มรดกล้ำค่าจากเบตง “ทุเรียนยาวลิ้นจี่” อร่อยจนชาวมาเลย์มาตามถึงสวน!

ผลไม้ไทยปีนี้ไม่มีอะไรฮิตติดลมบนเท่าทุเรียนอีกแล้ว ตั้งแต่เกิดมามีชีวิตอยู่หลายสิบปีไม่เคยปีไหนกินทุเรียนแพงเป็นพิเศษเท่ากับปีนี้ สงสารแต่ชาวสวนมังคุดกับลองกอง ปีนี้ท่าจะไปไม่ค่อยรอด ผู้เขียนลงใต้ในช่วงเดือนที่ผ่านมาชาวสวนลองกองโอดโอยกันบอกไม่ไหว ลองกองขายคาสวนได้แค่กิโลกรัมละ 10 บาท ค่าขึ้นก็กิโลละ 3 บาท แล้วจะเหลือให้ชาวสวนได้ 7 บาท ไม่พอค่าปุ๋ย ค่าแรง

ชาวสวนกล้วยไม่ต้องพูดถึง ราคาไม่ได้เรื่องมาตั้งแต่ปี 60 ผู้เขียนได้เตือนเรื่องนี้กับเพื่อนชาวสวนไว้ เพราะก่อนหน้านั้นสวนกล้วยบอกว่าจากปกติขายหน่อปีละจำนวนหมื่น ปีนั้นจำหน่ายหน่อไปเกือบสองแสนหน่อ กล้วยน้ำว้าตายสนิทเห็นได้จากทุกแผงมีกล้วยสุกติดแผงตลอด ซึ่งก่อนหน้านี้กล้วยราคาแพงไม่ทันเหลืองก็ถูกซื้อไปก่อนแล้ว ผู้เขียนจึงเลี่ยงไปปลูกกล้วยไข่กับกล้วยเล็บมือนางก็ไม่วายโดนอานิสงส์ไปด้วย เพราะความเป็นกล้วยเหมือนกัน

กลับมาที่ทุเรียนด้วยราคาทุเรียนที่แพงในปีก่อนและปีนี้แพงขึ้นอีกเพราะแจ็ค หม่า สั่งออเดอร์มาล่วงหน้าจำนวนมาก ชาวสวนยางภาคใต้เมื่อโค่นยางแล้วมักจะปลูกทุเรียนสารพัดสายพันธุ์ ประกอบกับได้ข่าวว่าแถบประเทศเพื่อนบ้าน จีนมาระดมปลูกกันขนานใหญ่ แต่ผลจะออกอีก 5-6 ปี ตอนนั้น ไม่รู้ราคาทุเรียนจะเป็นอย่างไร ค้ากับจีนต้องระมัดระวังกว่าค้ากับชาติอื่น ดูตัวอย่างยางพาราปะไร ขึ้นถึงกิโลกรัมละร้อยกว่าบาท พวกลดการซื้อเสียเฉยๆ เพราะผลผลิตที่ตัวเองมาปลูกไว้ที่ลาวออกมา ปัจจุบัน เหลือ 3-4 โลร้อย ทำเอาน้ำตาซึมกันไปทุกหัวระแหง บวกกับผู้นำบอกให้ไปขายดาวอังคารเลยซีดกันไปอีก

หลายปีให้หลังมานี้เรามีทุเรียนพันธุ์ใหม่ๆ ที่รสชาติถูกอกถูกใจคอทุเรียน เช่น สาลิกา ทุเรียนพื้นเมืองที่จังหวัดพังงา ทุเรียนหลิน-หลงลับแล ที่จังหวัดอุตรดิตถ์ ทุเรียนมูซังคิง ทุเรียนโอวฉี่ (หนามดำ) ของมาเลเซีย และทุเรียนที่พบใหม่ที่อำเภอเบตง จังหวัดยะลา ที่เราจะนำมาเสนอวันนี้

ปลูกพืชไม่ได้หวังผล

คุณเกียมฟุย แซ่ชิน หรือ คุณแฮปปี้ เจ้าของสวนแฮปปี้ แห่งบ้านน้ำพุร้อน ตำบลตาเนาะแมเราะ อำเภอเบตง จังหวัดยะลา เล่าให้ฟังว่า “เมื่อ 50-60 ปีก่อน แม่ได้ปลูกทุเรียนด้วยเมล็ด เหมือนคนสมัยก่อนที่กินผลไม้อะไรอร่อยก็จะนำเมล็ดมาปลูก สันนิษฐานว่าเป็นเมล็ดของทุเรียนก้านยาว ต้นที่ว่านี้อยู่ในแปลงทุเรียนก้านยาว ผมเห็นว่ากินอร่อยจึงทำการทาบกิ่งมาปลูกไว้หลายต้น แต่ไม่ได้เอาใจใส่นัก

