เปิด 20 บริษัทเหมืองแร่ จ.ท่าขี้เหล็ก จี้ไทย-เมียนมา หาสาเหตุสารพิษข้ามแดน แม่สาย จ.เชียงราย

ดร.สืบสกุล กิจนุกร สำนักวิชานวัตกรรมสังคม ม.แม่ฟ้าหลวง เปิดเผยรายชื่อเหมืองแร่ในเขตจังหวัดท่าขี้เหล็กเกือบ 20 บริษัท เสนอผ่านคณะกรรมการชายแดนร่วมไทย-เมียนมา (TBC) เร่งตรวจสอบ ระบุว่าเหมืองที่รัฐบาลเมียนมาอนุญาตสามารถเข้าไปตรวจสอบได้ เพราะเป็นความรับผิดชอบของรัฐบาลทหารเมียนมาอยู่แล้ว

การประชุม TBC ที่ผ่านมา จ.ท่าขี้เหล็กปฏิเสธว่าไม่มีเหมืองในพื้นที่รับผิดชอบ แต่เป็นของกองกำลัง ซึ่งทางการไทยต้องนำข้อมูลเหมืองของ 20 บริษัท สอบถามทางการเมียนมาว่าเหมืองที่อนุญาตอยู่บริเวณใดในแผนที่

ส่วนพื้นที่ทับซ้อน หรือพื้นที่ของกองกำลัง จะดำเนินการหรือตรวจสอบอย่างไร?

ดร.สืบสกุล กล่าวว่า ที่ผ่านมาประเทศไทยไม่ทราบเลยว่าเหมืองเป็นของบริษัทไหน อยู่ตรงไหน เมื่อทราบว่ามีเหมืองบริษัทไหน อยู่ตรงไหน ส่วนพื้นที่ทับซ้อนระหว่างกองกำลังระหว่างไทย-เมียนมา สามารถตรวจสอบได้ หากมีการทำงานร่วมกันและแสดงความตั้งใจจริงในการแก้ปัญหาสารพิษ สิ่งที่รัฐบาลไทยสามารถทำได้ทันที คือ การพิจารณายุตินำเข้าแร่เป็นการชั่วคราว จะเป็นอีกมาตรการเพิ่มความกดดันให้กับกองกำลังให้มาพูดคุยเจรจา เพราะแร่หลายชนิด เช่น ตะกั่ว แมงกานีส นำเข้าที่ด่านพรมแดนแม่สายและเชียงแสน

ดร.สืบสกุล เปิดเผยข้อมูล เหมืองแร่ใน จ.ท่าขี้เหล็ก ประเทศเมียนมาที่ได้รับอุนญาตทำเหมืองอย่างเป็นทางการจากรัฐบาลเมียนมามีอย่างน้อย 20 บริษัท ประกอบด้วย เหมืองแร่ทองคำ 12 บริษัท เหมืองแร่แมงกานีส 6 บริษัท เหมืองแร่ตะกั่ว 2 บริษัท

ส่วนรายละเอียดบริษัทที่ขออนุญาตทำเหมืองแร่จากทางการเมียบนมา บริเวณ จ.ท่าขี้เหล็ก มีดังนี้

1.Myint Oo Aung Co., Ltd. เหมืองแมงกานีสไดออกไซด์ขนาดกลาง 1 แปลง บริเวณเมืองโก จ.ท่าขี้เหล็ก

2. San Parami Mining Co., Ltd.เหมืองแมงกานีสไดออกไซด์ขนาดกลาง 1 แปลง บริเวณเมืองโก จ.ท่าขี้เหล็ก

3. Sai Laung Hein Mining Co., Ltd. เหมืองแมงกานีสไดออกไซด์ขนาดกลาง 2 แปลง และโครงการโรงงานนำร่องทดลองผลิตเฟอร์โรแมงกานีส บริเวณเมืองโก จ.ท่าขี้เหล็ก

4. Sai Wunna Mining Co., Ltd.เหมืองตะกั่วและแร่เกี่ยวเนื่องขนาดกลาง 1 แปลง โรงงานถลุงตะกั่ว โรงงานถลุงผลิตเฟอร์โรแมงกานีสโดยใช้เตาถลุงไฟฟ้าแบบ SAF (Submerged Arc Furnace) บริเวณเมืองโก จ.ท่าขี้เหล็ก

