สะพานแห่งกาลเวลา : ญี่ปุ่นกับแผ่นดินไหว
ญี่ปุ่นกับแผ่นดินไหวนั้นเป็นของคู่กันมาช้านาน เหตุเพราะประเทศญี่ปุ่นตั้งอยู่ในอาณาบริเวณที่เป็นส่วนหนึ่งของ“วงแหวนไฟแห่งแปซิฟิก” (Pacific Ring of Fire) เมื่อเกิดมาคู่กันย่อมมีความคุ้นเคยซึ่งกันและกันเป็นอย่างดี
ความคุ้นเคยที่ว่านั้นมีถึงขนาดที่ทำให้คนญี่ปุ่นส่วนใหญ่สามารถหลับใหลในขณะที่เกิดแผ่นดินไหวในระดับ 2-3 ได้อย่างสบายๆ ไม่เหมือนกับผู้คนในที่อื่นๆ ที่สะดุ้งตื่นทันทีในสถานการณ์เดียวกันนั้น
คนญี่ปุ่นคุ้นกับแผ่นดินไหวมากจริงๆ ความคุ้นเคยที่ว่านี้ทำให้พวกเขาสามารถบอกได้ทันที ในกรณีที่เกิดแผ่นดินไหวแบบผิดปกติขึ้นมา เพราะมันแตกต่างออกไปจากที่เคยคุ้น
นั่นคือสิ่งที่ชาวญี่ปุ่นซึ่งอาศัยอยู่ในหมู่เกาะโทคาระทางตอนใต้ของประเทศญี่ปุ่นรู้สึก พวกเขารู้สึกได้ทันทีว่าแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นในระยะหลังมานี้ไม่ใช่แผ่นดินไหวแบบปกติเหมือนที่เคยชินกันมา เหตุผลก็คือว่า นับตั้งแต่ 21 มิถุนายนที่ผ่านมาต่อเนื่องเป็นเวลาสองสัปดาห์เศษ เกิดแผ่นดินไหวในบริเวณหมู่เกาะแห่งนี้ถี่ยิบมากเกินไปจากปกติมาก คือมากถึง 1,151 ครั้งด้วยกัน แมกนิจูดที่วัดได้สูงสุดอยู่ที่ 6 ซึ่งเป็นเหตุแผ่นดินไหวหลังสุดที่เป็นเหตุให้มีคำสั่งอพยพ เพราะเป็นเหตุแผ่นดินไหวที่รุนแรงที่สุดในรอบ 100 ปีของพื้นที่บริเวณนี้
โทคาระ เป็นหมู่เกาะที่ประกอบขึ้นจากเกาะเล็กเกาะน้อยรวม 12 เกาะ ในจำนวนนี้มีเพียง 7 เกาะเท่านั้นที่มีผู้อยู่อาศัย รวมประชากรหมู่เกาะทั้งสิ้นเพียง 700 คน
โทคาระ ตั้งอยู่ทางตอนใต้สุดของญี่ปุ่นเช่นเดียวกับเกาะโอกินาวา ที่ตั้งฐานทัพสำคัญของสหรัฐอเมริกาในญี่ปุ่น แต่โทคาระอยู่เหนือขึ้นมาเล็กน้อย เป็นส่วนหนึ่งในเขตปกครองของจังหวัดคาโกชิมะ ที่มีพื้นที่ส่วนใหญ่อยู่บนเกาะกิวชิว เกาะใหญ่ทางใต้สุดของญี่ปุ่น
ในการอพยพคนจากโทคาระมายังศูนย์หลบภัยของจังหวัดคาโกชิมะนั้น ต้องใช้เรือเฟอร์รี่อพยพ เวลาในการเดินทางจากเกาะโทคาระเพื่อมาขึ้นฝั่งจังหวัดคาโกชิมะนั้นต้องใช้เวลานานถึง 6 ชั่วโมง
ชิซุโกะ อาริกาวะ ชาวเกาะโทคาระ วัย 54 ปี เล่าว่า จะได้ยินเสียงครืนๆ แปลกๆ จากทะเลก่อนที่จะเกิดแผ่นดินไหวตามมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในตอนกลางคืน น่ากลัวจนนอนไม่หลับ ยิ่งเกิดบ่อยครั้งเท่าใดชาวโทคาระทุกคนยิ่งอ่อนเปลี้ยเพลียแรงมากขึ้นเท่านั้น
