ทำไมไก่งวงกับตุรกีถึงมีชื่อเหมือนกัน
หลายคนอาจจะทราบแล้วว่า ประเทศตุรกีได้ประกาศเปลี่ยนชื่อประเทศใหม่ จากตุรกี (Turkey) เป็น 'ทูร์เคีย' (Türkiye) โดยให้เหตุผลว่า ชื่อดังกล่าวสะท้อนถึงอัตลักษณ์ ค่านิยม และวัฒนธรรมของชาวตุรกีได้ดีที่สุด
อย่างไรก็ตาม ก็มีหลายคนเชื่อว่า หนึ่งในสาเหตุที่นำไปสู่การเปลี่ยนชื่อประเทศครั้งนี้ ก็เพราะชื่อตุรกีมีความสับสนกับคำว่า ตุรกี ที่แปลว่าไก่งวงนั่นเอง
เอาล่ะสงสัยใช่ไหมว่า ทำไมในภาษาอังกฤษถึงได้เรียกไก่งวงว่า 'ตุรกี' และมันมีส่วนเกี่ยวข้องอะไรกับประเทศตุรกีหรือเปล่า ดังนั้นในบทความนี้ เราจะมาไขข้อสงสัยนี้กัน
โดยก่อนอื่น จะต้องไปรู้จักกับไก่ชนิดหนึ่งก่อน ซึ่งก็คือ 'ไก่ต๊อก' (Guineafowl)
ไก่ต๊อกเป็นสัตว์ที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ในกินีและเอธิโอเปียในทวีปแอฟริกา โดยตั้งแต่สมัยก่อน ผู้คนก็ได้เลี้ยงไก่ต๊อกเพื่อกินเป็นอาหาร
ในเวลาต่อมา ไก่ต๊อกจากแอฟริกาก็ได้ถูกแพร่หลายเข้าไปในทวีปยุโรป ซึ่งชาติที่นำเข้าและส่งออกไก่ต๊อกไปยังยุโรป ก็คือตุรกีหรือจักรวรรดิออตโตมัน
ด้วยเหตุนี้ เลยมีการเรียกไก่ต๊อกว่า 'ไก่ตุรกี' (Turkey-cock หรือTurkey-hen ก่อนย่อเหลือแค่ Turkey เฉย ๆ) ซึ่งก็มาจากการที่ตุรกีเป็นชาติที่นำไก่ต๊อกเข้าสู่ยุโรป
ในช่วงศตวรรษที่ 15 เมื่อชาวยุโรปได้เข้าไปสำรวจและตั้งอาณานิคมอยู่ในทวีปอเมริกา พวกเขาก็ได้พบเจอกับไก่งวง ซึ่งเป็นสัตว์ท้องถิ่นของที่นั่น
ซึ่งด้วยความที่ไก่งวงมีรูปร่างลักษณะคล้ายคลึงกับไก่ต๊อกหรือไก่ตุรกี ที่พวกเขารู้จักมาก่อน ดังนั้นชาวยุโรปก็เลยเรียกไก่งวงว่า 'ไก่ตุรกี' เหมือนกับไก่ต๊อก
แต่มีจุดที่น่าสนใจก็คือ มีเพียงเฉพาะแค่ภาษาอังกฤษเท่านั้น ที่ได้เรียกไก่งวงว่า 'Turkey' เพราะสำหรับชาติอื่น ๆ แล้ว พวกเขาไม่ได้เรียกไก่งวงว่า 'Turkey' ยกตัวอย่างเช่น
• ฝรั่งเศส : Poulet d’inde ไก่อินเดีย
• รัสเซีย : Indiuk ไก่อินเดีย
• สเปน : Gall dindi ไก่อินเดีย
• โปรตุเกส : Peru ไก่เปรู
• อินเดีย : पीरू ไก่เปรู
• มาเลย์ : ayam belanda ไก่ฮอลแลนด์
• อาหรับ : Dik roumi ไก่โรมัน
• กรีซ : Gallopoula ไก่ฝรั่งเศส
โดยสาเหตุที่ทำให้แต่ละชาติมีคำศัพท์ที่ใช้เรียกไก่งวงแตกต่างกัน ก็มาจากความเชื่อของคนในแต่ละชาติว่าไก่งวงมีที่มาจากไหน
ยกตัวอย่างเช่นชาวฝรั่งเศสเชื่อว่า ไก่งวงมีที่มาจากอินเดีย (ก็เลยเรียกไก่อินเดีย) หรือชาวโปรตุเกสที่เชื่อว่าไก่งวงมีที่มาจากเปรู (ก็เลยเรียกไก่เปรู)
หรือแม้แต่ชาวตุรกีเอง พวกเขาก็ได้เรียกไก่งวงว่า 'Hindi' หรือไก่อินเดีย เพราะพวกเขาเชื่อว่าไก่งวงมีที่มาจากอินเดีย
ส่วนสาเหตุที่ทำให้บางชาติเชื่อว่า ไก่งวงมีที่มาจากอินเดีย ก็เพราะนักสำรวจชาวยุโรปในยุคแรก ๆ มีความเข้าใจว่า ทวีปอเมริกาก็คืออินเดีย ดังนั้นพวกเขาก็เลยเรียกไก่งวงว่า ไก่อินเดีย
สำหรับในภาษาไทย สาเหตุที่เราเรียกไก่ชนิดนี้ว่าไก่งวง ก็ตรงตามชื่อเลย เพราะว่ามันมีจะงอยปากเหมือนงวงช้างนั่นเอง
อ้างอิง
• BBC. Turkey wants to be called Türkiye in rebranding move. https://bbc.in/3Niilom
• Quartz. The ridiculously complicated tale behind the origin of the word “turkey”. https://bit.ly/3xdAEp4
• Vox. Why do Turkey the country and turkey the bird have the same name?. https://bit.ly/3xeOJms