สัตวแพทย์ ข้องใจ เสือตาย 72 ตัว หวั่นซุกปัญหาใต้พรม เลือกโรคเป็นแพะ

สัตวแพทย์ ข้องใจ เสือตาย 72 ตัว หวั่นซุกปัญหาใต้พรม เลือกโรคเป็นแพะ คุ้มเสือ 2 ที่ ห่างกันกว่า 30 กม. ป่วยตายเหมือนกัน สงสัยอาหารที่กิน

ภายหลังสำนักงานปศุสัตว์เขต 5 มีหนังสือชี้แจงถึงสาเหตุการตายของเสือโคร่ง รวม 72 ตัว ในคุ้มเสือชื่อดัง จ.เชียงใหม่ ระบุผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการของศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ภาคเหนือตอนบน ไม่พบสารพันธุกรรมของเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A

แต่พบสารพันธุกรรมของเชื้อ Canine distemper virus (CDV) หรือไข้หัดสุนัข และเชื้อ Mycoplasma spp. ที่มีช่องทางการติดต่อหลักผ่านสัตว์พาหะจำพวกสัตว์ดูดเลือด เช่น เห็บ หมัด และแมลงวันคอก การติดต่อกันระหว่างสัตว์ผ่านการสัมผัสเลือดจากการกัดกัน รวมทั้งการติดต่อถ่ายทอดจากแม่สู่ลูก

ล่าสุด วันที่ 22 ก.พ. 2569 นายสัตวแพทย์วิศิษฏ์ อาศัยธรรมกุล โพสต์เฟซบุ๊กถึงกรณีเสือตาย ว่า "ในฐานะสัตวแพทย์สวนสัตว์/สัตว์ป่า และหนึ่งในทีมสัตวแพทย์ที่อยู่หน้างานการตายของเสือที่แม่ริมและแม่แตง มีความไม่สบายใจกับระบบการเฝ้าระวังโรค และการจัดการด้านระบาดวิทยา ที่เกิดการถกเถียงและวิพากษ์กันทั่วไป จึงขอประมวลเรื่องราวเพื่อเป็นข้อมูลและข้อสังเกตดังนี้

จากวันที่เสือเริ่มป่วยด้วยการซึม ไม่กินอาหาร และพบว่ามีไข้ ต่อมามีอาการชัก และตายอย่างรวดเร็ว ผลผ่าชันสูตรเสือที่ตายชุดแรกๆ (1-2 วันหลังแสดงอาการ) ไม่พบวิการรุนแรงใดๆ ให้สังเกตได้ ช่วงนี้ยังตั้งข้อสันนิษฐานหลายๆ ทาง ทั้งไวรัส, สารพิษ หรือ แบคทีเรีย

แต่เมื่อพิจารณาว่า เสือทั้งแม่ริม และแม่แตง ที่ห่างกันถึง 30 กม. มีอะไรเป็นปัจจัยที่ทำให้เสือป่วยและตายด้วยอาการที่เหมือนกันได้ โจทย์จึงไปตกที่อาหาร ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์สัตว์เศรษฐกิจชนิดหนึ่ง ที่มาจากแหล่งเดียวกัน

ในจำนวนเสือ กว่า 200 ตัว ทั้ง 2 ที่ ที่กินอาหารนี้ มีผลต่ออาการป่วยเกือบทั้งหมด ยกเว้นเพียงลูกเสือ 3 ตัวที่ยังเลี้ยงด้วยนมเท่านั้น ในวันถัดมา อาการเสือป่วย และตาย เพิ่มขึ้นตามลำดับ ความสงสัยเชื้อไวรัสที่ว่ามีมากขึ้น เพราะผลตรวจยังไม่ออก

มีการส่งตัวอย่างไปทั้งมหาวิทยาลัย และศูนย์ชันสูตรของรัฐ เนื่องจากเสือยังมีอยู่จำนวนมาก จึงต้องจำแนก เป็น 5 ลำดับ คือ ไม่มีอาการป่วย, ป่วยเล็กน้อย, ป่วยรุนแรงปานกลาง, ป่วยหนัก, ป่วยวิกฤต และตาย ซึ่งแต่ละจำพวก ได้กำหนดกระบวนการดูแลแตกต่างกัน ทั้งให้ยาเสริมภูมิคุ้มกัน ยาลดไข้ ยาระงับชัก ยาปฏิชีวนะ ฯลฯ

