เปิดประวัติ พิชัย รัตตกุล ในตำนาน 10 มกรา สมาชิกประชาธิปัตย์ 64 ปี
นายพิชัย รัตตกุล อดีตประมุขฝ่ายนิติบัญญัติ นักการเมืองสังกัดพรรคประชาธิปัตย์ 64 ปี เสียชีวิตอย่างสงบ
วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2565 บุคคลในแวดวงการเมืองได้รับแจ้งจากนายพิจิตต รัตตกุล บุตรชายนายพิชัย ว่า นายพิชัย ได้ถึงแก่อสัญกรรมอย่างสงบที่โรงพยาบาลศิริราช
นายพิชัยถือเป็นนักการเมืองในตำนานที่รู้จักจังหวะและเวลา และมีความปล่อยวางเรื่องอำนาจทางการเมืองคนหนึ่ง เมื่อถึงวันที่ต้องถอดหัวโขนออกจากวงการเมือง ก็ไม่ได้ยึดติดต่อตำแหน่ง กระนั้นก็ตามเขายังคงเดินทางมาที่ทำการพรรคประชาธิปัตย์ทุกปี ในวาระการทำบุญครบรอบการก่อตั้งพรรค 6 เมษายนของทุกปี
นายพิชัย รัตตกุล เกิดวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2469 ที่จังหวัดพระนคร ในครอบครัวคนไทยเชื้อสายจีน ซึ่งบรรพบุรุษได้เดินทางมาสยามเมื่อต้นกรุงรัตนโกสินทร์ เป็นบุตรของนายพิศาลกับนางวิไล รัตตกุล
นายพิชัยเป็นบุตรคนโต จากพี่น้องทั้งหมด 9 คน
นายพิชัยจบการศึกษาระดับมัธยมจากโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย จากนั้นจึงไปศึกษาต่อด้านพาณิชยศาสตร์ที่โรงเรียนนานาชาติเซนต์สตีเฟ่นส์ ที่ฮ่องกง หลังจบการศึกษาแล้วได้กลับมาดูแลธุรกิจของครอบครัว
เข้าสู่วงการเมือง ก้าวขึ้นเป็นหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ คนที่ 4 อดีตรองนายกรัฐมนตรี 2 สมัย เคยเป็นประธานรัฐสภา ประธานสภาผู้แทนราษฎร และ ส.ส.หลายสมัย
และเคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และได้รับเลือกเป็นประธานสโมสรโรตารีสากล ระหว่างปี พ.ศ. 2545-2546
ชีวิตครอบครัวสมรสกับคุณหญิงจรวย รัตตกุล (สกุลเดิม ศิริบุญ) มีบุตรชาย 2 คน คือ ดร.พิจิตต รัตตกุล อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดกรุงเทพมหานคร และ ดร.อาณัฐชัย รัตตกุล บุตรสาว 1 คน คือ คุณหญิงพัชรี ว่องไพฑูรย์ สมรสกับ ดร.วีระนนท์ ว่องไพฑูรย์
นายพิชัยในถนนการเมืองเขาสมัครเป็นสมาชิกพรรคประชาธิปัตย์ ตั้งแต่เมื่อ 64 ปีก่อน (ตั้งแต่ พ.ศ. 2501) ขณะนั้นมีนายควง อภัยวงศ์ เป็นหัวหน้าพรรค และได้เป็น ส.ส.ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2512 ก่อนเกิดเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 เขาได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติในปี 2516 ด้วย
ชื่อนายพิชัย เป็น 1 ใน 100 ของบุคคลที่ลงชื่อคัดค้านการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของจอมพลถนอม กิตติขจร และเป็น 1 ใน 4 สมาชิกพรรคประชาธิปัตย์ที่ลงชื่อในคราวนั้น (อีก 3 คน คือ นายดำรง ลัทธพิพัฒน์, นายเทพ โชตินุชิต, นายชวลิต อภัยวงศ์)
