ใส่ใจการให้ยาในเด็กถูกวิธีและปลอดภัย

เมื่อลูกหลานเกิดอาการเจ็บป่วย วิธีหนึ่งในการรักษา คือการใช้ยาหรือป้อนให้ยาเด็ก ซึ่งถือเป็นเรื่องที่พ่อแม่ผู้ปกครองต้องเพิ่มความระมัดระวังและใส่ใจอย่างมาก เพราะหากเด็กได้รับยาที่ไม่ถูกต้องหรือเหมาะสม จะทำให้เกิดอันตรายหรือซ้ำเติมอาการป่วยของตัวเด็กเอง

“เดลินิวส์” นำเสนอบทความของสำนักงานคณะกรรมการาอาหารและยา (อย.) เกี่ยวกับการใช้ยาในเด็ก ซึ่งเน้นย้ำว่า เด็กเป็นวัยที่หลายๆส่วนของร่างกายยังพัฒนาได้ไม่เต็มที่ ทำให้เมื่อได้รับยาเข้าไปแล้ว อาจมีผลข้างเคียงมากกว่าผู้ใหญ่ หลายครั้งที่พบว่าผู้ปกครองบางคนสับสนและมีความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการใช้ยาในเด็ก หรือมีความเชื่อที่ไม่ถูกต้อง อย.จึงรวบรวมสาระดีๆ ที่ควรปฏิบัติมาฝาก ดังนี้

1. ยาที่ใช้กับเด็กส่วนใหญ่ต้องผ่านการคำนวณขนาดยาจากอายุหรือน้ำหนักโดยแพทย์หรือเภสัชกรก่อนทุกครั้ง และต้องใช้ยาสำหรับเด็กจึงจะเหมาะสมที่สุด

2. ใช้ยาเฉพาะเมื่อมีข้อบ่งชี้เท่านั้น ใช้ด้วยความระมัดระวัง ไม่ใช้บ่อยเกินความจำเป็น

3. ปฏิบัติตามคำแนะนำเกี่ยวกับปริมาณและระยะเวลาในการใช้ยาอย่างเคร่งครัด ไม่ควรปรับเปลี่ยนขนาดยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์ก่อน ควรอ่านฉลากยาให้ถี่ถ้วนก่อนใช้ยา และสังเกตลักษณะทางกายภาพของยาว่าเปลี่ยนแปลงจากที่เคยใช้หรือไม่ หากมีการเปลี่ยนแปลงไม่ควรนำยานั้นมาใช้

4. หากยังอยู่ในสถานการณ์ที่ไม่สะดวกจะพบแพทย์หรือเภสัชกร ควรเลือกยาที่มีความปลอดภัยสูง และเลือกยาที่คุ้นเคยหรือที่เคยใช้แล้วปลอดภัย

5. ไม่ควรให้ยาพร้อมกับอาหารสำหรับเด็ก เพราะจะทำให้เด็กปฏิเสธอาหารในภายหลัง

6. ไม่ควรผสมยากับนมในขวด เพราะเมื่อเด็กดูดนมไม่หมด จะทำให้เด็กได้รับยาไม่ครบตามขนาดที่ต้องการ และยาบางชนิดอาจมีประสิทธิภาพของยาลดลงเมื่อกินร่วมกับนม

7. ไม่ควรให้ยาแก่เด็กในขณะที่ดิ้นหรือร้องไห้ เพราะอาจทำให้เด็กสำลักได้

8. ไม่แนะนำให้นำยามาบดเองแล้วแต่งรสด้วยน้ำเชื่อม

9. ไม่ควรสั่งซื้อยาทางอินเทอร์เน็ต เนื่องจากไม่มีคำแนะนำในการใช้ยาและมีความเสี่ยงว่าฉลากยาที่บรรจุภายในจะให้ข้อมูลไม่ตรงกับความเป็นจริงหรือมีสารอันตรายเจือปน รวมถึงหลีกเลี่ยงการใช้ยาชนิด ใหม่ ๆ โดยไม่จำเป็น

10. เก็บยาทุกชนิดให้พ้นจากมือเด็ก

11. เมื่อเด็กโตพอที่จะกินยาเม็ดได้ ควรให้เด็กหัดกลืนยาเม็ด เพื่อลดส่วนผสมของน้ำตาลจากการกินยาน้ำเชื่อม และส่งเสริมให้เด็กมีการพัฒนาการที่สมวัย แต่ไม่ควรให้ยาแก่เด็กทั้งกล่องหรือทั้งแผง ควรให้ครั้งละ 1 เม็ด หรือตามปริมาณเท่าที่แพทย์สั่งใน 1 ครั้งเท่านั้น

12. ห้ามซื้อยาเม็ดผู้ใหญ่มาแบ่งให้เด็กกินเองโดยเด็ดขาด เพราะไม่ใช่ยาทุกชนิดที่สามารถนำมาแบ่งเม็ดยาได้ ยาบางตัวเป็นยาที่มีการปลดปล่อยตัวยาสำคัญแบบพิเศษ การทำลายเม็ดยาโดยการบด ป่น หรือแบ่งครึ่ง จะทำให้การปลดปล่อยตัวยาสำคัญเปลี่ยนไปจากเดิม จึงไม่ได้ผลการรักษาเท่าที่ควรหรืออาจได้รับผลข้างเคียงจากยาเพิ่มขึ้น

นอกจากนี้ ผู้ปกครองควรอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับประวัติการใช้ยาและอาการของเด็กแก่แพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์ทุกครั้งที่เข้ารับการรักษา เพื่อความปลอดภัยในการใช้ยาของเด็ก.