บ้านปู โชว์ต้นแบบ SE รุ่นใหม่ “Seeds Journey” ผู้ประกอบการกลุ่มชาติพันธุ์
บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) ผู้นำด้านพลังงานที่หลากหลาย ร่วมกับ สถาบัน ChangeFusion ตอกย้ำความสำเร็จโครงการ “พลังเปลี่ยนแปลงเพื่อสังคม” (Banpu Champions for Change: BC4C) ปีที่ 14 ผ่านกิจการเพื่อสังคม (Social Enterprise: SE) “Seeds Journey” หนึ่งในผู้ชนะโครงการ ที่สามารถยกระดับอัตลักษณ์อาหารของกลุ่มชาติพันธุ์อาข่า สู่โมเดลธุรกิจที่สร้างรายได้จริง ขยายฐานลูกค้าใหม่ และเพิ่มรายได้มากกว่า 50%
รัฐพล สุคันธี
- BC4C ปีที่ 14 “จุดไฟ แล้วไปกันต่อ”
นายรัฐพล สุคันธี ผู้อำนวยการสายอาวุโส – สื่อสารองค์กร บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า โครงการ Banpu Champions for Change (BC4C) เป็นหนึ่งในโครงการ CSR หลักของบ้านปูที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง โดยยึดแนวคิด “Human Empowerment” หรือการพัฒนาศักยภาพคนเป็นหัวใจสำคัญ ภายใต้กรอบแนวคิด ‘เสริมศักยภาพ สร้างพลังแห่งอนาคต’ (Embracing Potential, Energizing People) เพื่อสร้างประโยชน์ให้กับทั้งตัวบุคคล ชุมชน และสังคม พร้อมลดความเหลื่อมล้ำและเพิ่มโอกาสในการดำเนินชีวิตอย่างเท่าเทียม
สำหรับปีที่ 14 โครงการ BC4C ใช้ธีม “จุดไฟ แล้วไปกันต่อ” สะท้อนบริบทเศรษฐกิจและสังคมที่ท้าทาย โดยเฉพาะผู้ประกอบการเพื่อสังคมที่ต้องเดินควบคู่ทั้งการทำธุรกิจและการสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อสังคม บ้านปูจึงต้องการ “จุดไฟ” เติมพลังและแพสชัน พร้อมเดินเคียงข้างและสนับสนุนให้ SE สามารถเติบโตได้อย่างมั่นคง
(จากซ้าย) สุนิตย์ เชรษฐา - มานพ บุญยืนกุล (กำนัน) - กัลยา เชอมื่อ - รัฐพล สุคันธี
“Seeds Journey” คือหนึ่งในตัวอย่างที่สะท้อนความตั้งใจของโครงการ BC4C ทำให้เห็นว่าคนที่มาจากสาย NGO สู่ SE ต้องเปลี่ยนและปรับตัวเองมาก ภายในระยะเวลาเพียง 3 เดือน Seeds Journey สามารถเพิ่มรายได้ให้กับทีมงานและชุมชนได้มากกว่า 50% พร้อมวางแผนขยายเครือข่ายชุมชนเพิ่มเติมในอนาคต
นายรัฐพล กล่าวเพิ่มเติมว่า “Seeds Journey” ปรับวิธีการสื่อสาร จากเดิมที่เน้นภาพของ “ชุมชน” มาเป็นการเล่าเรื่องผ่าน “อาหาร วิถีชีวิต และวัฒนธรรม” ทำให้ผู้บริโภคเข้าถึงได้ง่ายขึ้น อีกทั้งยังสามารถเชื่อมโยงจากชุมชนเดียว ไปสู่หลายชุมชน สร้างเครือข่ายที่แข็งแรงและยั่งยืน
สำรับอาข่า
- BC4C ปีที่ 15 สร้างเครือข่าย SE
ทิศทางในปีที่ 15 โครงการ BC4C จะยังคงทำงานร่วมกับ ChangeFusion อย่างต่อเนื่อง โดยเน้นการ “บ่มเพาะตั้งแต่ต้นทาง” เพื่อวางรากฐานความเข้าใจทั้งด้านธุรกิจเพื่อสังคมและการวัดผลกระทบทางสังคมอย่างเป็นระบบ ควบคู่กับการใช้ความเชี่ยวชาญของผู้เชี่ยวชาญและเครือข่าย Alumni เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์
“เครือข่าย (Network) คือหัวใจสำคัญ โดยเฉพาะ SE Network ที่เริ่มต้นในปีที่ผ่านมา ซึ่งช่วยให้ผู้ประกอบการได้เรียนรู้ทางลัด แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และต่อยอดร่วมกัน” นายรัฐพล กล่าว
