ทราบหรือไม่? เวลาไหนที่คนญี่ปุ่นจะนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้
หลายคนคงเคยเห็น “โต๊ะโคทัตสึ (こたつ)” หรือโต๊ะอุ่นขาที่ใช้ตามบ้านญี่ปุ่นหรือตามโรงแรมแบบเรียวกังในญี่ปุ่น ลักษณะจะเป็นโต๊ะเตี้ย ๆ ที่มีอุปกรณ์ทำความร้อนอยู่ด้านล่าง คลุมด้วยผ้าห่ม เวลาอากาศหนาว ๆ พอสอดขาเข้าไปก็จะรู้สึกอุ่นสบายตัว ปกติแล้วคนญี่ปุ่นมักจะใช้โต๊ะโคทัตสึเวลาอากาศหนาวหรืออุณหภูมิต่ำกว่าประมาณ 15 องศาเซลเซียส แต่จริง ๆ แล้วเวลาที่เหมาะสมกับการใช้โต๊ะโคทัตสึก็ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล แตกต่างกันไปตามภูมิภาคและอุณหภูมิท้องถิ่นนั้น ๆ ในบทความนี้เราขอมาอธิบายถึงการนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้ว่าควรเป็นจังหวะไหนดี
อุณหภูมิเท่าไรถึงจะนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้กัน?
พออากาศเริ่มเย็นลง คนญี่ปุ่นจะเริ่มพิจารณาจากอุณหภูมิดูก่อนว่าตอนไหนถึงจะนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้กันดี
1. พิจารณาจากอุณหภูมิที่ 15 องศาเซลเซียส
ปกติคนญี่ปุ่นจะดูว่าอุณหภูมิที่รู้สึกหนาว ๆ กันตอนนั้นอยู่ที่ 15 องศาเซลเซียสแล้วหรือยัง หากถึง 15 องศาเซลเซียสเมื่อไร ถือเป็นสัญญาณว่าควรนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้เพิ่มความอบอุ่นกันได้แล้ว เพราะหากอุณหภูมิอยู่ที่ประมาณ 15 องศาเซลเซียส เมื่อตื่นนอนตอนเช้าก็จะรู้สึกว่าอากาศหนาว เมื่อเดินเท้าเปล่าบนพื้นหรือเสื่อทาทามิก็จะรู้สึกเย็น ๆ เท้า แม้ช่วงกลางวันอากาศจะอุ่นขึ้น แต่พอถึงตอนเย็นอากาศก็จะเย็นลงอยู่ดี ตอนนอนจะขาดถุงเท้าและผ้าห่มไม่ได้เลย หากอุณหภูมิต่ำสุดในตอนเช้าและตอนเย็นต่ำกว่า 15 องศาเซลเซียสเมื่อไร จึงนับเป็นสัญญาณว่าโต๊ะโคทัตสึต้องมาแล้ว แต่ถึงอุณหภูมิจะอยู่ที่ 15 องศาเซลเซียสแล้ว แต่ละคนก็จะรับรู้ได้ต่างกัน บางคนอาจรู้สึกหนาวมากในขณะที่บางคนอาจรู้สึกว่าเย็นสบาย ถ้าอยู่ในบ้านที่มีฉนวนกันความร้อนที่ดี คนที่อยู่ในบ้านนั้นก็จะรู้สึกเย็นสบาย ไม่หนาวมาก แต่หากอยู่ในบ้านไม้หรือห้องที่หันไปทางทิศเหนือ จะรู้สึกหนาวได้เร็วกว่า เรื่องสภาพแวดล้อมหรือที่อยู่อาศัยจึงถือเป็นอีกปัจจัยสำคัญ
2. พิจารณาจากอุณหภูมิที่ 20 องศาเซลเซียส
เมื่ออุณหภูมิในตอนนั้นอยู่ที่ 20 องศาเซลเซียสซึ่งยังไม่รู้สึกหนาวมาก ควรนำโต๊ะโคทัตสึออกมาเตรียมความพร้อมก่อนการใช้งาน เพราะหากอุณหภูมิเย็นลงกระทันหันจะได้สามารถใช้งานได้ทันที
สิ่งที่ควรทำก่อนเตรียมใช้โต๊ะโคทัตสึ:
- กำจัดฝุ่นรอบ ๆ ตัวทำความร้อนและสายไฟ
- ตรวจสอบสภาพสายไฟว่ามีรอยขีดข่วน มีรอยหักงอ หรือมีความเสียหายหรือไม่
- นำฟูกโคทัตสึไปตากแดดก่อนเพื่อกำจัดความชื้น
- ทดลองเปิดใช้งานดูก่อน และตรวจสอบว่ามีกลิ่นหรือมีเสียงที่ผิดปกติหรือไม่
การตรวจสอบอุปกรณ์ไฟฟ้าในบ้านเป็นประจำเป็นสิ่งที่จำเป็น โต๊ะโคทัตสึก็เช่นเดียวกัน ควรทำความสะอาดและหมั่นตรวจเช็กสภาพและการใช้งานอยู่เสมอเพื่อความปลอดภัย ถึงเวลาที่ต้องใช้งานจะได้นำมาใช้ได้ทันที
ญี่ปุ่นแต่ละภูมิภาคนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้งานกันช่วงไหน?
