อีสานโคม่า ข้าวแห้งตาย ค้านหั่นงบเมล็ดพันธุ์-ดันโซลาร์เซลล์ 6 หมื่นล้าน
นายภาคิณ มุสิกสุวรรณ นายกสมาคมศูนย์ข้าวชุมชนแห่งประเทศไทย เปิดเผยกับ "ฐานเศรษฐกิจ" ถึงสถานการณ์การเพาะปลูกข้าวในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือว่า ขณะนี้กำลังเผชิญวิกฤตภัยแล้งอย่างหนักในพื้นที่ 20 จังหวัด โดยเฉพาะนาข้าวหอมมะลิที่เกษตรกรปลูกไปแล้ว 100% แต่กำลังประสบปัญหาขาดแคลนน้ำอย่างรุนแรง เนื่องจากพายุที่เข้ามาในช่วงนี้ไม่ได้พาดผ่านพื้นที่เกษตรหลัก แต่เลี่ยงไปทางชายแดนจังหวัดนครพนม บึงกาฬ และหนองคาย ก่อนจะขึ้นสู่ภาคเหนือ ทำให้ข้าวในนาเริ่มมีสภาพแห้งเหี่ยว
ชี้ "ข้าวซอมบี้" ทางรอดสุดท้ายของชาวนาอีสาน
ปัญหาหลักคือการขาดแคลน "น้ำต้นทุน" และโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำที่ไม่สอดคล้องกับสภาพพื้นที่ เนื่องจากดินในอีสานเป็นดินทรายที่กินน้ำมาก แต่ระบบคูคลองที่มีอยู่กลับถูกออกแบบมาเพื่อระบายน้ำออกจากทุ่งมากกว่าการกักเก็บน้ำเข้าสู่พื้นที่เพาะปลูก
“ตอนนี้ชาวบ้านต้องลุ้นวันต่อวันและพึ่งพาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ตามประเพณี เช่น การแห่นางแมว เพราะไม่มีน้ำเพียงพอจะซื้อมาใส่ได้ อย่างไรก็ตาม ข้าวหอมมะลิมีความทนทานสูง หากได้ฝนตกลงมาภายในหนึ่งสัปดาห์ ข้าวที่ดูเหมือนจะตายจะฟื้นกลับมาเหมือนซอมบี้ทันที ซึ่งถือเป็นเรื่องอัศจรรย์แต่สะท้อนถึงความหดหู่ที่เกษตรกรต้องเผชิญ”
ค้านตัดงบ "เมล็ดพันธุ์ข้าว" – ตามติด พรบ.ข้าว
ในส่วนของนโยบายรัฐ นายภาคิณ แสดงความกังวลต่อการจัดทำงบประมาณปี 2570 ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยเฉพาะ "โครงการส่งเสริมการเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์ข้าว" ของกรมการข้าว ที่มีกระแสข่าวว่าจะถูกตัดลดงบประมาณ ทั้งที่เป็นโครงการที่คุ้มค่ามาก โดยจากการติดตามข้อมูลพบว่าในช่วงที่ผ่านมาใช้งบประมาณราว 3,400 ล้านบาท แต่สามารถช่วยให้ชาวนาลดต้นทุนได้มากกว่า 3,100 ล้านบาท
นอกจากนี้ สมาคมฯ อยู่ระหว่างการติดตามความคืบหน้าของ "ร่าง พรบ. ข้าวและชาวนาฯ" ซึ่งขณะนี้อยู่ในชั้นการพิจารณาของกรรมาธิการการเกษตร สภาผู้แทนราษฎร โดยมีตัวแทนจากสมาคมฯ เข้าร่วมเป็นอนุกรรมาธิการยกร่าง เพื่อผลักดันให้กฎหมายฉบับนี้เป็นกลไกสำคัญในการดูแลสวัสดิภาพและเศรษฐกิจของชาวนาไทยอย่างยั่งยืน
ชูพลังงานทดแทน 6 หมื่นล้าน ยกระดับเกษตรกรไทย
สำหรับแนวทางการปรับตัวในอนาคต นายภาคิณ เปิดเผยว่าสมาคมฯ กำลังขับเคลื่อนการใช้พลังงานทดแทนผ่าน พรก. เงินกู้เพื่อการปรับเปลี่ยนพลังงาน ของกระทรวงเกษตรฯ ซึ่งได้รับจัดสรรงบประมาณราว 60,000 ล้านบาท โดยเน้นไปที่การติดตั้งโซลาร์เซลล์เพื่อการทำน้ำบาดาลและการสูบน้ำในพื้นที่เกษตร
“ในงบส่วนนี้ เป็นของกลุ่มข้าวประมาณ 8,000 ล้านบาท หากสามารถนำมาใช้ในการทำน้ำบาดาลและเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานไฟฟ้าได้ จะเป็นการยกระดับเกษตรกรทั้งประเทศ ไม่ใช่แค่ชาวนา ซึ่งสมาคมฯ จะจัดสัมมนาใหญ่เพื่อกำหนดทิศทางของข้าวและชาวนาไทยให้สอดรับกับนโยบายนี้ต่อไป” นายกสมาคมศูนย์ข้าวชุมชนฯ กล่าวทิ้งท้าย