โพสต์อ้างคลิปสึนามิถล่มบ้านเรือนในญี่ปุ่น ตรวจสอบแล้วเป็นคลิปจากเหตุการณ์สึนามิ ปี 54
Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาของข่าวจาก: TikTok
Thai PBS Verify ตรวจสอบพบว่ามีการโพสต์อ้างคลิปน้ำท่วมบ้านเรือนจากสึนามิว่าเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นล่าสุดในประเทศญี่ปุ่น หลังมีรายงานเกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.7 นอกชายฝั่งจังหวัดอิวาเตะประเทศญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 20 เม.ย. 69 ที่ผ่านมา
โดยในคำบรรยายของโพสต์ดังกล่าวระบุเป็นภาษาสเปนว่า
🚨 Atención: lo de Japón NO es inteligencia artificial 🚨
Mucha gente está diciendo que los videos del mar entrando a las ciudades son IA… pero la realidad es otra.
Un fuerte terremoto de magnitud 7.4 sacudió el noreste de Japón y activó alertas de tsunami. Las olas sí llegaron a zonas costeras, y por eso se ve el agua avanzando.
Japón tiene uno de los sistemas sísmicos más avanzados del mundo, y todo fue confirmado por autoridades y medios internacionales.
⚠️ No es montaje, no es IA, no es fake:
👉 Es un fenómeno real de la naturaleza
👉 Ya se ordenaron evacuaciones
👉 Millones están en alerta
La confusión viene porque los videos parecen irreales… pero así se ve un tsunami en la vida real.
💬 ¿Tú crees que la gente está confundiendo todo con IA hoy en día?
แปลด้วย Google Translate ได้ว่า
🚨 โปรดระวัง: สิ่งที่เกิดขึ้นในญี่ปุ่น ไม่ใช่ปัญญาประดิษฐ์ (AI)🚨
มีหลายคนกำลังบอกว่าวิดีโอที่เห็นทะเลไหลทะลักเข้าท่วมเมืองเป็นภาพจาก AI… แต่ความจริงไม่ใช่แบบนั้น
เกิดแผ่นดินไหวรุนแรงขนาด 7.4 เขย่าทางตะวันออกเฉียงเหนือของญี่ปุ่น และมีการประกาศเตือนสึนามิ คลื่นได้ซัดเข้าสู่พื้นที่ชายฝั่งจริง จึงเห็นน้ำไหลบ่าเข้ามา
ญี่ปุ่นมีหนึ่งในระบบตรวจจับแผ่นดินไหวที่ก้าวหน้าที่สุดในโลก และเหตุการณ์ทั้งหมดได้รับการยืนยันจากทางการและสื่อระดับนานาชาติแล้ว
⚠️ ไม่ใช่การตัดต่อ ไม่ใช่ AI ไม่ใช่ข่าวปลอม:👉 เป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นจริง👉 มีการสั่งอพยพประชาชนแล้ว👉 มีผู้คนนับล้านอยู่ในสถานะเฝ้าระวัง
ความสับสนเกิดขึ้นเพราะวิดีโอดูเหมือนไม่จริง… แต่สึนามิในชีวิตจริงก็มีลักษณะแบบนี้
💬 คุณคิดว่าทุกวันนี้ผู้คนกำลังสับสนทุกอย่างว่าเป็น AI กันมากเกินไปหรือเปล่า?
และคำบรรยายในคลิประบุว่า
Sismo en Japón activa alerta de tsunami; circulan videos de inundaciones.
แปลเป็นภาษาไทยว่า
แผ่นดินไหวในญี่ปุ่นทำให้มีการประกาศเตือนสึนามิ และมีวิดีโอเหตุการณ์น้ำท่วมถูกเผยแพร่ออกมา
ซึ่งโพสต์ดังกล่าวเผยแพร่เมื่อวันที่ 21 เม.ย. 69 และมียอดเข้าชมมากกว่า 50,000 ครั้ง
คลิปน้ำท่วมบ้านเรือนจากเหตุการณ์สึนามิ เป็นเหตุการณ์จริงหรือไม่ ?
