นิยายเขมรินทร์ อินทิรา สัมพันธ์รัก 2 ชาติ “ไทย-กัมพูชา” จุดเริ่มต้นที่ปราสาทพระวิหาร

นิยายเขมรินทร์ อินทิรา สัมพันธ์รัก 2 ชาติ “ไทย-กัมพูชา” จุดเริ่มต้นที่ปราสาทพระวิหาร

เมื่อความรักไม่มีฐานะ เชื้อชาติ และพรมแดนขวางกั้น เราจึงได้เห็นแนวคิดนี้ปรากฏในวรรณกรรมทั่วโลกมาตลอด

แต่ถ้าจำเพาะเจาะจงที่นิยายว่าด้วยความรักระหว่าง ไทย-กัมพูชา แล้ว เล่มที่โดดเด่นและอยู่ในความทรงจำของนักอ่านมาหลายสิบปีคือ “เขมรินทร์ อินทิรา” (บางเวอร์ชันเขียนว่า เขมรินทร์-อินทิรา) จากปลายปากกาของ ก.สุรางคนางค์ หรือชื่อจริงคือ นางกัณหา เคียงศิริ ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ พ.ศ. 2529 ที่ต่อมานำมาสร้างเป็นละครโทรทัศน์ ออกอากาศใน พ.ศ. 2540

ตลอดชีวิตของ ก.สุรางคนางค์ (พ.ศ. 2454-2542) ประพันธ์นวนิยายรวมเล่มราว 50 เรื่อง และเรื่องสั้นอีกราว 300 เรื่อง มีผลงานที่คนไทยส่วนใหญ่รู้จักมากสุด คือ “บ้านทรายทอง” ซึ่งเริ่มลงมือเขียนในทศวรรษ 2490

งานประพันธ์ของ ก.สุรางคนางค์ ได้รับการยกย่องว่า สะท้อนถึงความคิดและทัศนคติของผู้คนในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ ระหว่างค่านิยมเดิมกับค่านิยมใหม่ของสังคมที่พัฒนาไปตามความเปลี่ยนแปลงแห่งยุคสมัย

ผลงานของ ก.สุรางคนางค์ จึงมีคุณค่าในฐานะเป็นวรรณกรรมที่ให้ภาพสะท้อนสังคมช่วงนั้นๆ อย่างสำคัญยิ่ง ทั้งยังเป็นแบบฉบับนักประพันธ์สตรีของไทยที่ส่งอิทธิพลมาถึงปัจจุบันอีกด้วย

นิยายเขมรินทร์ อินทิรา ไม่ปรากฏปีที่เขียนอย่างแน่ชัด แม้แต่ในหนังสือ “ชั่วชีวิตหนึ่ง ก.สุรางคนางค์” ซึ่งเป็นหนังสืออนุสรณ์งานศพของ ก.สุรางคนางค์ ก็ไม่ระบุข้อมูล ส่วนนิยายเรื่อง “คุณครูอินทิรา” ซึ่งเป็นภาคต่อนั้น ประพันธ์ขึ้นในปี 2504

เขมรินทร์ อินทิรา เป็นเรื่องราวของ “อินทิรา วัลลภานุรักษ์” หญิงสาวชาวไทยที่หลีกเลี่ยงการถูกมารดาและพี่ชายจับคู่ ด้วยการเดินทางไปทำงานเป็นครูสอนภาษาไทยให้เจ้านายเล็กๆ ของเขมร ที่กรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา

อินทิราเคยไปเที่ยวที่ปราสาทพระวิหารมาก่อน ที่นั่นเธอบังเอิญได้พบชายหนุ่มคนหนึ่งที่เป็นเสมือน “ชายในฝัน” แต่ไม่มีโอกาสทำความรู้จักเลยว่าเขาเป็นใคร

อินทิราเฝ้าคิดถึงเขาอยู่เสมอ กระทั่งวันหนึ่งเธอก็รู้ความจริงว่า ชายหนุ่มคนนั้นคือ “เขมรินทร์” พระนัดดาในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวแห่งกรุงกัมพูชา