วันต่อมา เริ่มทราบผลตรวจจากมหาวิทยาลัย ว่าเป็นไวรัสชนิดนั้นแน่ เสือที่ตายในชุดหลังๆ จึงไม่ได้ผ่าชันสูตร เพื่อลดความเสี่ยง ในส่วนนี้มีการทำงานร่วมกับสัตวแพทย์ของกรมอุทยานฯ อย่างต่อเนื่อง ในการตรวจหลักฐานและทำลายซาก ดังนี้เสียงร่ำลือถึงการใช้ประโยชน์จากซากเสือ จึงอคติเกินไป

มาถึงประเด็นที่เป็นข่าวขณะนี้ ผมยอมรับว่า เราคงต้องไม่ยอมให้เกิดความเสียหายกับสัตว์เศรษฐกิจ มูลค่าเป็นหมื่นล้าน แลกกับความสูญเสียของเสือมูลค่าหลักร้อยล้าน แต่การซุกใต้พรม กับการไม่เกิดบทเรียนในระบบการเฝ้าระวังโรค และระบาดวิทยา วงการโรคสัตว์ สัตว์เศรษฐกิจ สัตว์ป่า มนุษย์ และสิ่งแวดล้อม ที่เรียกว่า สุขภาพหนึ่งเดียว (One Health) คงไม่ไปถึงไหนแน่

ผมรับไม่ได้กับการขว้างผู้ร้ายออกไปแค่ไกลตัว แต่ผู้ร้ายยังอยู่และยังคงก่อการร้ายได้ ยิ่งเห็นการใช้สติปัญญาเลือกชนิดโรค มาเป็นแพะ ช่างน่าละอายนัก เพราะมันส่งผลต่อผู้ประกอบวิชาชีพในสายงานนี้ให้ถูกเหยียดหยามทั้งประชาในและต่างประเทศ รอกินโป๊ะแตกครับ"

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ขณะนี้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งควบคุมและป้องกันการแพร่ระบาดของเชื้อโรค หลังพบเสือโคร่งในคุ้มเสือ จ.เชียงใหม่ ป่วยและทยอยตายรวม 72 ตัว จากโรคไข้หัดสุนัข พร้อมยกระดับมาตรการเข้มงวดในพื้นที่ และติดตามอาการผู้ใกล้ชิดอย่างใกล้ชิด

ที่ศูนย์บริบาลคุ้มเสือ อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ มีคำสั่งห้ามบุคคลภายนอกที่ไม่เกี่ยวข้องเข้าพื้นที่โดยเด็ดขาด พนักงานและยานพาหนะที่เข้า-ออก ต้องผ่านการฉีดพ่นน้ำยาฆ่าเชื้อทุกครั้ง ขณะที่เจ้าหน้าที่ปศุสัตว์จังหวัดเชียงใหม่ เร่งตรวจสอบและพ่นน้ำยาฆ่าเชื้อภายในคอกเลี้ยงและพื้นที่โดยรอบ

ซากเสือทั้งหมดถูกทำลายด้วยวิธีเผาและฝังกลบภายในพื้นที่ โดยมีเจ้าหน้าที่ควบคุมทุกขั้นตอนอย่างใกล้ชิด เนื่องจากเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองและมีการฝังไมโครชิฟทุกตัว พร้อมบันทึกข้อมูลหมายเลขประจำตัวอย่างเป็นระบบ ยืนยันไม่สามารถนำชิ้นส่วนซากไปใช้ประโยชน์ได้ เพราะเป็นซากติดเชื้อ

ด้านกรมควบคุมโรค เฝ้าระวังผู้ใกล้ชิดเสือจำนวน 108 คน ช่วงวันที่ 8-19 ก.พ. 2569 ขณะนี้ยังไม่พบผู้มีอาการผิดปกติ แต่จะติดตามอาการต่อเนื่องอย่างน้อย 21 วัน ตามแนวทางเฝ้าระวังโรค

ส่วนกรมปศุสัตว์และกรมอุทยานฯ กำลังตรวจสอบทางห้องปฏิบัติการ ผ่าพิสูจน์ซาก และสอบสวนระบาดวิทยา เพื่อหาสาเหตุและปัจจัยเสี่ยงอย่างละเอียด บางโรคในสัตว์ป่าอาจติดต่อสู่คนได้ จึงต้องระวังการสัมผัสซากสัตว์หรือสารคัดหลั่ง