เมื่อนำคลิปดังกล่าวไปแยกคีย์เฟรมผ่านเว็บไซต์ InVID-WeVerify และนำภาพที่ได้ไปค้นหาด้วย Google Lens พบว่า ภาพจากเหตุการณ์ดังกล่าวตรงกับรายงานการตรวจสอบข่าวของเว็บไซต์ The Quint และAFP Fact Check ซึ่งจากการตรวจสอบระบุว่าเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในประเทศญี่ปุ่นเมื่อปี 2011 หรือปี 2554
[caption id="attachment_11021" align="aligncenter" width="2560"]
เมื่อนำคลิปดังกล่าวไปแบ่งคีย์เฟรมผ่านเว็บไซต์ InVID-WeVerify และนำภาพที่ได้ไปค้นหาด้วย Google Lens พบว่าภาพจากเหตุการณ์ดังกล่าวตรงกับรายงานการตรวจสอบข่าวของเว็บไซต์ The Quint และ AFP Fact Check ซึ่งจากการตรวจสอบระบุว่าเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในประเทศญี่ปุ่นเมื่อปี 2011[/caption]
[caption id="attachment_11022" align="aligncenter" width="1746"]
นำภาพที่ได้ไปค้นหาด้วย Google Lens พบว่าภาพจากเหตุการณ์ดังกล่าวตรงกับรายงานการตรวจสอบข่าวของเว็บไซต์ The Quint และ AFP Fact Check ซึ่งจากการตรวจสอบระบุว่าเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในประเทศญี่ปุ่นเมื่อปี 2011[/caption]
นอกจากนี้ ยังพบว่าวิดีโอดังกล่าวเคยถูกนำไปเผยแพร่ซ้ำในบริบทที่คลาดเคลื่อน โดยมีการอ้างว่าเป็นเหตุการณ์ในประเทศอื่น ๆ หลายครั้ง
ทั้งนี้ ตามรายงานของ The Quint ระบุพาดหัวข่าวว่า Viral Video of Tsunami in Japan Falsely Shared as Floods in China เผยแพร่เมื่อวันที่ 31 ส.ค. 63
ในเนื้อหาได้มีการค้นหาด้วยคำสำคัญว่า “Japan Tsunami” บน YouTube และพบวิดีโอชื่อ “2011 Japan Tsunami: Ishinomaki [stabilized with Deshaker]” ซึ่งเผยแพร่โดยผู้ใช้ชื่อ “John9612” พร้อมระบุที่พิกัดของอาคาร Ishinomaki Gas
ผู้ใช้งานรายดังกล่าวได้แนบลิงก์อ้างอิงไปยังแหล่งต้นฉบับของวิดีโอ ซึ่งเป็นของผู้ใช้ชื่อ “Takuro Suzuki” ที่อัปโหลดไว้เมื่อวันที่ 18 ธ.ค. 54 (ปี 2011) ในชื่อ “Ishinomaki Tsunami Tsunami Japan 3.11/2011”
คลิปต้นฉบับมีคำบรรยายเป็นภาษาญี่ปุ่นใต้คลิป โดยระบุว่าเป็นภาพเหตุการณ์สึนามิ ในเมืองอิชิโนะมากิ จังหวัดมิยางิ ประเทศญี่ปุ่น ผู้เผยแพร่คลิประบุว่าถ่ายจากดาดฟ้าของบริษัท Ishinomaki Gas ในเมืองอิชิโนะมากิ จังหวัดมิยางิ
[caption id="attachment_11023" align="aligncenter" width="1591"]
เมื่อเปรียบเทียบภาพจากคลิปที่มีการอ้างว่าเป็นเหตุการณ์ปี 2026 (ซ้าย) กับภาพบางส่วนจากคลิปที่เผยแพร่เมื่อปี 2011 (ขวา) พบว่าเป็นเหตุการณ์เดียวกัน[/caption]
[caption id="attachment_11024" align="aligncenter" width="1537"]
เมื่อเปรียบเทียบภาพจากคลิปที่มีการอ้างว่าเป็นเหตุการณ์ปี 2026 (ซ้าย) กับภาพบางส่วนจากคลิปที่เผยแพร่เมื่อปี 2011 (ขวา) พบว่าเป็นเหตุการณ์เดียวกัน[/caption]
นอกจากนี้ เราได้ตรวจสอบโดยสอบถามเจ้าของภาษาญี่ปุ่น ซึ่งยืนยันว่าเสียงของผู้ถ่ายคลิปเป็นภาษาญี่ปุ่น โดยเนื้อหาที่พูดมีความหมายโดยประมาณว่า “แย่แล้ว” หลายครั้ง จากนั้นกล่าวต่อว่า “หากได้อยู่ฝั่งนั้นก็น่าจะปลอดภัยกว่า”