5. Hein Lin San Mining Co., Ltd.เหมืองแมงกานีสไดออกไซด์ขนาดกลาง จำนวน 2 แปลง เมืองโก ท่าขี้เหล็ก

6. Shwe Phyu Kaung Kin Nan Taw Co., Ltd. เหมืองแมงกานีสไดออกไซด์ขนาดกลาง 1 แปลง เมืองโก ท่าขี้เหล็ก

7. Pyaung Pyaw Pyaw Shwen Co., Ltd. เหมืองทองคำขนาดกลาง 1 แปลง บ้าน Na Yaung ท่าขี้เหล็ก

8. Myint Oo Aung Co., Ltd. เหมืองทองคำขนาดกลาง 1 แปลง บ้าน Na Yaung ท่าขี้เหล็ก

9. Linn Hlyan Htet Co., Ltd. เหมืองทองคำขนาดกลาง 1 แปลง บ้าน Na Yaung ท่าขี้เหล็ก

10. Sai Agricultural Investment Co., Ltd. เหมืองทองคำขนาดกลาง (SETCL-29) จำนวน 1 แปลง บ้าน Na Yaung ท่าขี้เหล็ก

11. Hein Metta Co., Ltd เหมืองทองคำขนาดกลาง 2 แปลง Nam Khing เชียงลาบ

12. U Min Wunna Lwin Co., Ltd. เหมืองทองคำขนาดเล็ก 2 แปลงNa Yaung ท่าเดื่อ ท่าขี้เหล็ก

13. Shwe Labb Kaung International Trading Co., Ltd.)เหมืองทองคำขนาดกลาง 4 แปลง บ้าน Na Yaung ท่าขี้เหล็ก

14. Aung Wun Nae Co., Ltd.เหมืองทองคำขนาดกลาง บ้าน Na Yaung ท่าขี้เหล็ก

15. Loi Kham Long Co., Ltd.เหมืองทองคำขนาดกลาง 3 แปลง บ้าน Na Yaung ท่าขี้เหล็ก

16. San Parami Mining Co., Ltd. เหมืองทองคำ เมืองเลน ท่าเดื่อ

17. Nway Oo Ra Nam Mining Co., Ltd.กิจการทำเหมืองแร่แมงกานีสไดออกไซด์เมืองโก ท่าขี้เหล็ก

18.Sein Naw Mining Co., Ltd. หรือ Saeng Naw Mining เหมืองแร่ตะกั่วและแร่เกี่ยวเนื่อง เมืองโก ท่าขี้เหล็ก

19. Mayflower Mining Enterprise Co., Ltd. เหมืองทองคำขนาดกลาง 4 แปลง ท่าขี้เหล็ก

20. Top Ten Stars Co., Ltd. เหมืองตะกั่ว 1000 Acres บริเวณBawsaing Area Kalaw Township, Southern Shan State

ส่วนเหมืองแร่กลุ่มทุนจีน บริเวณชายแดนบริเวณ “ดอยก่อวัน” บ.เปี้ยงฟ้า บริเวณฐานปฏิบัติการภาคพื้นที่ 1 ของกองทัพรัฐฉาน (RCSS/SSA) ของกองกำลังกู้ชาติไทใหญ่ ติดกับแนวชายแดนไทยตรงข้ามกับ บ.พญาไพร อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย ที่พบการทำเหมืองแร่ทองคำล่าสุด

แหล่งข่าวให้ข้อมูลกับไทยพีบีเอส พบว่าเหมืองดังกล่าวขยายตัวในช่วง 2 ปีที่ผ่าน ช่วงต้นการทำเหมืองยังไม่พบการเปิดหน้าดินขนาดใหญ่ และพบเห็นได้ชัดเจนจากฝั่งไทยในช่วงปีที่ผ่าน แหล่งข่าวยังระบุว่าตลอดช่วงที่มีการทำเหมืองแร่ทองคำ พบว่าพื้นที่เริ่มมีการเข้มงวดการเข้า-ออกบริเวณช่องทางดอยก่อวัน-พญาไพร แต่กลับพบว่ามีการส่งออกสินค้าอุปโภคบริโภค จำนวนมาก ซึ่งแต่สัปดาห์ละหลายแสนบาทในช่วง 2 ปี สะท้อนการเติบโตของเมืองและเศรษฐกิจในพื้นที่

ด้าน ดร.สืบสกุล กล่าวว่า พื้นที่เปิดหน้าดินเป็นที่ตั้งของค่ายพักพิงชั่วคราวและฐานปฏิบัติการภาคพื้นที่ 1 ของกองทัพรัฐฉาน (RCSS/SSA) ซึ่งเป็นกองกำลังกู้ชาติไทใหญ่ ที่ผ่านมามีความสัมพันธ์ที่ดีกับทางการไทย อาจต้องประสานความร่วมมือกับกองกำลังทหารและฝ่ายปกครอง เสนอให้กองทัพภาคที่ 3 (แม่ทัพภาคที่ 3) และสภาการกอบกู้รัฐฉาน (SSA/RCSS) ช่วยตรวจสอบการทำเหมืองแร่ทองคำบริเวณใกล้ดอยก่อวัน เนื่องจากผลกระทบจากเหมืองแร่นี้ไม่ได้ส่งผลกระทบแค่เพียงคนไทยเท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบต่อคนไทยใหญ่ในฝั่งเมียนมาด้วยเช่นกัน จึงควรเป็นปัญหาที่ต้องร่วมมือกันแก้ไข

รายงาน : โกวิทย์ บุญธรรม ผู้สื่อข่าวไทยพีบีเอส ศูนย์ข่าวภาคเหนือ