ประเทศญี่ปุ่นมีการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิที่หนาวเย็นต่างกันไปตามแต่ละภูมิภาคตั้งแต่เหนือจรดใต้ การตัดสินใจว่าจะนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้ตอนไหนจึงควรพิจารณาจากความเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิเฉลี่ยในแต่ละภูมิภาคเสียก่อน
ภูมิภาคฮอกไกโดและโทโฮคุ
ฮอกไกโดและโทโฮคุอยู่ทางเหนือที่อากาศหนาวเย็นมาถึงเร็วที่สุด ในฮอกไกโด อุณหภูมิต่ำสุดมักจะลดลงต่ำกว่า 15 องศาเซลเซียส ระหว่างปลายเดือนกันยายนถึงต้นเดือนตุลาคม หลายบ้านในฮอกไกโดจะนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้ในช่วงนี้ ส่วนในโทโฮคุ อากาศหนาวเย็นจะมาถึงประมาณต้นถึงกลางเดือนตุลาคม ในช่วงต้นเดือนตุลาคมตามบ้านในโทโฮคุจึงควรเตรียมพร้อมในการนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้งานกันก่อนที่หิมะจะตกในช่วงหลังจากนั้น
ภูมิภาคคันโต
ส่วนในภูมิภาคคันโต หลายบ้านจะนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้ตั้งแต่ปลายเดือนตุลาคมถึงต้นเดือนพฤศจิกายน ซึ่งถ้าเป็นแถวโตเกียว ในช่วงเดือนพฤศจิกายนอุณหภูมิจะลดลงต่ำกว่า 15 องศาเซลเซียส ช่วงเช้าและเย็นจึงค่อนข้างหนาว หากเตรียมตัวในการนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้ตั้งแต่ปลายเดือนตุลาคมก็จะทำให้รู้สึกสบายตัวมากขึ้น
ภูมิภาคชูบุและคันไซ
ส่วนทางภูมิภาคชูบุและคันไซ ช่วงต้นถึงกลางเดือนพฤศจิกายนเป็นช่วงที่เหมาะสมที่สุดในการนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้ ในเขตนาโงย่าและโอซาก้า ช่วงเช้าและช่วงเย็นจะมีอุณหภูมิที่ค่อนข้างต่างกันมากอย่างเห็นได้ชัด อุณหภูมิจะเริ่มลดลงเมื่อเข้าสู่เดือนพฤศจิกายน แต่หากเป็นพื้นที่แถวภูเขา อากาศอาจจะหนาวเย็นได้ตั้งแต่ช่วงเดือนตุลาคม จึงควรเตรียมตัวล่วงหน้าให้พร้อมเพื่อรับมือกับความหนาวเย็นที่จะเกิดขึ้น
ภูมิภาคชูโกกุและชิโกกุ
ช่วงเวลาที่นิยมนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้ในภูมิภาคชูโกกุและชิโกกุคือช่วงต้นถึงกลางเดือนพฤศจิกายน เพราะช่วงกลางวันจะยังอุ่นอยู่ ส่วนช่วงเช้าและช่วงเย็นอากาศจะเย็นลง หลายบ้านจึงนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้ในช่วงนี้ แต่ถ้าเป็นพื้นที่ตามแนวชายฝั่งทะเลญี่ปุ่นและพื้นที่แถวภูเขาที่อากาศเย็นลงก่อนที่อื่น ควรเริ่มเตรียมการตั้งแต่ปลายเดือนตุลาคม
ภูมิภาคคิวชู
ภูมิภาคคิวชูซึ่งอยู่ทางใต้ของญี่ปุ่นจะมีสภาพอากาศค่อนข้างอบอุ่น แต่หลายครอบครัวในทางเหนือของคิวชูจะนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้ตั้งแต่กลางเดือนพฤศจิกายน ส่วนในทางใต้จะเป็นตั้งแต่ปลายเดือนพฤศจิกายนถึงต้นเดือนธันวาคม ในช่วงเช้าและช่วงเย็นอุณหภูมิจะลดลง เมื่อรู้สึกหนาวเมื่อไร โต๊ะโคทัตสึควรพร้อมใช้งานอยู่เสมอ