อิซามุ ซาคาโมโต ผู้นำชุมชนในท้องถิ่นโทคาระ วัย 60 ปี บอกว่า เกิดแผ่นดินไหวบ่อยเสียจนหลังๆ มานี้ทุกคนพากันรู้สึกว่าแผ่นดินใต้เท้ากำลังไหว ทั้งๆ ที่ไม่ได้เกิดอะไรขึ้นเลย อิซามุเล่าว่า แผ่นดินไหวจะเริ่มต้นด้วยการกระแทกจากใต้ดินเบื้องล่าง จากนั้นแผ่นดินก็เริ่มแกว่งไปมา ซ้ายที ขวาที ชวนคลื่นไส้ อาเจียน
ชาวโทคาระส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำฟาร์มเลี้ยงสัตว์ หรือไม่ก็ทำธุรกิจเกสต์เฮาส์รองรับนักท่องเที่ยว แต่ในสภาพเผชิญกับแผ่นดินไหวถี่ยิบที่เป็นอยู่ เกสต์เฮาส์บางส่วนบนเกาะจำเป็นต้องหยุดรับนักท่องเที่ยว บางแห่งอย่างเช่นเกสต์เฮาส์ของหมู่บ้านโทชิมะ ถูกระบุไว้ว่าจะถูกใช้เป็นศูนย์พักพิงแผ่นดินไหวสำหรับคนในท้องถิ่้นในกรณีที่ยังไม่อพยพ
เหตุแผ่นดินไหวถี่ยิบที่เกิดขึ้นกับหมู่เกาะโทคาระ ช่วยกระพือข่าวเล่าลือและความเชื่อเกี่ยวกับมหาอุบัติภัยจากแผ่นดินไหวที่กำลังจะถล่มใส่ญี่ปุ่นตามคำทำนายในหนังสือการ์ตูน (มังงะ) ชื่อ“เดอะ ฟิวเจอร์ ไอ ซอว์” ให้แพร่หลายมากขึ้นไปอีก
หนังสือการ์ตูนดังกล่าวเป็นผลงานของนักเขียนสตรีชื่อเรียว ทัตสึกิ ตีพิมพ์ออกมาเมื่อปี 1999 ว่ากันว่า ทำนายเหตุการณ์สึนามิและวิบัติภัยของโรงไฟฟ้าฟูกูชิมะเมื่อปี 2011 ไว้อย่างตรงเผง
หนังสือเล่มเดียวกันนี้ถูกนำมาตีพิมพ์ใหม่ในปี 2021 เพิ่มคำทำนายเอาไว้ว่า จะเกิดมหาวิบัติภัยแผ่นดินไหวครั้งต่อไปในญี่ปุ่นในวันที่ 5 กรกฎาคมปีนี้ จนกลายเป็นไวรัลสะพัดไปทั่วโลกโซเชียลในญี่ปุ่น จนสื่อในกระแสเองก็หยิบมารายงาน เล่นเอานักท่องเที่ยวพากันผวา ยกเลิกทริปกันไปก็มีไม่น้อย
แน่นอนเหตุที่เกิดขึ้นกับโทคาระก็ถูกนำมาโยงเข้าด้วยกันอย่างช่วยไม่ได้ เช่นเดียวกับกรณีที่นักวิชาการเป็นกังวลกันว่าจะเกิดภัยแผ่นดินไหวครั้งร้ายแรงขึ้นกับญี่ปุ่น ซึ่งหากเป็นไปในกรณีที่เลวร้ายที่สุดอาจทำให้มีคนตายมากถึงกว่า 3 แสนคน
ทั้งๆ ที่เรื่องดังกล่าวเป็นเรื่องของการประเมินทางวิชาการต่อพฤติกรรมการเคลื่อนไหวของแผ่นเปลือกโลกบริเวณ“ร่องลึกนันไก” ต่างหาก และไม่สามารถบอกได้ว่าจะเกิดขึ้นเมื่อใดกันแน่
พอทั้งหมดถูกนำมาเรียงร้อยเข้าเป็นเรื่องเดียวกัน ทุกอย่างก็น่าสะพรึงขึ้นมาอีกอักโข แม้ว่าในความเป็นจริงแล้ว “วงแหวนไฟ” ก็ยังคงเป็น “วงแหวนไฟ” ที่น่าสะพรึงกลัวมาตั้งแต่ในอดีตกาลจนถึงปัจจุบัน และต่อเนื่องต่อไปในอนาคตเท่านั้นเอง
ไพรัตน์ พงศ์พานิชย์
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : สะพานแห่งกาลเวลา : ญี่ปุ่นกับแผ่นดินไหว
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th