สนามแม่เหล็กโลกเปลี่ยนตำแหน่งอย่างเป็นทางการแล้ว

สนามแม่เหล็กโลกเปลี่ยนตำแหน่งอย่างเป็นทางการแล้ว ไม่มีผลกระทบสำหรับคนทั่วไปและไม่มีอะไรต้องกังวล

เมื่อวันที่ 17 ธันวาคมที่ผ่านมา ทางหน่วยงานบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐฯ (NOAA) ศูนย์ข้อมูลสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (NCEI) และสำนักงานธรณีวิทยาอังกฤษ (BGS) ได้เผยแพร่รายงานใหม่ที่กล่าวถึงการอัปเดตตำแหน่งขั้วแม่เหล็กโลล่าสุดซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นทางการแล้ว โดยมีการเคลื่อนไปทางรัสเซียมากขึ้นเรื่อย ๆ

คำว่า ‘ขั้วแม่เหล็กโลก’ นั้นแตกต่างจาก ‘ขั้วโลกทางภูมิศาสตร์’ ซึ่งในทางวิทยาศาสตร์แล้วขั้วแม่เหล็กเหนือของโลกนั้นคือ ‘ทิศเหนือที่แท้จริง’ โดยมีการเปลี่ยนแปลงไปเรื่อย ๆ อย่างช้า ๆ อยู่เป็นประจำ ทำให้นักวิทยาศาสตร์ต้องคอยอัปเดตตำแหน่งเหล่านี้ในทุก ๆ 5 ปีเพื่อความแม่นยำ

ตั้งแต่ทศวรรษที่ 1830 ขั้วแม่เหล็กเหนือของโลกนั้นได้ย้ายตำแหน่างไปประมาณ 2,250 กิโลเมตรแล้ว ข้ามส่วนบนของซีกโลกเหนือจากแคนาดาไปยังไซบีเรีย โดยในระหว่างปี 1990 ถึง 2005 นั้นมีอัตราการเคลื่อนตัวอยู่น้อยกว่า 15 กิโลเมตรต่อปี แต่หลังจากนั้นมันก็เพิ่มขึ้นเป็น 50-60 กม./ปีแล้วก็ลดลงอีก

“พฤติกรรมปัจจุบันของขั้วแม่เหล็กทิศเหนือนั้นเป็นสิ่งที่เราไม่เคยพบเห็นมาก่อน มันเคลื่อนที่ช้า ๆ รอบ ๆ แคนาดามาตั้งแต่ ค.ศ.ที่ 16 แต่ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา มันก็เคลื่อนที่เร็วขึ้นเรื่อย ๆ เข้าใกล้ไซบีเรีย และเคลื่อนที่ด้วยความเร็วเพิ่มขึ้นทุกปี” ดร. William Brown หนึ่งในทีมสร้างแบบจำลองสนามแม่เหล็กโลกของ BGS กล่าว

“จนกระทั่งเมื่อประมาณ 5 ปีที่แล้ว ทิศเหนือของแม่เหล็กก็ลดความเร็วลงอย่างกระทันหัน จาก 50 กม./ปี เหลือ 35 กม./ปี ซึ่งถือเป็นการลดความเร็วลงมากที่สุดเท่าที่เราเคยเห็นมา”

#สนามแม่เหล็กโลกและขั้วสนามแม่เหล็กเคลื่อนที่ได้อย่างไร?

สนามแม่เหล็กหลักของโลกเกิดขึ้นจากแกนโลกชั้นนอก ซึ่งเป็นชั้นที่อยู่ของเหล็กหลอมเหลวลึกลงไปใต้พื้นดินประมาณ 2,890-5,000 กิโลเมตร เมื่อเหล็กเหล่านั้นเคลื่อนตัวไปพวกมันสร้างกระแสไฟฟ้า และกระแสไฟฟ้านั้นจะสร้างสนามเหล็กของตัวเองขึ้นมา ซึ่งเป็นกระบวนการที่เรียกว่า geodynamo

ด้วยพลังนี้ทำให้โลกมีสนามแม่เหล็กใหม่ ๆ ขึ้นมาอย่างต่อเนื่องนับหลายพันล้านปีและคอยปกป้องสิ่งมีชีวิตบนโลก ดังนั้นหากแกนโลกชั้นนอกหยุดหมุนหรือเหล็กหลอมเหลวเหล่านั้นหยุดเคลื่อนตัว โลกก็จะสูญเสียสนามแม่เหล็กไปภายใน 40,000 ปี

“หากคุณมีลูกปืนใหญ่ร้อนและวางมันไว้บนโต๊ะ มันก็จะค่อย ๆ เย็นลง แล้วความร้อนจะกระจายออกไปกลับสู่สภาวะแวดล้อมโดยพื้นฐาน” Bruce Buffett นักธรณีฟิสิกส์จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ กล่าว “สนามแม่เหล็กโลกก็เช่นนกัน หากคุณไม่หล่อเลี้ยงมันด้วยการเคลื่อนที่ของของไหลเหล่านี้ สนามแม่เหล็กก็จะค่อย ๆ สลายตัวและหายไป”

แต่ด้วยการเคลื่อนไหวที่ซับซ้อนของแกนชั้นนอก ทให้ขั้วเหนือมีความไม่สมมาตรเล็กน้อยต่างกับขั้วใต้ที่อยู่ในตำแหน่งเดิม นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าการเปลี่ยนแปลงความเข้มข้นเล็กน้อยทำให้จุดขั้วเหนือของสนามแม่เหล็กเกิดการเคลื่อนตัว ยังไงก็ตามสิ่งนี้ไม่ได้มีผลกระทบต่อคนทั่วไป

กระนั้นก็ยังมีความจำเป็นที่จะต้องอัปเดตตำแหน่งอยู่เรื่อย ๆ เนื่องจากมีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์จำนวนมากที่พึ่งพาตำแหน่งสนามแม่เหล็กโลก โดยเฉพาะระบบการนำทางซึ่งสมาร์ทโฟนหรือระบบ GPS ปัจจุบันมักใช้ข้อมูลของ World Magnetic Model เพื่อระบุว่าทิศเหนืออยู่ตรงไหน

“World Magnetic Model ได้อัปเดตอย่างเป็นทางการแล้วในวันนี้ โดยผู้ใช้จะได้รับข้อมูลล่าสุด เพื่อให้สามารถนำทางได้อย่างแม่นยำต่อไปอีก 5 ปี” ดร. Brown กล่าว

ที่มา

https://www.ncei.noaa.gov/…/world-magnetic-model-2025…

https://www.bgs.ac.uk/…/airlines-shipping-companies…/

https://www.iflscience.com/earths-magnetic-north-pole…

https://www.livescience.com/…/the-position-of-the…

Photo: NOAA/NCEI