เช็กได้พื้นที่ไหน “เสี่ยงฮีทสโตรก”ส่องผ่าน “แอป LifeDee”
ประเทศไทยได้เข้าสู่ “ฤดูร้อน 2569” อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา โดยกรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ว่า ปีนี้อุณหภูมิจะสูงกว่าปีก่อน และอาจแตะ 42–43 องศาเซลเซียสในพื้นที่เสี่ยง ได้แก่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง และตาก
แม้คนไทยจะคุ้นเคยกับอากาศร้อน แต่ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา อุณหภูมิโลกเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องจากภาวะโลกร้อน โดยเฉพาะในเขตเมืองที่มีสิ่งปลูกสร้างหนาแน่นทำให้ลมถ่ายเทยาก และพื้นผิวต่าง ๆ เช่น อาคาร ถนน และคอนกรีต สะสมและคายความร้อนจนเกิดปรากฏการณ์ “โดมความร้อน (Heat Dome)” เกิดขึ้น ส่งผลให้ดัชนีความร้อน (Heat Index) หรืออุณหภูมิที่ร่างกายรู้สึกจริงสูงกว่าพื้นที่โดยรอบและเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคลมร้อน (Heatstroke)
ปัจจุบัน ทีมนักวิชาการจาก GISTDA ได้พัฒนาข้อมูลโดยการรับสัญญาณระบบ MODIS จากดาวเทียมเพื่อรับข้อมูลอุณหภูมิและความชื้นของประเทศไทย มีการนำข้อมูลมาบูรณาการร่วมกับสถานีตรวจวัดอากาศของกรมอุตุนิยมวิทยา ประมวลผลด้วย AI และ Machine Learning เพื่อปรับแก้ข้อมูลให้มีความแม่นยำในระดับพื้นผิวจริงจากสถานีตรวจวัดอากาศ สามารถแสดงเป็นแผนที่ดัชนีความร้อนของประเทศไทยในแอพลิเคชันที่ชื่อว่า “LifeDee” เพื่อการเฝ้าระวังผลกระทบต่อสุขภาพ หรือโรคที่จะเป็นอันตรายถึงชีวิต ซึ่งพัฒนาร่วมกับกรมอนามัย
แอป LifeDee แสดงดัชนีความร้อนแบบ 4 ระดับ 4 สี เพื่อประเมินความเสี่ยงเมื่ออยู่กลางแจ้งเป็นเวลานาน ดังนี้
ระดับที่ 1 สีเขียว 27.0 - 32.9 °C ระดับเฝ้าระวัง อาจมีความเสี่ยงอ่อนเพลีย ปวดศรีษะ ผื่นจากความร้อน บวมจากความร้อน ปวดเมื่อยตามร่างกาย นำไปสู่การเกิดตะคริวจากความร้อนได้
ระดับที่ 2 สีเหลือง 33.0 - 41.9 °C ระดับเตือนภัย อาจมีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคเพลียแดด ตะคริวจากความร้อน และอาจส่งผลให้เกิดโรคลมร้อนหรือฮีทสโตรก
ระดับที่ 3 สีส้ม 42.0-51.9 °C ระดับอันตราย อาจมีความเสี่ยงที่จะเกิดตะคริวจากความร้อน และเพิ่มความเสี่ยงที่จะเกิดโรคลมร้อนหรือฮีทสโตรกหากสัมผัสความร้อนอย่างต่อเนื่อง
ระดับที่ 4 สีแดง >= 52 °C ระดับอันตรายมาก มีความเสี่ยงสูงมากที่จะเกิดโรคลมร้อนหรือฮีทสโตรก
นอกจากการแจ้งเตือนความเสี่ยงจากสภาพอากาศแล้ว แอป LifeDee ยังช่วยให้ผู้ใช้สามารถค้นหา “พื้นที่ปลอดภัยจากความร้อน” ได้ทันที พร้อมรวบรวมข้อมูลสุขภาพและสิ่งแวดล้อมที่สำคัญไว้ในแอปเดียว ได้แก่ ข้อมูลฝุ่นละออง PM2.5 และค่าคุณภาพอากาศ (AQI) ข้อมูลโรคระบบทางเดินหายใจ
สภาพอากาศรายชั่วโมง แผนที่สถานพยาบาลใกล้ตัวและบริการสาธารณะสำหรับผู้พิการ รวมถึงฟีเจอร์ ค้นหาสวนสาธารณะใกล้ฉัน เพื่อเลือกพื้นที่พักผ่อน ลดการสะสมความร้อน และหลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยงฮีทสโตรก ตลอดจนกราฟแสดงดัชนีความร้อนรายชั่วโมงและการพยากรณ์ล่วงหน้า ช่วยให้ผู้ใช้สามารถวางแผนกิจกรรมประจำวันได้อย่างปลอดภัยและลดความเสี่ยงต่อผลกระทบจากอากาศร้อนจัด
สำหรับผู้ที่สนใจทดลองใช้และดูข้อมูล สามารถดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน “LifeDee” ได้ที่ App Store และ Play