ต่อมาต้นดั้งเดิมมันตาย ยังคงเหลือต้นที่ทาบกิ่งไว้มาปลูกได้ไม่กี่ต้น แต่ก็ทยอยตายเนื่องจากไม่ได้เอาใจใส่จนเหลือต้นแม่พันธุ์เพียงต้นเดียว เพราะในสวนของผมมีทั้งทุเรียนก้านยาว หมอนทอง พวงมณี ชะนี อีกทั้งยางพาราที่ต้องดูแล ทุเรียนพันธุ์อะไรก็ขายส่งได้ในราคา 40 บาทเหมือนกันหมด”

ชาวมาเลย์ตามหา

ทุกๆ ปีทางสวนก็ตัดทุเรียนที่สวนขายให้กับร้านค้าหน้าตลาดบ่อน้ำร้อน มีผู้ซื้อจากมาเลย์ซื้อไปกินจากที่ร้าน ติดใจในรสชาติ ทำให้ปีต่อมาชาวมาเลย์ได้กลับมาซื้ออีกครั้งที่ร้านเก่าและตามหาสวนทุเรียนด้วยความยากลำบาก เพราะบริเวณนั้นมีทุเรียนกันแทบจะทุกสวน

จนกระทั่งปีต่อมา จึงมาสอบถามที่สวนคุณแฮปปี้ พร้อมกับอธิบายลักษณะของผลและรสชาติทุเรียน ทำให้คุณแฮปปี้นึกไปถึงต้นนี้ทันที จึงเอามาให้ทดลองชิม ปรากฏว่าเป็นต้นนี้จริงๆ ที่ชาวมาเลย์ติดใจ

เมื่อคุณแฮปปี้ทราบว่าทุเรียนต้นนี้เป็นทุเรียนที่มีรสชาติดี จนกระทั่งชาวมาเลย์มาตามหาถึงสวนก็เลยทำต้นพันธุ์ไว้ปลูกในสวนประมาณ 300 ต้น เมื่อ 3 ปีก่อนจนกระทั่งปัจจุบันต้นเจริญเติบโตได้พอสมควร แล้วจึงขยายพันธุ์ไว้จำหน่ายในปัจจุบัน จากสวนร้อยกว่าไร่ที่ปลูกทั้งทุเรียนและผลไม้อื่นรวมถึงยางพารา แต่เป็นที่น่าเสียดายที่เหลือต้นทุเรียนยาวลิ้นจี่ที่ให้ผลผลิตได้เพียงต้นเดียว ซึ่งให้ผลผลิตปีนี้ 72 ผล ผมมีโอกาสได้ชิมเพียงแค่ไม่มาก แต่ขอบอกว่าเป็นทุเรียนที่มีรสชาติอร่อยมาก ถือเป็นทุเรียนชั้นแนวหน้า ซึ่งผมได้จองผ่านเรื่องในฉบับนี้ไว้เลยสำหรับปีหน้า 2 ลูก

มูลเหตุของชื่อ ยาวลิ้นจี่

ตามข้อสันนิฐานของคุณแฮปปี้ว่า ทุเรียนยาวลิ้นจี่นี้น่าจะกลายพันธุ์มาจากทุเรียนพันธุ์ก้านยาว ลักษณะของผลทุเรียนยาวลิ้นจี่ตอนขนาดเท่ากำปั้นจะมีลักษณะเหมือนผลลิ้นจี่จึงเป็นที่มีของชื่อ ยาวลิ้นจี่ ผลที่สมบูรณ์จะมีน้ำหนักประมาณ 3.5-4.5 กิโลกรัม และมี 5 พู แต่ที่ไม่สมบูรณ์จะมีแค่ 4 พู ก้านปลิงจะยาวในตอนแรกแต่เมื่อใกล้สุกก้านผลจะสั้นไม่เหมือนก้านยาว หนามของก้านยาวจะอูมๆ และทู่ ส่วนหนามของผลยาวลิ้นจี่จะแหลมคล้ายทรงพีระมิด ที่ก้นผลจะยุบเมื่อใกล้สุก ใบของทุเรียนยาวลิ้นจี่จะเรียวยาวไม่กว้าง ปลายใบแหลม

