ไขข้อข้องใจ! ระบบควบคุมการทรงตัว (ESC/VSC/VSA) คืออะไร? ใช้ยังไงถึงปลอดภัย
ทุกวันนี้รถยนต์ของคุณไม่ได้มีแค่ระบบเบรค ABS ที่กันล้อล็อค แต่ยังมีอีกระบบหนึ่งที่มีปุ่มที่เป็นรูปรถกับถนนลื่นๆ แล้วมีคำว่า "OFF" อยู่ข้างใต้? หลายคนอาจไม่เคยใช้งานมันเลย หรือบางคนอาจอยากรู้ว่ามันคืออะไรกันแน่ ปุ่มนั้นเกี่ยวข้องโดยตรงกับ "ระบบควบคุมการทรงตัว" หรือที่เรารู้จักกันในหลายชื่อ ไม่ว่าจะเป็น ESC, VSC, VSA, หรือ DSC ซึ่งเป็นเทคโนโลยีความปลอดภัยขั้นพื้นฐานในรถยนต์ยุคใหม่ แต่ใช้งานยังไงและปิดดีหรือไม่วันนี้ Sanook Auto มีคำตอบ
รู้จักระบบควบคุมการทรงตัว
ก่อนอื่นเรามารู้จักระบบนี้กันก่อน สำหรับระบบควบคุมการทรงตัวของรถยนต์ หรือที่รู้จักกันในชื่อสากลว่า Electronic Stability Control (ESC) นั้น ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อเพิ่มความปลอดภัยในการขับขี่ โดยช่วยป้องกันการลื่นไถลและรักษาการทรงตัวของรถในสถานการณ์คับขัน เช่น การเข้าโค้งด้วยความเร็วสูง หรือการหักหลบสิ่งกีดขวางกะทันหัน แต่ละค่ายรถยนต์ต่างก็มีการพัฒนาและเรียกชื่อเทคโนโลยีนี้แตกต่างกันไป ดังนี้
ก่อนอื่นมาทำความรู้จักชื่อเรียกของระบบนี้ในแต่ละค่ายกันก่อน จะได้ไม่สับสนเวลาเห็นในโบรชัวร์รถครับ
ESC (Electronic Stability Control): ชื่อกลางที่เป็นสากลที่สุด
VSC (Vehicle Stability Control): พบใน Toyota, Lexus
VSA (Vehicle Stability Assist): ชื่อเฉพาะของค่าย Honda
DSC (Dynamic Stability Control): ใช้ใน BMW, Mazda, Ford บางรุ่น
ESP (Electronic Stability Program): ใช้ใน Mercedes-Benz, Audi, Volkswagen
VDC (Vehicle Dynamic Control): พบได้ใน Nissan, Subaru
หลักการทำงานของระบบควบคุมการทรงตัว
วิธีการทำงานของระบบควบคุมการทรงตัวนั้นง่ายๆ ให้คุณลองจินตนาการว่าคุณกำลังขับรถมาด้วยความเร็ว แล้วเจอแอ่งน้ำขังบนถนน หรือต้องหักหลบมอเตอร์ไซค์กะทันหัน จังหวะแบบนี้เองที่รถอาจเกิดอาการ "ท้ายปัด" (Oversteer) หรือ "หน้าดื้อโค้ง" (Understeer) ได้ง่ายๆ
นี่คือช่วงเวลาที่ระบบควบคุมการทรงตัวจะเข้ามาแสดงบทบาทพระเอก!
