ผื่นผ้าอ้อมคืออะไร แล้วทำไมลูกถึงได้เป็นผื่นผ้าอ้อม?!
คุณพ่อคุณแม่หลายคนที่มีลูกน้อยมักต้องเคยประสบปัญหาผื่นจากผ้าอ้อมกันมาแล้วทั้งสิ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่เกิดผื่นผ้าอ้อมจะทำให้ผิวลูกน้อยบอบบางมากกว่าเดิม คุณพ่อคุณแม่จึงควรใส่ใจกับการดูแลผิวจุดนี้เป็นพิเศษ
เพื่อพัฒนาการที่ดีสมวัยของลูกน้อย วันนี้เราจะมาชวนคุณพ่อคุณแม่มาไขข้อสงสัยว่าแท้จริงแล้วผื่นผ้าอ้อมมีสาเหตุมาจากอะไร และจะมีวิธีรับมือป้องกันการเกิดผื่นผ้าอ้อมได้อย่างไรบ้าง
‘ผื่นผ้าอ้อม’ คืออะไร
ผื่นผ้าอ้อม (Diaper dermatitis หรือ Nappy rash) คืออาการอักเสบที่เกิดขึ้นบนผิวหนังบริเวณที่เด็กสวมใส่ผ้าอ้อม พบมากในทารกช่วงอายุ 9-12 เดือน
สาเหตุของอาการผื่นผ้าอ้อม
แม้จะถูกเรียกว่า ‘ผื่นผ้าอ้อม’ เเต่ผื่นผ้าอ้อม ก็ไม่ได้มีสาเหตุมาจากผ้าอ้อมโดยตรง แต่สาเหตุที่พบมากที่สุดคือการอักเสบจากการระคายเคือง (irritant contact dermatitis) ที่มาจากการปล่อยให้ผิวหนังสัมผัสปัสสาวะหรืออุจจาระเป็นเวลานาน ทำให้ผิวหนังเกิดความอับชื้น มีการเปลี่ยนแปลงค่าความเป็นกรด-ด่างของผิวหนัง ร่วมกับสารระคายเคืองในอุจจาระ เช่น lipase และprotease หรือ แอมโมเนียในปัสสาวะ เมื่อมีการเสียดสี จึงทำให้เกิดผิวหนังอักเสบแดง เป็นแผล ติดเชื้อแบคทีเรียและเกิดเชื้อรา แทรกซ้อนได้
อาการของผื่นผ้าอ้อม
ผื่นแดงบวมบริเวณที่มีการเสียดสีหรือสัมผัสกับผ้าอ้อม โดยเฉพาะผิวหนังส่วนที่นูนเช่น แก้มก้น อวัยวะเพศ ต้นขาด้านใน และท้องน้อย
ในระยะแรกผื่นอาจพบเพียง ผื่นแดงเล็กน้อย ต่อมาเมื่อมีการอักเสบมากขึ้น ก็จะแดงมากขึ้น พื้นที่ขยายมากขึ้น จนเป็นรอยถลอก ในเด็กบางคนอาจเป็นรอยแดงจัดที่เกิดจากแผลถลอกเป็นรอยลึกได้
หากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง อาจเกิดการติดเชื้อแทรกซ้อนทั้งเชื้อรา Candida albicans หรือ เชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus ได้
วิธีป้องกันผื่นผ้าอ้อม
สิ่งสำคัญคือทำให้บริเวณผิวหนังบริเวณที่ใส่ผ้าอ้อมสะอาดและแห้งอยู่เสมอโดยการ
• เปลี่ยนผ้าอ้อมทันทีที่ลูกถ่ายปัสสาวะหรืออุจจาระ เพื่อลดความเปียกชื้น
• ใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิวที่อ่อนโยนไม่มีน้ำหอมและแอลกอฮอล์ หรือใช้น้ำสะอาดทำความสะอาดผิดลูก แล้วซับให้แห้งทุกครั้ง
• หลีกเลี่ยงการใช้แป้งฝุ่น เพื่อลดการเสียดสี
• มีเวลาให้ลูกพักจากการใส่ผ้าอ้อมบ้าง เช่น ก่อนใส่ผ้าอ้อมผืนใหม่ให้ลูก อาจให้ลูกได้นอนเล่นแบบเปลือยหรือใส่กางเกงบาง หรือให้นอนเล่นบนแผ่นซึมซับก่อนประมาณ 15-30 นาที