สำหรับรสชาติของทุเรียนพันธุ์ยาวลิ้นจี่ ซึ่งปีนี้มีแค่ 72 ผล ส่วนใหญ่ได้ส่งไปประเทศมาเลเซีย คนไทยได้ชิมไม่มากนัก ผมมีโอกาสได้ชิมจากเพื่อนที่คุณแฮปปี้ส่งให้ชิม 2 ลูก แบ่งกันชิมคนละคำสองคำรวมสิบกว่าคน ทุกคนบอกอร่อยหมด คุณแฮปปี้บอกว่า กลิ่นทุเรียนยาวลิ้นจี่จะหอมเหมือนดอกกล้วยไม้ป่า ซึ่งผมก็ว่าหอมจริงๆ แต่บอกไม่ถูกว่าหอมเหมือนอะไร เนื้อของทุเรียนจะล่อนไม่ติดเมล็ดเหมือนทุเรียนพื้นเมือง ค่อนข้างเนียนละเอียดคล้ายครีม หวานกำลังดี สำหรับคอทุเรียน นับเป็นทุเรียนรสชาติเกรดพรีเมี่ยมได้จริงๆ อยู่ในชั้นเดียวกับก้านยาว ชะนีไข่ กบสุวรรณ พวงมณี มูซังคิง หลงลับแล ทีเดียว สนนราคาที่ชาวมาเลย์มาซื้อกันหน้าสวนคือ กิโลกรัมละ 600 บาท เนื่องจากผลทุเรียนมีจำกัด แต่ละท่านที่ซื้อจะได้คนละไม่กี่ลูกเพราะคุณแฮปปี้ต้องการแบ่งๆ ให้ชิมกันทั่วๆ ทุกคน

ทุเรียนยาวลิ้นจี่ เป็นทุเรียนพันธุ์หนักระยะเวลาจากดอกบานจนถึงสุก จะใช้เวลาประมาณ 135-140 วัน ระยะการปลูก 9 คูณ 9 เมตร รูปแบบการปลูกของสวนคุณแฮปปี้ จะไม่เป็นการปลูกแบบพืชเชิงเดี่ยวมากนักแต่จะมีการปลูกผลไม้อื่นร่วมด้วย ประกอบกับลักษณะพื้นที่ตรงนี้ของเบตงเป็นพื้นที่ติดป่าที่ยังอุดมสมบูรณ์ความชื้นค่อนข้างดี น้ำท่าก็อุดมสมบูรณ์ ตอนเช้าอุณหภูมิประมาณ 24-25 องศา มีหมอกให้เห็นบางๆ ตามบริเวณใกล้เขา

เบตง มีสิ่งที่น่าสนใจที่สามารถนำมาเขียนอีกมากมาย แต่พอดีผู้เขียนมีโอกาสอยู่ที่เบตงเพียงไม่นานนัก จึงสามารถนำข้อมูลมาเสนอเพียงไม่กี่เรื่อง โอกาสหน้าถ้ามีก็จะนำเรื่องราวของชาวเบตงมานำเสนอได้อีก ถ้ามีโอกาสขอเชิญท่านที่ชอบท่องเที่ยวไปดูสิ่งแปลกๆ ใหม่ อำเภอเบตงจะเป็นสถานที่น่าเที่ยวอย่างยิ่ง ปีหน้าสนามบินเบตงถ้าเสร็จตามกำหนดก็จะเปิดให้บริการแล้วรับรองว่าสะดวกปลอดภัย ผมไปสัมผัสเบตงแล้วเหมือนย้อนยุคไปตอน 40 ปีที่ภูเก็ต หน้าตาคนก็มีความคล้ายคลึงกัน

สนใจต้นพันธุ์ทุเรียนยาวลิ้นจี่ จากสวนคุณเกียมฟุย แซ่ชิน หรือ คุณแฮปปี้ เจ้าของสวนแฮปปี้ แห่งบ้านน้ำพุร้อน ตำบลตาเนาะแมเราะ อำเภอเบตง จังหวัดยะลา ติดต่อได้ที่เบอร์โทรศัพท์ 093-612-1825 สามารถส่งต้นพันธุ์ถึงบ้านท่านได้ทั่วประเทศ ต้นพันธุ์ทุกต้นจะมีสติ๊กเกอร์ของสวนติดให้ โปรดสังเกตให้ดี ส่วนราคาสอบถามกันเอาเองครับ

เผยแพร่ครั้งแรกในระบบออนไลน์ เมื่อวันอาทิตย์ที่ 21 เมษายน พ.ศ. 25621