เปิดปมเหตุยิงในโรงเรียน ผู้เชี่ยวชาญแนะครอบครัวต้องเป็นพื้นที่ปลอดภัย

จากกรณีเหตุการณ์ในโรงเรียนเทพศิรินทร์ นนทบุรี จนเป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บหลายคน เมื่อวันที่ 7 ส.ค.ที่ผ่านมา โดยจากการประเมินอาจเกิดจากความเครียดเรื่องการเรียน แต่ก็มีหลายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นยังเป็นข้อสงสัย

ผศ.จิตรา ดุษฎีเมธา สาขาการวิจัยและพัฒนาหลักสูตร บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) ประเมินว่า เหตุการณ์ลักษณะนี้จากการรวบรวมสถิติ และงานวิจัย ทั้งในและต่างประเทศ พบสาเหตุอาจจะเกิดได้จากปัจจัยหลายอย่างร่วมกัน ทั้งสภาวะทางอารมณ์ที่ถูกกดทับ การถูกบูลลี่จากคนรอบข้าง และบริบทรอบตัวของเด็ก ทั้งครอบครัว โรงเรียน เพื่อน สังคม และพฤติกรรมส่วนตัว ซึ่งคนที่จะตอบได้ชัดเจนที่สุดคือผู้ก่อเหตุ

ส่วนประเด็นมูลเหตุจูงใจความเครียดเรื่องการเรียน และการเล่นเกมนั้น ผศ.จิตรา ให้ความเห็นว่า เรื่องการเรียนมีความเป็นไปได้ เป็นปัจจัยหนึ่งที่สะสมความเครียด และขยี้คุณค่าในตัวเองของเด็ก บางเหตุการณ์ถึงขั้นทำให้เด็กบางคนเลือกจบชีวิตตัวเอง หรือระเบิดออกมาเป็นความรุนแรงออกมาทำร้ายผู้อื่น

ขณะที่การเล่นเกมที่อาจทำให้เกิดอารมณ์รุนแรงหรือการเลียนแบบ จากงานวิจัยชี้ชัดว่าเกมไม่ได้เป็นปัจจัยหลัก หรือส่งผลอย่างมีนัยสำคัญต่อการก่อเหตุความรุนแรง เนื่องจากด้านหนึ่งเป็นพื้นที่ช่วยผ่อนคลายและระบายอารมณ์เครียด หรือหากจะเป็นตัวกระตุ้นก็อยู่ในลำดับท้าย ๆ ไม่ใช่สาเหตุตั้งต้น

ผศ.จิตรา ยังเสนอแนะทางออกว่า จากสถิติและวิกฤตสุขภาพจิตของวัยรุ่น เป็นวัยที่กำลังคาบเกี่ยวระหว่างเด็กกับผู้ใหญ่ สมองส่วนเหตุผลและประสบการณ์ยังมีไม่มากพอ ทางออกคือการสร้าง "วัคซีนทางใจ" (RQ)

และยังเสนอว่าการพัฒนาเด็กยุคปัจจุบันต้องไม่เน้นแค่ความรู้ (IQ) เท่านั้น แต่ต้องสร้าง EQ ความฉลาดทางอารมณ์ และพลังสุขภาพจิต (RQ) คือความสามารถของจิตใจในการฟื้นตัว ปรับตัว และรับมือกับปัญหาหรืออุปสรรคได้อย่างรวดเร็ว เพื่อให้สามารถเผชิญหน้ากับปัญหาได้ โดยอาศัยสถาบันครอบครัว เป็นกลไกสำคัญที่สุด เป็นพื้นที่ปลอดภัยและเป็นพื้นที่ของการรับฟัง บ้านต้องไม่ใช่ที่ที่ซ้ำเติม ไม่เปรียบเทียบ หรือใช้คำพูดบั่นทอน แต่ต้องรับฟังด้วยความรู้สึกไม่ตัดสิน ชวนคิดชวนคุยเพื่อหาทางออก

สำหรับสถาบันการศึกษา ไม่เน้นเฉพาะวิชาการ แต่ต้องฝึกทักษะการจัดการอารมณ์ คอยสังเกต สภาพแวดล้อม ป้องกันการบูลลี่ และเปิดพื้นที่รับฟังเด็ก และสุดท้ายสังคมและสื่อมวลชน ต้องไม่สร้างตัวแบบความรุนแรง และช่วยกันสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพจิตในสังคม

ขณะที่ รศ.นพ.สุริยเดว ทรีปาตี กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กและวัยรุ่น และผู้อำนวยการ ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) วิเคราะห์ อย่ามองว่าการเป็นเด็กผลการเรียนดีจะสามารถเยียวยาจิตใจได้ หรือจัดการอารมณ์ความรู้สึกได้เก่งเหมือนเรียนหนังสือ และจากการศึกษาการประเมินเด็กในช่วง 10 ปีพบว่า ความสุขของเด็กลดลงต่อเนื่อง ไปอยู่ในระดับที่เป็นสัญญาณเตือนอันตราย และยังมีข้อมูลที่พบว่าวัยรุ่นทำร้ายตัวเองจนถึงแก่ชีวิตเฉลี่ย 2 คนต่อวัน

รศ.นพ.สุริยเดว ยังเชื่อว่าความเครียดจากการศึกษานั้นมีแน่ โดยชี้ให้เห็นว่าระบบการศึกษา ที่ยังคงมุ่งเน้นระบบแพ้คัดออก ยิ่งทำให้เด็กเผชิญภาวะแพ้ซ้ำซาก เมื่อเด็กเจอกับภาวะกดดันจากคนรอบข้าง จะกลายไปเป็นความวิตกกังวล กลายเป็นภาวะซึมเศร้า และร้ายแรงที่สุดคือการหาทางออกด้วยการทำร้ายตัวเอง แนะนำผู้ปกครองหมั่นตรวจสอบสภาพจิตใจของเด็ก

และอีกปัจจัยที่มีส่วนคือความสัมพันธ์ที่ไม่อบอุ่นในครอบครัวทั้งการหย่าร้าง การใช้ความรุนแรง ก็อาจทำให้เด็กซึมซับมาแล้วเก็บกด หาทางออกไม่ได้ ไม่มีที่ระบาย จนสุดท้ายระเบิดอารมณ์ออกมาในทางที่ผิด

อ่านข่าว :

เปิดรายชื่อครู 5 คน เสียชีวิตจากเหตุยิงใน รร.เทพศิรินทร์ นนทบุรี

ตร.สางปมก่อเหตุ พฐ.ค้นห้องมือยิงวัย 14 พบเคยเสิร์ชข่าวกราดยิงสหรัฐฯ

ตร.เร่งคลี่ปมยิงใน รร.เทพศิรินทร์ฯ พบประวัติเด็กเล่นเกมใช้อาวุธปืน