ประวัติศาสตร์อยุธยาฉบับรวบรัด | ตอนที่ 3 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ (ภาคปลาย)
พบกับเรื่องราวของมหากาพย์บทความ 6 ตอนรวด ประวัติศาสตร์กรุงศรีอยุธยาฉบับรวบรัด โดยในตอนนี้จะพูดถึงเรื่องราวของราชวงศ์สุพรรณภูมิ อันเป็นราชวงศ์ที่สองของกรุงศรีอยุธยา และเป็นราชวงศ์ที่ยาวนานที่สุดของกรุงศรีอยุธยาอีกด้วย
• บทความนี้จะนำเสนอในรูปแบบของไทม์ไลน์เวลา ดังนั้นในบางเหตุการณ์ที่มีความละเอียดซับซ้อน อาจจะไม่ได้ปรากฏอยู่ในไทม์ไลน์นี้
• เพื่อให้ง่ายต่อการเข้าใจ ปีที่ใช้จะเป็นปีพุทธศักราช (พ.ศ.)
• พ.ศ. 2089
สมเด็จพระไชยราชาสวรรคต พระแก้วฟ้า (บางตำราก็เรียกพระยอดฟ้า) พระโอรสพระชนมายุ 11 พรรษา ขึ้นครองราชย์สืบต่อมา โดยอยู่ภายใต้การควบคุมดูแลของท้าวศรีสุดาจันทร์ ผู้เป็นพระมารดา
ปรากฏว่าท้าวศรีสุดาจันทร์กับมีความสัมพันธ์เชิงชู้สาวกับพันบุตรศรีเทพ ท้าวศรีสุดาจันทร์ได้แต่งตั้งให้พันบุตรศรีเทพเป็นขุนวรวงศาธิราช ควบคุมอำนาจทั้งหมดในราชสำนัก
ก่อนที่ในปี พ.ศ. 2091 พระแก้วฟ้าจะถูกลอบปลงพระชนม์โดยฝีมือของขุนวรวงศาธิราช หลังจากนั้นขุนวรวงศาธิราชภายใต้การสนับสนุนของท้าวศรีสุดาจันทร์ จึงได้ประกอบพิธีราชาภิเษกเป็นกษัตริย์อยุธยา
แต่ขุนวรวงศาธิราชก็เป็นกษัตริย์อยุธยาได้เพียง 42 วัน ก็ถูกขุนนางกลุ่มหนึ่งจับกุมตัวไปสำเร็จโทษพร้อมกับท้าวศรีสุดาจันทร์ นักประวัติศาสตร์บางส่วนไม่ยอมรับให้ขุนวรวงศาธิราชมีสถานะที่ทัดเทียบกับกษัตริย์อยุธยาพระองค์อื่น ๆ
-----
• พ.ศ. 2091
พระเฑียรราชา ผู้เป็นพระอนุชาของสมเด็จพระไชยราชา และเป็นหนึ่งในแกนนำสำคัญที่โค่นล้มอำนาจของขุนวรวงศาธิราช ได้รับการทูลเชิญจากเหล่าขุนนางให้ขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์อยุธยาพระนาม สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ
หลังขึ้นครองราชย์ สมเด็จพระมหาจักรพรรดิได้ทรงตอบแทนความชอบแก่ผู้คบคิดสำคัญในการกำจัดขุนวรวงศาธิราช โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับขุนพิเรนทรเทพ
โดยสมเด็จพระมหาจักรพรรดิได้ทรงสถาปนาให้ขุนพิเรนทรเทพเป็นพระมหาธรรมราชาให้ครองเมืองพิษณุโลก และพระราชทานพระธิดาคือพระวิสุทธิกษัตรี ให้เป็นชายาของพระมหาธรรมราชา
หลังจากที่สมเด็จพระมหาจักรพรรดิครองราชย์ได้ไม่นาน พระเจ้าตะเบ็งซะเวตี้ก็ได้ทรงนำทัพบุกอยุธยา ซึ่งศึกในครั้งนี้ไทยก็ได้สูญเสียวีรสตรีคนสำคัญอย่างสมเด็จพระสุริโยทัย ผู้เป็นพระมเหสีของสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ จากการที่พระองค์ทรงปลอมตัวเป็นชายเพื่อช่วยเหลือพระสวามีในสมรภูมิรบ จนถูกข้าศึกฟันสิ้นพระชนม์บนคอช้าง
-----
• พ.ศ. 2106
พระเจ้าบุเรงนองกษัตริย์องค์ใหม่ของอาณาจักรตองอูได้ทรงทูลขอช้างเผือกจากสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ แต่ทางอยุธยาตอบปฏิเสธ ส่งผลให้พระเจ้าบุเรงนองทรงนำทัพทำสงครามช้างเผือกกับอยุธยา
ผลสุดท้ายพระเจ้าบุเรงนองก็สามารถนำทัพล้อมกรุงศรีอยุธยาได้สำเร็จ ไทยต้องเสียช้างเผือก ส่วยช้าง และเงินให้แก่พม่า
นอกจากนี้ พม่ายังได้ขอตัวพระราเมศวร พระโอรสของสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ และพระนเรศวร พระโอรสของพระมหาธรรมราชา ไปเป็นตัวประกันอยู่ที่เมืองหงสาวดีอีกด้วย
-----
พ.ศ. 2111
สมเด็จพระมหาจักรพรรดิสวรรคตพระมหินทราธิราช พระโอรสของสมเด็จพระมหาจักรพรรดิกับพระสุริโยทัย ขึ้นครองราชย์สืบต่อมา ท่ามกลางสงครามที่ยังคงมีอยู่กับพม่า
ทว่าหลังจากที่กองทัพพม่าได้ล้อมกรุงศรีอยุธยานานกว่า 9 เดือน อาณาจักรอยุธยาก็ได้สูญเสียเอกราชให้กับพม่าในปีพ.ศ. 2112 พร้อม ๆ กับจุดสิ้นสุดอำนาจของราชวงศ์สุพรรณภูมิ
ส่วนตัวของสมเด็จมหินทราธิราชก็ถูกพม่านำตัวไปที่กรุงหงสาวดี แต่ทรงประชวรและสวรรคตระหว่างทางเสียก่อน
ภายหลังจากที่กรุงศรีอยุธยาตกเป็นของพม่า พระเจ้าบุเรงนองก็ได้ทรงสถาปนาให้พระมหาธรรมราชาขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์อยุธยา ในฐานะเจ้าเมืองประเทศราชที่ขึ้นตรงต่อพม่า
และเนื่องด้วยพระมหาธรรมราชาทรงสืบเชื้อสายมาจากราชวงศ์พระร่วงแห่งกรุงสุโขทัย ด้วยเหตุนี้พระมหาธรรมราชาจึงทรงสถาปนาราชวงศ์สุโขทัยปกครองกรุงศรีอยุธยา
โปรดติดตามตอนต่อไป
-----
อ้างอิง
- หนังสือประวัติศาสตร์ไทย สำนักพิมพ์ Torch
- หนังสือสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 3
- https://www.renown-travel.com/historicalsites/ayutthaya/history.html
- https://www.britannica.com/place/Thailand/The-Ayutthayan-period-1351-1767
- https://en.m.wikipedia.org/wiki/Ayutthaya_Kingdom