คลิปเหตุการณ์สึนามิที่ปรากฏในคลิปเกิดขึ้นจริงในประเทศญี่ปุ่น เผยแพร่เมื่อปี 2011
Thai PBS Verify ได้เปรียบเทียบภาพบางส่วนจากคลิปกับภาพถ่าย Street View บน Google Maps ย้อนไปเมื่อปี 2011 ตามที่มีการอ้างว่าเป็นดาดฟ้าของบริษัท Ishinomaki Gas พบว่าสภาพแวดล้อมมีลักษณะใกล้เคียงกัน
จึงบ่งชี้ว่าเหตุการณ์สึนามิที่ปรากฏในคลิปเกิดขึ้นจริงในประเทศญี่ปุ่น ที่เผยแพร่เมื่อปี 2011 ไม่ใช่เหตุการณ์ปัจจุบันในปี 2026
[caption id="attachment_11025" align="aligncenter" width="1446"]
Thai PBS Verify ได้เปรียบเทียบภาพบางส่วนจากคลิปกับภาพถ่าย Street View บน Google Maps ย้อนไปเมื่อปี 2011 ตามที่มีการอ้างว่าเป็นบริเวณอาคารของบริษัท Ishinomaki Gas พบว่าสภาพแวดล้อมมีลักษณะใกล้เคียงกัน[/caption]
[caption id="attachment_11026" align="aligncenter" width="1434"]
Thai PBS Verify ได้เปรียบเทียบภาพบางส่วนจากคลิปกับภาพถ่าย Street View บน Google Maps ย้อนไปเมื่อปี 2011 ตามที่มีการอ้างว่าเป็นบริเวณอาคารของบริษัท Ishinomaki Gas พบว่าสภาพบ้านเรือนล้อม ๆ ที่ปรากฏในคลิปคือหลังเดียวกัน[/caption]
[caption id="attachment_11027" align="aligncenter" width="1448"]
Thai PBS Verify ได้เปรียบเทียบภาพบางส่วนจากคลิปกับภาพถ่าย Street View บน Google Maps ย้อนไปเมื่อปี 2011 ตามที่มีการอ้างว่าเป็นบริเวณอาคารของบริษัท Ishinomaki Gas พบว่าลักษณะของอาคารฝั่งตรงข้ามกับอาคาร Ishinomaki Gas นั้นคืออาคาเดียวกันกับในคลิป[/caption]
เมื่อปี 2554 เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 9.0 บริเวณชายฝั่งภาคตะวันออกเฉียงเหนือของญี่ปุ่น ส่งผลให้เกิดคลื่นสึนามิซัดถล่มหลายจังหวัด มีผู้เสียชีวิตและสูญหายรวมประมาณ 18,500 คน
ความรุนแรงของภัยพิบัติยังส่งผลให้เกิดวิกฤตที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะ จากความเสียหายของระบบหล่อเย็น จนกลายเป็นหนึ่งในอุบัติเหตุนิวเคลียร์ที่ร้ายแรงที่สุด นับตั้งแต่เหตุเชอร์โนบิลระเบิดเมื่อปี 2529
สำหรับเหตุการณ์ล่าสุด เมื่อวันที่ 20 เม.ย. 2569 ญี่ปุ่นได้ออกประกาศเตือนให้เฝ้าระวังแผ่นดินไหวรุนแรง หลังเกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.7 นอกชายฝั่งจังหวัดอิวาเตะ ก่อนที่จะยกเลิกประกาศไปในวันเดียวกัน
เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?
คลิปสึนามิที่ถูกเผยแพร่ในสื่อสังคมออนไลน์และอ้างว่าเป็นเหตุการณ์ล่าสุดในปี 2569 หลังแผ่นดินไหวที่จังหวัดอิวาเตะนั้น แท้จริงเป็นคลิปเก่าจากเหตุ เมื่อปี 2554 (ปี 2021) ในเมืองอิชิโนะมากิ จังหวัดมิยางิ โดยมีการนำภาพเดิมกลับมาแชร์ซ้ำพร้อมคำบรรยายที่ทำให้เข้าใจผิด ว่าเป็นเหตุการณ์ปัจจุบัน ทั้งที่จากการตรวจสอบด้วยเครื่องมือวิเคราะห์ภาพ แหล่งข่าวตรวจสอบข้อเท็จจริง และการเทียบพิกัดสถานที่ ยืนยันตรงกันว่าเป็นเหตุการณ์เดิมในปี 2554 ไม่เกี่ยวข้องกับเหตุแผ่นดินไหวปี 2569 ที่ญี่ปุ่น