‘ประตูสู่นรก’ โบราณสถานในตุรกี ที่สิ่งมีชีวิตใดเข้าใกล้จะต้องตาย
ที่เมืองปามุคคาเล (Pamukkale) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศตุรกี เป็นที่ตั้งของเฮียราโพลิส (Hierapolis) เมืองโบราณยุคกรีก-โรมัน ที่ถูกสร้างขึ้นในช่วงศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล โดยเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรเปอร์กามอน (Pergamon) ที่เคยปกครองพื้นที่บริเวณนั้น ก่อนที่จะตกเป็นส่วนหนึ่งของโรมัน
เฮียราโพลิสได้รับการยกย่องในฐานะศูนย์กลางของการรักษาโรค เนื่องจากเป็นแหล่งน้ำพุร้อนใต้ดินและการทำสปา
แต่เฮียราโพลิสไม่ได้แค่ที่ตั้งของบ่อน้ำพุร้อนเท่านั้น เพราะยังเป็นที่ตั้งของสถานที่สุดลี้ลับที่ถูกขนานนามว่า ประตูพลูโตหรือประตูสู่นรก (Pluto's Gate)
ในบันทึกของสตราโบ (Strabo) นักภูมิศาสตร์ชาวกรีก เคยกล่าวถึงสถานที่นี้ไว้ว่า “พื้นที่นี้เต็มไปด้วยไอหมอกหนาแน่นจนแทบมองไม่เห็นพื้นดิน สัตว์ใด ๆ ที่เข้าไปข้างในล้วนตายในทันที ข้าลองขว้างนกกระจอกเข้าไป และพวกมันก็หายใจเฮือกสุดท้ายและล้มลงทันที”
ในปี 2013 ทีมนักโบราณคดีจากอิตาลีก็ได้ค้นพบกับประตูพลูโตแห่งนี้ ระหว่างแกะรอยเส้นทางน้ำพุร้อน โดยประตูพลูโตเป็นส่วนหนึ่งของพลูโตเนียน (Ploutonion) ศาสนสถานสำหรับบูชาเทพพลูโต เทพเจ้าแห่งยมโลกของโรมัน (หรือฮาเดสตามคติของกรีก)
ประตูพลูโตลักษณะเป็นช่องปล่องที่เชื่อมกับใต้ดิน ในบันทึกโบราณกล่าวไว้ว่า ประตูพลูโตถูกใส่สำหรับการบูชายัญต่อเทพพลูโต โดยนักบวชจะนำสัตว์อย่างเช่นวัวหรือแพะยื่นเข้าไปในช่องปล่องดังกล่าว และเพียงไม่กี่อึดใจ สัตว์เหล่านี้จะแน่นิ่งและตายลง ผู้คนจึงเชื่อว่า ประตูพลูโตเป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างโลกมนุษย์กับยมโลก และสิ่งที่ทำให้สัตว์บูชายัญตาย ก็คือลมหายใจของเซอร์เบอรัส (Cerberus) สุนัขสามหัวที่เฝ้าประตูยมโลก
สิ่งที่น่าสนใจคือจนถึงตอนนี้ ยังมีรายงานว่า มีนกหลายตัวที่ตกลงมาจากท้องฟ้าและตาย ระหว่างที่พวกมันบินผ่านพื้นที่ดังกล่าว
โดยในปี 2018 ทีมนักวิทยาศาสตร์ก็ค้นพบว่า ลมหายใจที่เชื่อว่าเป็นของสุนัขเซอร์เบอรัส ความจริงก็คือก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ที่มาจากน้ำพุร้อนใต้ดินนั่นเอง ซึ่งบริเวณพื้นที่พลูโตเนียนและประตูพลูโต มีปริมาณของคาร์บอนไดออกไซด์ตั้งแต่ 4-53% ขึ้นอยู่กับระดับความสูงหรือเข้าใกล้ปล่องใต้ดินมากแค่ไหน
นอกจากนี้ยังใช้อธิบายได้ว่า ทำไมนักบวชที่นำสัตว์มาบูชายัญถึงไม่ค่อยได้รับผลกระทบเท่าไหร่ เนื่องจากคาร์บอนไดออกไซด์จะลอยตัวหนาแน่นใกล้กับระดับพื้นดิน ดังนั้นวัวหรือแพะที่หัวอยู่ใกล้กับพื้นดินจึงสูดดมคาร์บอนไดออกไซด์เข้าไป และตายลงแม้ว่าจะยังไม่ได้เข้าไปในประตูพลูโตเลยก็ตาม
อ้างอิง
• ifl science. Pluto’s Gate: The Ancient Doorway To The Underworld That Is Still Deadly. https://www.iflscience.com/plutos-gate-the-ancient-doorway-to-the-underworld-that-is-still-deadly-69345
• BBC Travel. Turkey's mysterious 'portal to the underworld'. https://www.bbc.com/travel/article/20210629-turkeys-mysterious-portal-to-the-underworld