ขณะที่กระทรวงสาธารณสุขขอความร่วมมือประชาชนกินอาหารสุกทุกมื้อ ล้างมือบ่อยด้วยสบู่หรือเจลแอลกอฮอล์ หลีกเลี่ยงสัมผัสสัตว์ป่วยโดยตรง สำหรับผู้ไปสวนสัตว์หรือสถานที่เลี้ยงสัตว์ ทำกิจกรรมปกติได้ แต่ห้ามสัมผัสหรือป้อนอาหารสัตว์เอง และรักษาความสะอาดเข้มงวด กรมควบคุมโรคจะอัพเดตข้อมูลต่อเนื่อง ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หากมีข้อสงสัยโทรสายด่วน 1422 ทันที เพื่อความปลอดภัยของทุกคน

สำหรับเสือที่ตายครั้งนี้ รวม 72 ตัว แบ่งเป็นคุ้มเสือแม่ริม 21 ตัว และคุ้มเสือแม่แตง 51 ตัว ขณะนี้ยังเหลือเสือรวม 124 ตัว โดยเริ่มพบเสือตายตั้งแต่วันที่ 8 ก.พ. และยืนยันผลตรวจเมื่อวันที่ 20 ก.พ.จากห้องปฏิบัติการที่เกี่ยวข้อง

ไทม์ไลน์สถานการณ์เสือโคร่งป่วยและตายทั้งหมด

• 8 ก.พ. 2569 เริ่มพบเสือโคร่งคุ้มเสือแม่แตงมีอาการซึมและป่วย จำนวน 31 ตัว
• 9 ก.พ. 2569 คุ้มเสือแม่แตงพบเสือโคร่งตาย 1 ตัว เหลือ 145 ตัว
• 10 ก.พ. 2569 คุ้มเสือแม่ริมพบเสือโคร่งป่วย 15 ตัว และตาย 3 ตัว เหลือ 47 ตัว
• 11 ก.พ. 2569 คุ้มเสือแม่แตงพบเสือโคร่งตายเพิ่ม 4 ตัว เหลือ 141 ตัว
• 12 ก.พ. 2569 คุ้มเสือแม่ริมพบเสือโคร่งตายเพิ่ม 10 ตัว เหลือ 37 ตัว, คุ้มเสือแม่แตงพบเสือโคร่งตายเพิ่ม 15 ตัว เหลือ 126 ตัว
• 13 ก.พ. 2569 คุ้มเสือแม่ริมพบเสือโคร่งตายเพิ่ม 4 ตัว เหลือ 33 ตัว, คุ้มเสือแม่แตงพบเสือโคร่งตายเพิ่ม 16 ตัว เหลือ 110 ตัว
• 14 ก.พ. 2569 ย้ายเสือโคร่งจากคุ้มเสือแม่ริมไปคุ้มเสือแม่แตง 21 ตัว, คุ้มเสือแม่แตงพบเสือโคร่งตายเพิ่ม 9 ตัว เหลือ 101 ตัว
• 15 ก.พ. 2569 ย้ายเสือโคร่งจากคุ้มเสือแม่ริมไปคุ้มเสือแม่แตงเพิ่ม 12 ตัว, คุ้มเสือแม่แตงพบเสือโคร่งตายเพิ่ม 3 ตัว เหลือ 98 ตัว
• 16 ก.พ. 2569 คุ้มเสือแม่ริมพบเสือโคร่งตายเพิ่ม 3 ตัว เหลือ 30 ตัว
• 17 ก.พ. 2569 คุ้มเสือแม่ริมพบเสือโคร่งป่วย 5 ตัว, คุ้มเสือแม่แตงรับเสือโคร่งจากแม่ริม 23 ตัว และพบตายเพิ่ม 3 ตัว เหลือ 95 ตัว
• 18 ก.พ. 2569 คุ้มเสือแม่ริมพบเสือโคร่งป่วย 3 ตัว และตายเพิ่ม 1 ตัว เหลือ 29 ตัว, คุ้มเสือแม่แตงรับเสือโคร่งเพิ่ม 29 ตัว ไม่พบการตายเพิ่ม คงเหลือ 95 ตัว

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : สัตวแพทย์ ข้องใจ เสือตาย 72 ตัว หวั่นซุกปัญหาใต้พรม เลือกโรคเป็นแพะ

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
- Website : https://www.khaosod.co.th