ข้อควรปฏิบัติเพื่อการใช้งานโต๊ะโคทัตสึอย่างปลอดภัย
โต๊ะโคทัตสึเป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ให้ความร้อน หากใช้อย่างไม่ระวังหรือไม่ถูกต้องอาจทำให้เกิดความผิดปกติและอาจเกิดไฟไหม้ได้ เพื่อการใช้งานโต๊ะโคทัตสึอย่างมีประสิทธิภาพและเพื่อความปลอดภัย ควรคำนึงถึงข้อปฏิบัติดังนี้
- ตรวจสอบให้แน่ใจว่าสายไฟไม่ถูกหนีบอยู่ใต้เฟอร์นิเจอร์
- อย่าคลุมเครื่องทำความร้อนด้วยผ้าห่มโคทัตสึแน่นเกินไป (เพื่อป้องกันการเกิดความร้อนสูงเกินไปที่อาจจะเกิดขึ้น)
- เมื่อต้องใช้งานเป็นเวลานาน ควรปิดเครื่องเป็นระยะ ๆ
- ขณะใช้โต๊ะโคทัตสึควรเปลี่ยนท่าบ้าง อย่าอยู่ท่าเดิมเป็นเวลานาน ๆ (เพื่อป้องกันการไหม้ของผิวหนัง)
- อย่าวางของหนักทับสายไฟ
- ควรทำความสะอาดโต๊ะโคทัตสึเป็นประจำ และผึ่งฟูกโคทัตสึให้แห้งเสมอ
- หากพื้นบ้านเป็นพื้นไม้ การปูแผ่นฉนวนกันความร้อนหรือพรมหนา ๆ จะช่วยกักเก็บความร้อนและประหยัดพลังงานได้
“ประเพณีเปิดโต๊ะโคทัตสึ” คืออะไร? และทำไมจึงต้องมี?
กว่าคนญี่ปุ่นในสมัยก่อนจะนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้กัน ใช่ว่าจะคำนึงถึงอุณหภูมิหรือความหนาวเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องขึ้นอยู่กับประเพณีดั้งเดิมอีกด้วย
“ประเพณีเปิดโต๊ะโคทัตสึ” เป็นประเพณีญี่ปุ่นดั้งเดิมที่จะนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้ในวันแรกของเดือนที่สิบตามปฏิทินจันทรคติ ซึ่งก็คือปีหมู (อิโนชิชิ) ในทฤษฎีธาตุทั้งห้า หมู (อิโนชิชิ) มีคุณสมบัติของ “น้ำ” และเชื่อกันว่ามีพลังในการควบคุมไฟ ดังนั้นก่อนจะใช้งานโต๊ะโคทัตสึจึงต้องมีประเพณีเปิดโต๊ะกันก่อน เนื่องจากความเชื่อที่ว่าจะช่วยป้องกันไฟไหม้ได้หากเริ่มใช้โคทัตสึในวันดังกล่าว แต่ในระยะหลัง ๆ ไม่ค่อยมีคนญี่ปุ่นถือประเพณีนี้กันแล้ว การนำโต๊ะโคทัตสึออกมาใช้ในปัจจุบันจะขึ้นอยู่กับอุณหภูมิหรือกิจวัตรในแต่ละวันมากกว่า
ปัจจุบันการสร้างอาคารในญี่ปุ่นมีการพัฒนามากขึ้นกว่าในอดีตหลายเท่าตัว การพัฒนาฉนวนกันความร้อนตามอาคารก็ทำให้คนที่อยู่อาศัยรู้สึกหนาวน้อยลงกว่าเมื่อก่อน แต่อย่างไรก็ยังมีการใช้โต๊ะโคทัตสึกันอยู่ โต๊ะโคทัตสึใช้พลังงานน้อยกว่าพวกเครื่องปรับอากาศ ช่วยประหยัดพลังงานโดยการให้ความร้อนเฉพาะพื้นที่นั้น ๆ ไม่เพียงแต่ให้ความอบอุ่นแก่บ้านเท่านั้น แต่หากมองลึกเข้าไป โต๊ะโคทัตสึยังถือเป็น “ศูนย์กลางของห้องนั่งเล่นในฤดูหนาว” อีกด้วย เพราะทุกคนในครอบครัวจะได้มารวมตัวกัน พูดคุยกัน ทำกิจกรรมร่วมกัน หากใครอยู่ญี่ปุ่นหรือต้องการใช้โต๊ะโคทัตสึ ลองอ่านจากบทความนี้ก่อนได้เลยนะคะ หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับหลาย ๆ คนค่ะ
สรุปเนื้อหาจาก shufuse