สาเหตุ “ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด” ในคุณแม่มือใหม่ แนะวิธีบำบัดรักษา

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด (Postpartum Depression) เป็นภาวะที่อาจเกิดขึ้นได้หลังคุณแม่คลอดในช่วงวันแรก ๆ ไปจนถึงนานหลายสัปดาห์ขึ้นอยู่กับคุณแม่แต่ละคน โดยอารมณ์และสภาพจิตใจจะเกิดการแปรปรวนเปลี่ยนแปลงในทางลบ ทั้งเบื่อหน่าย วิตกกังวล นอนไม่หลับ ไม่อยากกินอะไร ไม่อยากเลี้ยงลูก หากอาการไม่ดีขึ้นอาจนำไปสู่ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดที่รุนแรงอย่างการทำร้ายตนเองหรือทำร้ายลูกจึงควรรีบพบแพทย์เพื่อทำการรักษาโดยเร็วที่สุดร่วมกับการดูแลของคนในครอบครัวอย่างใกล้ชิด

เปิดความเชื่อมโยง ไมเกรนและซึมเศร้า เปิดแนวทางรักษาก่อนบั่นทอดสุขภาพ

โรคซึมเศร้า VS อารมณ์เศร้า แพทย์เผยต้นตอของจิตเวชต้องรับการรักษา

สาเหตุภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

• ระดับฮอร์โมนที่ลดลงอย่างรวดเร็ว อาทิ ฮอร์โมนเอสโตรเจน ฮอร์โมนโพรเจสเทอโรน ฮอร์โมนไทรอยด์ ส่งผลให้เกิดภาวะซึมเศร้าหลังคลอดได้
• ความวิตกกังวลในการเลี้ยงเจ้าตัวเล็ก การนอนหลับพักผ่อนไม่เพียงพอ ส่งผลให้ประสิทธิภาพในการใช้ชีวิตประจำวันลดลง รู้สึกไม่เห็นคุณค่าในตัวเอง
• มีประวัติคนในครอบครัวป่วยเป็นโรคซึมเศร้า
• ปัจจัยอื่น ๆ ที่กระทบร่างกาย จิตใจ การใช้ชีวิต เช่น ปัญหาการให้นม ปัญหาการเลี้ยงลูก ปัญหาการเงิน ปัญหาความสัมพันธ์ ฯลฯ

อาการซึมเศร้าหลังคลอด

• เบื่อหน่าย วิตกกังวล ตื่นตระหนก
• อารมณ์แปรปรวน สับสน ขาดสมาธิ
• นอนไม่หลับ นอนมากเกินไป
• ไม่อยากเลี้ยงลูก
• ไม่กินอาหารหรือกินอาหารมากเกินไป
• รู้สึกสิ้นหวัง ท้อแท้ ไร้ค่า ร้องไห้บ่อย
• แยกตัวจากคนในครอบครัว คนใกล้ชิด ไม่เข้าสังคม
• ไม่สามารถตัดสินใจเรื่องต่าง ๆ ได้
• ถ้าร้ายแรงอาจคิดทำร้ายตัวเองและลูก

ตรวจวินิจฉัยภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

การตรวจวินิจฉัยภาวะซึมเศร้าหลังคลอด แพทย์จะทำการประเมินอาการจากการซักประวัติอย่างละเอียด โดยเฉพาะอาการทางจิตใจและพฤติกรรมการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย ทำแบบทดสอบสุขภาพจิตเพื่อประเมินโรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล และโรคจิตเวชต่าง ๆ และทำการตรวจสุขภาพอย่างละเอียดเพื่อหาสาเหตุและค้นหาความผิดปกติ ทำให้สามารถดูแลทั้งร่างกายและจิตใจของคุณแม่ได้อย่างถูกวิธี

รักษาภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดเกิดขึ้นได้กับคุณแม่ทุกคน สิ่งสำคัญคือการสังเกตความผิดปกติในชีวิตประจำวันและรีบพบแพทย์เพื่อประเมินและเข้าสู่กระบวนการรักษาโดยเร็ว ซึ่งวิธีการรักษาประกอบไปด้วย

• การบำบัดใจ พูดคุยกับจิตแพทย์ นักจิตวิทยา เพื่อจัดการอารมณ์และความคิดตามที่แพทย์แนะนำ
• การรับประทานยา เพื่อปรับสารเคมีในสมองให้สมดุลและแก้ปัญหาสุขภาพ
• ดูแลโดยคนใกล้ชิด มีความเข้าใจ พร้อมเคียงข้าง และให้การสนับสนุนคุณแม่ให้กลับมาหายดี
• การปรับพฤติกรรม รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายเป็นประจำ นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ มีเวลาให้ตนเอง ระบายกับคนใกล้ชิด ทำกิจกรรมที่ชอบ พบแพทย์ทันทีเมื่อรู้ว่าตนเองรับมือไม่ไหว

ภาวะแทรกซ้อนจากซึมเศร้าหลังคลอด

• ทารกที่มีคุณแม่ซึมเศร้าหลังคลอดมักร้องไม่หยุด หลับยาก กินยาก งอแง สมาธิสั้น
• คุณแม่ไม่ผูกพันกับเจ้าตัวเล็กนำไปสู่ปัญหาครอบครัว
• คุณแม่อาจเป็นซึมเศร้าเรื้อรังหรือซึมเศร้าในอนาคต
• คุณพ่อเสี่ยงเป็นซึมเศร้าจากผลกระทบของสภาพแวดล้อมในครอบครัว

ป้องกันภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

• เตรียมพร้อมและวางแผนสำหรับการเป็นคุณแม่ตั้งแต่เริ่มตั้งครรภ์จนถึงวันคลอด
• แบ่งปันเรื่องราวกับคนใกล้ชิด อย่าเก็บความทุกข์ใจไว้คนเดียว
• ฝึกจัดการอารมณ์และความเครียดให้สมดุล
• สังเกตอาการและความผิดปกติของตนเองเสมอ
• หากเคยป่วยซึมเศร้าควรพบแพทย์เพื่อดูแลอย่างใกล้ชิด

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดเป็นเรื่องละเอียดอ่อนที่คุณแม่ต้องได้รับการดูแลอย่างเร่งด่วนเพื่อให้คุณแม่กลับมามีสุขภาพใจที่ดี พร้อมดูแลเจ้าตัวเล็กอย่างมีคุณภาพและสร้างครอบครัวที่มีความสุขในระยะยาว

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลกรุงเทพ สำนักงานใหญ่