ตรวจจับ: เซ็นเซอร์ทั่วทั้งคันรถ (ที่พวงมาลัย, ที่ล้อ, และที่ตัวถัง) จะคอยจับสัญญาณตลอดเวลาว่าทิศทางที่คนขับต้องการไป (จากการหมุนพวงมาลัย) กับทิศทางที่รถกำลังไปจริงๆ นั้นตรงกันหรือไม่
ประมวลผล: หากระบบพบว่ารถเริ่มมีอาการเสียการทรงตัว (เช่น ท้ายเริ่มสะบัด) คอมพิวเตอร์ของรถจะคำนวณทันทีว่าต้องทำอย่างไรเพื่อดึงรถกลับมา
สั่งการแก้ไข: ในเสี้ยววินาที ระบบจะสั่งการ 2 อย่างหลักๆ คือ
สั่งเบรกอัตโนมัติ: สั่งให้เบรกทำงานที่ล้อใดล้อหนึ่งอย่างเฉพาะเจาะจง เช่น ถ้าท้ายปัดขวา อาจสั่งเบรกที่ล้อหน้าขวา เพื่อสร้างแรงดึงให้รถกลับมาตรง
ลดกำลังเครื่องยนต์: สั่งลดกำลังเครื่องยนต์ชั่วขณะ เพื่อไม่ให้รถมีแรงขับดันไปในทิศทางที่ผิดพลาด
เมื่อระบบทำงาน คุณจะเห็น ไฟสัญลักษณ์รูปรถลื่น กระพริบ บนหน้าปัด นั่นคือสัญญาณบอกว่า "ไม่ต้องตกใจนะ ฉันกำลังช่วยนายอยู่!"
แล้วเราควรปิดระบบไหมและตอนไหน?
มาถึงคำถามสำคัญที่สุด "แล้วปุ่ม OFF มีไว้ทำไม?" คำตอบคือ ในการขับขี่ปกติบนถนนทั่วไป 99% คุณ "ไม่ควร" ปิดระบบนี้เด็ดขาด! เพราะมันคือเทวดาประจำรถที่คอยดูแลความปลอดภัยของคุณและครอบครัว แต่ก็มีบางสถานการณ์ "พิเศษ" ที่การปิดระบบชั่วคราวอาจเป็นประโยชน์ครับ
สถานการณ์ที่ "ควรปิด" ระบบควบคุมการทรงตัวชั่วคราว
เมื่อรถติดหล่ม (โคลน, ทราย, หิมะ): นี่คือเหตุผลหลักของการมีปุ่มนี้เลยครับ! เวลาที่รถติดหล่ม เราต้องการให้ล้อหมุนฟรีเพื่อ "ตะกุย" ให้ตัวเองหลุดออกจากหล่ม แต่ระบบควบคุมการทรงตัวจะมองว่าการหมุนฟรีคือการเสียการทรงตัว มันจึงพยายามตัดกำลังและเบรกล้อ ทำให้เรายิ่งออกจากหล่มได้ยากขึ้น การกดปิดระบบ (กดปุ่ม ESC OFF) จะเป็นการอนุญาตให้ล้อหมุนฟรีได้เต็มที่เพื่อสร้างแรงตะกุย ทันทีที่คุณขับรถพ้นจากหล่มโคลนหรือทรายได้แล้ว ให้รีบกดปุ่มเพื่อเปิดระบบ (Turn ON) กลับมาเหมือนเดิมทันที เพื่อให้ "ระบบควบคุมการทรงตัว" ของคุณกลับมาทำหน้าที่ปกป้องความปลอดภัยบนถนนปกติ
ต้องการดริฟต์ในสนามแข่ง: สำหรับสายมอเตอร์สปอร์ตที่ต้องการควบคุมรถด้วยตัวเอง 100% ในสนามแข่งที่ปิดมิดชิดและปลอดภัย การปิดระบบจะทำให้นักขับสามารถใช้เทคนิคการขับขี่ขั้นสูงอย่างการดริฟต์ได้
แต่หลังจากปิดแล้ว ระบบจะเปิดเองทุกครั้งที่สตาร์ทรถ ระบบนี้จะเปิดทำงานเองโดยอัตโนมัติ
โดยสรุปแล้ว ระบบควบคุมการทรงตัวไม่ว่าจะมีชื่อเรียกว่าอะไร คือเพื่อนที่ดีที่สุดของคุณในยามคับขัน การเข้าใจหน้าที่ของมันและรู้ว่าเมื่อไหร่ที่ควร (และไม่ควร) ปิดระบบ จะช่วยให้คุณใช้รถได้อย่างเต็มประสิทธิภาพและปลอดภัยสูงสุดครับ ขับขี่อย่างมั่นใจและอย่าลืมให้เทคโนโลยีดีๆ ช่วยดูแลคุณบนท้องถนนได้มากอยู่ ถ้าคุณไม่ขับรถเร็วเกินกว่าที่กฏหมายกำหนดนะ