การเป็นที่รักของคนโดยทั่วไป ต้องทำอย่างไร ? - เพียงพรหม

การเป็นที่รักของคนอื่น เป็นทรัพย์อย่างหนึ่งที่หลายคนพึงปรารถนา บทความนี้จะกล่าวถึงการทำตัวให้เป็นที่รักของคนอื่น และให้ได้สำรวจตัวเราเองว่าเรายังขาด หรือบกพร่องในข้อใดไปบ้าง เพื่อนำมาปรับใช้ในการอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างปกติสุข

ในที่นี้เป็นการยกหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาที่ว่า “สังคหวัตถุ 4” ซึ่งตามความหมายโดยตรงนั้น สังคหวัตถุ 4 เป็นธรรมแห่งการสงเคราะห์กัน เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจ และสร้างความสามัคคี แต่ก็สามารถนำหลักธรรมนี้มาปรับใช้เพื่อให้เป็นที่รักของคนโดยทั่วไปได้เช่นกัน ซึ่งหลักสังคหวัตถุ 4 ประกอบด้วย

1. ทาน (การให้ การเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เสียสละ และแบ่งปัน)

การให้โดยไม่หวังสิ่งตอบแทนนั้นเป็นสิ่งที่สำคัญ ให้ไม่ได้แปลว่า ให้เงิน หรือให้ทรัพย์สินเพียงอย่างเดียว แต่ยังครอบคลุมถึงการให้ในหลายโอกาส เช่น การให้ความรู้ การให้โอกาส การให้อภัย การเสียสละ และการแบ่งงปัน แต่การให้นั้นก็ต้องมีขอบเขต ให้ตามกำลังที่ตนพอมี ไม่เดือดร้อน และไม่เบียดบังผู้อื่น

การให้แม้จะไม่ได้สิ่งตอบแทนที่เป็นสิ่งของ เงินทอง หรือทรัพย์สิน แต่การให้ในทุก ๆ ครั้งก็ไม่เคยสูญเปล่า รอยยิ้ม คำขอบคุณ และความรู้สึกดี ๆ ที่มี นั่นก็เป็นเป็นผลตอบแทนที่ล้ำค่ามากแล้ว

2. ปิยวาจา (การพูดที่ไพเราะ สุภาพ อ่อนหวาน และสร้างประโยชน์)

คำกล่าวที่ว่า “พูดดีเป็นศรีแก่ตัว พูดชั่วอัปราชัย” ก็เห็นว่ายังใช้ได้ดีในปัจจุบัน คำพูดเป็นนายของเรา เราพูดไปแล้วไม่สามารถกลับคำหรือถอนคำพูดนั้นได้ ดังนั้นก่อนที่เราจะพูดอะไรออกไปต้องฉุกคิดให้ดีเสียก่อน

โดยส่วนมาก คนเรามักชอบคนที่พูดจาไพเราะ อ่อนหวาน ไม่หยาบคาย และสร้างประโยชน์ ไม่เป็นการพูดที่ทำลาย หรือสร้างความบาดหมางให้กับผู้อื่น นอกจากนี้คำพูดยังบ่งบอกถึงความคิด จิตใจ และอารมณ์ของผู้พูดได้อีกด้วย

3. อัตถจริยา (การสร้างประโยชน์ และมุ่งให้เกิดประโยชน์แก่ส่วนรวม)

การสร้างประโยชน์นั้น เริ่มต้นง่าย ๆ จากการทำหน้าที่ของตัวเองให้ดีก่อน หน้าที่ในครอบครัว หน้าที่ในที่ทำงาน เมื่อทำหน้าที่ของตัวเองได้ดีแล้ว จึงมุ่งสร้างสรรค์ให้เกิดประโยชน์แก่ส่วนรวม และทำในสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม ผู้เขียนเชื่อว่า หากเราทุกคนต่างทำหน้าที่ของตัวเองได้ดีแล้ว ประโยชน์สุขของสังคมก็จะตามมาเช่นกัน

4. สมานัตตตา (การทำตัวเสมอต้นเสมอปลาย และวางตัวเหมาะสม)

การทำตัวเสมอต้นเสมอปลายเป็นหลักสุดท้ายที่พึงปฏิบัติ เมื่อก่อนเป็นอย่างไรปัจจุบันให้เป็นอย่างนั้นหรือดียิ่งขึ้น ต่อหน้าอย่างไรลับหลังก็ควรเป็นอย่างนั้น มีวินัย ไม่เอาเปรียบผู้อื่น มุ่งเน้นความเสมอภาค วางตัวให้เหมาะสมกับสถานที่ เหตุการณ์ และสิ่งแวดล้อม รวมถึงการรักษากฎระเบียบ กฎหมาย และข้อบังคับต่าง ๆ อย่างเคร่งครัด

การให้, การพูดที่ไพเราะ, การสร้างประโยชน์ และการทำตัวเสมอต้นเสมอปลายนี้เอง จะสามารถช่วยให้เราการเป็นที่รักของคนอื่นมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ยังเป็นการสงเคราะห์กัน เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจ และสร้างความสามัคคีให้กับคนในหมู่คณะและสังคมอีกด้วย

อ้างอิง

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2547). สังคหวัตถุ 4 ในพจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม, จาก https://84000.org/tipitaka/dic/d_item.php?i=186