สุนิตย์ เชรษฐา
- “Seeds Journey” โมเดลนวัตกรรมสังคม
ด้าน นายสุนิตย์ เชรษฐา ผู้อำนวยการสถาบัน ChangeFusion กล่าวว่า Seeds Journey เป็นกิจการเพื่อสังคมที่มีศักยภาพสูงด้านนวัตกรรมสังคม เนื่องจากสามารถนำ “ทุนทางวัฒนธรรม” และ “ความหลากหลายทางชีวภาพ” มาต่อยอดเป็นสินค้าและบริการที่มีมูลค่าเพิ่ม การเปลี่ยนผ่านจาก NGO สู่ SE ไม่ได้หมายถึงการเพิ่มรายได้เพียงอย่างเดียว แต่คือการวางโครงสร้างธุรกิจให้สามารถสร้าง Social Impact ได้อย่างต่อเนื่อง โดยไม่ต้องพึ่งพาเงินสนับสนุนจากภายนอกเป็นหลัก
ปัจจุบัน Seeds Journey มีการพัฒนาระบบบริหารจัดการหลังบ้าน การจัดการวัตถุดิบตามฤดูกาล และการกระจายสินค้าอย่างมีประสิทธิภาพ สามารถดูแลทีมงานประจำ 3 คน และในช่วงเดือนกรกฎาคม–ธันวาคม 2568 สร้างรายได้รวมกว่า 800,000 บาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 50 จากก่อนเข้าร่วมโครงการ พร้อมกระจายรายได้กลับสู่ 3 หมู่บ้าน รวม 19 ครัวเรือน
บ้านป่าเกี๊ยะ อ.แม่สรวย จ.เชียงราย
- โอกาสเศรษฐกิจใหม่กำลังกลับสู่ชนบท
นายสุนิตย์ ยังระบุว่า จากประสบการณ์กว่า 3 ปีของโครงการ BC4C ทีมที่ประสบความสำเร็จจำนวนมากมาจากต่างจังหวัดและกลุ่มชาติพันธุ์ ซึ่งเลือกพัฒนาธุรกิจบนฐานทรัพยากร วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ของชุมชน แม้เศรษฐกิจโดยรวมชะลอตัว แต่ธุรกิจชุมชนกลับเติบโตอย่างชัดเจน สะท้อนถึง “Unfair Advantage” จากทุนทางวัฒนธรรมและทุนทางธรรมชาติ ซึ่งสอดคล้องกับแนวโน้มการท่องเที่ยวชุมชนและการท่องเที่ยวเชิงฟื้นสร้างอย่างยั่งยืน (Regenerative Tourism)
กัลยา เชอมื่อ
- จากอาหารอาข่า สู่เครือข่ายเศรษฐกิจชุมชน
นางสาวกัลยา เชอมื่อ ผู้ประกอบการกิจการเพื่อสังคม Seeds Journey กล่าวว่า จุดเริ่มต้นของกิจการมาจากการทำงานสื่อและงานอาสาสมัคร จนหันกลับมาสนใจอาหารพื้นบ้านอาข่า และพัฒนาอย่างจริงจัง
“ก่อนเข้าร่วมโครงการ BC4C พวกเราไม่เคยมองตัวเองว่าเป็นกิจการเพื่อสังคมอย่างชัดเจน และยังไม่เห็นภาพว่าจะนำต้นทุนในชุมชนมาพัฒนาเป็นมูลค่าทางธุรกิจได้อย่างไร หลังจากเข้าร่วมโครงการทำให้เราได้เรียนรู้การคิดเชิงธุรกิจอย่างเป็นระบบ เมื่อได้รับเลือกเป็นหนึ่งในทีมที่ได้รับทุน ทำให้พวกเรามั่นใจว่าสิ่งที่ทำมาตลอดกว่า 5 ปี สามารถต่อยอดเป็นธุรกิจที่สร้างความยั่งยืนให้กับชุมชนได้จริง”
เมล็ดพันธุ์จากชุมชนอาข่า
เป้าหมายต่อไปคือการขยายเครือข่ายเกษตรกรจาก 19 ครัวเรือน เป็น 30 ครัวเรือน ขยายการทำงานจาก 2 เป็น 3 ชุมชนภายในปีนี้ พร้อมเตรียมขยายตลาดทั้งร้านอาหารและการท่องเที่ยว ผ่านการจัดป๊อปอัพร้านอาหารในตัวเมืองเชียงใหม่ รวมถึงการร่วมมือกับเชฟในกรุงเทพฯ เชียงราย และเชียงใหม่ เพื่อสื่อสารคุณค่าอาหาร วัตถุดิบ และวัฒนธรรมอาข่าอย่างลึกซึ้ง และกระจายรายได้สู่คนในชุมชนอย่างทั่วถึง
เมนู Fusion : ต้มไก่ - ขนมลิ้นหมา ไอติมถั่วเน่า - ข้าวแช่อุ่น มันอาข่า
ผู้สนใจติดตามข่าวสารและความเคลื่อนไหวโครงการ “พลังเปลี่ยนแปลงเพื่อสังคม” (BC4C) ได้ทางเพจเฟซบุ๊ก Banpu Champions for Change โทร. 087-075-4815 และอีเมล banpuchampions@gmail.com