว โดยมีกำหนดการเปิดตัวอย่างเป็นทางการในวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2569 นี้

นโยบายดังกล่าวถือเป็นความร่วมมือในลักษณะ Public-Private Partnership (PPP) โดยได้รับการตอบรับจากผู้เล่นรายใหญ่ในอุตสาหกรรมเครื่องดื่มและค้าปลีกของไทย เพื่อร่วมกำหนดค่ากลางของ “ระดับความหวาน” (Sweetness Level) ใหม่ที่จะถูกใช้เป็นเกณฑ์อ้างอิงพื้นฐานทั่วประเทศ ซึ่งจะส่งผลต่อพฤติกรรมการบริโภคของประชาชนในวงกว้าง

แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย ระบุว่านโยบายนี้เป็นการสร้างระบบนิเวศด้านสุขภาพ (Health Ecosystem) ที่มุ่งเป้าไปที่การลดต้นทุนทางสังคมจากค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาล โดยกรมอนามัยร่วมกับสำนักโภชนาการได้บูรณาการร่วมกับภาคเอกชน 4 บริษัทหลัก ได้แก่ บริษัท บางจาก รีเทล จำกัด (อินทนิล), บริษัท ปตท. น้ำมันและการค้าปลีก จำกัด (มหาชน) หรือ OR (คาเฟ่อเมซอน), บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) (All Café) และ บริษัท แบล็คแคนยอน (ประเทศไทย) จำกัด เพื่อวางแนวทางมาตรฐานการให้บริการใหม่ที่สอดคล้องกับสภาวะสุขภาพของประชากรในปัจจุบัน

นโยบายนี้ไม่ได้เป็นการใช้มาตรการบังคับให้เปลี่ยนสูตรลับ (Secret Recipe) ของแต่ละแบรนด์ แต่เป็นการขยับ “จุดกึ่งกลาง” ของคำสั่งซื้อพื้นฐานให้ลดลงครึ่งหนึ่ง เพื่อสร้างมาตรฐานความคุ้นชินใหม่ให้กับลิ้นของผู้บริโภคโดยใช้กลไกการตลาดนำทาง

ในเชิงเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม (Behavioral Economics) การกำหนดค่า Default หรือค่าเริ่มต้นให้เป็นตัวเลือกที่ดีต่อสุขภาพมากขึ้น จะช่วยลดปริมาณการบริโภคน้ำตาลสะสมในประชากรได้อย่างมีนัยสำคัญ นายแพทย์ปกรณ์ ตุงคะเสรีรักษ์ เน้นย้ำว่าการที่แบรนด์ใหญ่ซึ่งมีสาขารวมกันหลายหมื่นจุดทั่วประเทศเข้าร่วม จะส่งผลให้เกิดการประหยัดต่อขนาด (Economies of Scale) ในเชิงการรณรงค์สุขภาพและการปรับพฤติกรรมผู้บริโภคในระดับแมส (Mass Scale)

การขับเคลื่อนนี้ยังได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานกำกับดูแลอย่าง สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และกรมควบคุมโรค เพื่อบูรณาการข้อมูลและกฎระเบียบให้สอดคล้องกับมาตรฐานความหวานใหม่ โดยเน้นย้ำว่าการอ้างอิงจากสูตรหวาน 50% ที่แต่ละแบรนด์มีอยู่เดิม จะไม่เป็นการเพิ่มต้นทุนการบริหารจัดการ (Operational Cost) หรือกระทบต่อกำไรขั้นต้นของผู้ประกอบการ แต่จะเป็นการยกระดับภาพลักษณ์แบรนด์ในฐานะผู้รับผิดชอบต่อสังคม

ดร.แพทย์หญิงสายพิณ โชติวิเชียร ผู้อำนวยการสำนักโภชนาการ ให้ข้อมูลเชิงยุทธศาสตร์ว่า แผนการเปิดตัวในวันที่ 11 กุมภาพันธ์นี้ จะเป็นหมุดหมายสำคัญในการเปลี่ยนผ่านนโยบายโภชนาการของไทย โดยจะมีการจัดกิจกรรมทางการตลาดและโปรโมชั่นพิเศษร่วมกับภาคีเครือข่าย เพื่อจูงใจให้ผู้บริโภคหันมาทดลองมาตรฐานความหวานใหม่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน

ในระยะยาว กรมอนามัยคาดการณ์ว่านโยบาย “หวานปกติ = 50%” จะเป็นฟันเฟืองหลักในการลดอัตราผู้ป่วยใหม่ในกลุ่มโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ซึ่งปัจจุบันเป็นภาระหนักของงบประมาณกองทุนสุขภาพถ้วนหน้า การลงทุนในนโยบายเชิงป้องกัน (Preventive Policy) ครั้งนี้จึงเป็นการสร้างความยั่งยืนให้กับระบบสาธารณสุขและเพิ่มผลิตภาพ (Productivity) ของแรงงานไทยในยุค Wellbeing Economy อย่างแท้จริง