นายพิชัยได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ในรัฐบาลหม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช แต่ยังมิได้เริ่มปฏิบัติงานเนื่องจากไม่ได้รับความไว้วางใจจากสภาในการแถลงนโยบาย ต่อมาในปี 2519 ได้รับแต่งตั้งอีกครั้ง จนกระทั่งพ้นจากตำแหน่ง เนื่องจากนายกรัฐมนตรีลาออก และได้รับแต่งตั้งต่ออีกสมัยหนึ่ง แต่ดำรงตำแหน่งเพียง 12 วัน และได้เข้าเฝ้าถวายสัตย์ปฏิญาณเพียงวันเดียวก็ต้องพ้นจากตำแหน่ง เนื่องจากการรัฐประหารของพลเรือเอก สงัด ชลออยู่
ชื่อนายพิชัยถูกจารึกในตำนานหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ในปี 2525 หลังจากการครบวาระของ พันเอก (พิเศษ) ดร.ถนัด คอมันตร์ ซึ่งพรรคประชาธิปัตย์ในช่วงนี้ได้ร่วมเป็นพรรคร่วมรัฐบาลที่ให้การสนับสนุนการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ ซึ่งนายพิชัยได้เป็นรองนายกรัฐมนตรีด้วยในปี 2529
จากนั้นในรัฐบาล พลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ นายพิชัยและพรรคประชาธิปัตย์ได้เป็นพรรคร่วมรัฐบาลในวาระแรก และนายพิชัยได้รับแต่งตั้งเป็นรองนายกรัฐมนตรี
ในช่วงที่นายพิชัยเป็นหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ เกิดเหตุการณ์ลาออกครั้งใหญ่ของพวก ส.ส. ในตำนาน “กลุ่ม 10 มกรา” นำโดยนายวีระ มุสิกพงศ์ ได้ลาออกจากพรรคไป เนื่องจากความขัดแย้งกันในการแต่งตั้งหัวหน้าพรรค
เมื่อเข้าสู่ยุคนายชวน หลีกภัย เป็นหัวหน้าพรรคและเป็นนายกรัฐมนตรีในสมัยที่ 2 นายพิชัยได้ดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี มีหน้าที่ดูแลรับผิดชอบกิจการเกี่ยวกับต่างประเทศ และรับผิดชอบการจัดมหกรรมกีฬาเอเชียนเกมส์ 1998 และได้ดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภาด้วย
หลังจากนี้ไม่นาน นายพิชัยได้วางมือจากการเมืองเนื่องจากมีอายุที่มากแล้ว แต่ยังมีตำแหน่งเป็นสภาที่ปรึกษาของพรรคประชาธิปัตย์
แทบทุกวาระวันคล้ายวันเกิดของนายพิชัย วันที่ 16 กันยายนของทุกปี จะมีอดีตหัวหน้าพรรค บุคคสสำคัญทางการเมือง มักเข้าเยี่ยมคารวะเสมอ ทั้งที่บ้านพักและที่วัดที่นายพิชัยไปทำบุญ
อาทิ ในปี 2560 นายพิชัยทำบุญครบรอบ 92 ปี ที่วัดโพธิ์แมนคุณาราม ซอยสาธุประดิษฐ์ 19 มีนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ในขณะนั้นเข้าร่วมพิธีด้วยอย่างอบอุ่น
ล่าสุดในวาะครบรอบ 96 ปี วันที่ 16 กันยายน 2564 ที่บ้านพักนายพิชัย รัตตกุล หมู่บ้านปัญญา เขตสวนหลวง มีนายจุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.พาณิชย์ พร้อมกับนายองอาจ คล้ามไพบูลย์ รองหัวหน้าพรรค ได้เดินทางเข้ามอบแจกันดอกไม้และอวยพรเนื่องในวันคล้ายวันเกิดขึ้นปีที่ 96
คำอวยพรสุดท้ายของอดีตหัวหน้าพรรคคนที่ 4 ต่อหัวหน้าพรรคคนปัจจุบัน มีข้อความว่า “ขอขอบคุณท่านหัวหน้ามากที่มา คุณเป็นคนดี ตั้งใจทำงาน งานก็หนักยังอุตส่าห์มา ผมขอฝากพรรคประชาธิปัตย์ไว้ในมือของคุณ ขอให้เจริญและสมความสำเร็จทุกอย่าง คุณคือหนึ่งนายกรัฐมนตรีในอนาคต”
นายพิชัยในวัยก้าวขึ้นสู่ปีที่ 97 จากไปอย่างสงบ เหลือไว้เพียงสถานภาพสมาชิกพรรคประชาธิปัตย์ ตั้งแต่วันเริ่มต้นการเมืองจนถึงวันสุดท้ายของชีวิต