เจ้าชายเขมรินทร์ทรงแสดงออกอย่างเปิดเผยว่าโปรดอินทิรา และมุ่งมั่นที่จะทำทุกอย่างเพื่อให้ได้ใช้ชีวิตกับหญิงสาว แต่ด้วยความขัดแย้งกรณีปราสาทพระวิหาร ซึ่งกระเทือนความสัมพันธ์ไทย-กัมพูชา ทำให้อินทิราตัดสินใจจากเจ้าชายเขมรินทร์และกัมพูชากลับเมืองไทย

ถึงอย่างนั้น เจ้าชายเขมรินทร์ก็ไม่ยอมแพ้ ทรงเดินทางมายังเมืองไทย เพื่อพิสูจน์ความรักที่มีต่อหญิงสาวต่างเชื้อชาติและต่างพรมแดน ท่ามกลางความไม่พอใจของพระญาติ และความคลางแคลงใจของญาติๆ ฝั่งอินทิรา

นิยายเรื่องนี้ ก.สุรางคนางค์ ใช้ฉากหลังทั้งที่ไทยและกัมพูชา ดำเนินเรื่องในช่วงต้นทศวรรษ 2500 ซึ่งนอกจากความงามเชิงวรรณศิลป์ที่ผู้อ่านจะได้จากวรรณกรรมแล้ว ยังได้ภูมิหลังทางประวัติศาสตร์อีกด้วย เนื่องจาก ก.สุรางคนางค์ ทำการศึกษาค้นคว้าหาข้อมูลประกอบการเขียนอยู่ไม่น้อย

มีเกร็ดเกี่ยวกับนิยายเขมรินทร์ อินทิรา ในบทไว้อาลัยที่เขียนโดย สะสม สรอัครพงศ์ ในหนังสือ “ชั่วชีวิตหนึ่ง ก.สุรางคนางค์” ซึ่งน่าหยิบยกมานำเสนอตอนหนึ่งว่า

“…เคยดูละครเรื่อง ‘เขมรินทร์-อินทิรา’ พระเอกชื่อ ‘เขมรินทร์’ เป็นเจ้าชายผู้สูงศักดิ์ของกัมพูชา ตัวละครในเรื่องต่างพากันเรียกว่า ‘เจ้าชาย เขมร-รินทร์’ ดิฉันฟังแล้วสะเทือนใจ เพราะถ้าท่านผู้ประพันธ์ตั้งให้ชื่อ ‘เขม-มะ-รินทร์’ จึงน่าเสียใจที่ในละครทุกคนเรียกเจ้าชายเขมร-รินทร์

ดิฉันใคร่ขอเล่าถึงการเริ่มเรื่องละครเรื่องนี้ พี่เล็ก (ก.สุรางคนางค์-ผู้เขียนบทความออนไลน์) เคยเขียนจม.ไปถามดิฉันที่อรัญประเทศว่า เรื่องนี้น่าจะจบอย่างไรดี จะให้เจ้าชายเขมรินทร์แต่งงานกับอินทิรา ครองกันอย่าง Happy Ending ก็ไม่สบายใจเกรงว่าจะถูกประณามว่า ถ้าเห็นเขมรดีก็ไปอยู่เมืองเขมรซิ ผลสุดท้ายก็ตกลงกันกลางๆ เป็นว่าให้ทั้งคู่จากกันที่เขตแดนรอยต่อของสองประเทศ

พี่เล็กรอบคอบมาก ก่อนจะจบอย่างที่ว่าไว้ก็ได้ จม.ถึงดิฉัน ถามว่าเขตแดนแบ่งกันตรงไหน ก็ต้องอธิบายให้ว่าสะพานคลองลึกซึ่งทอดข้ามเขตแดนทั้งสองประเทศ ได้ตกลงกันเอากึ่งกลางสะพานเป็นเส้นกั้นเขต เรื่องจึงจบลงได้โดยเจ้าชายเขมรินทร์ และอินทิราจากกันกลางสะพานชายแดนตรงนี้…”

ท่ามกลางความขัดแย้งไม่ว่าจะพื้นที่ใดในโลก “ความรัก” ที่ไม่ว่าจะสมหวังหรือผิดหวัง ยังคงงดงามเสมอ

ขอบคุณข้อมูลและภาพ ก.สุรางคนางค์ จาก นริศ จรัสจรรยาวงศ์ ผู้เชี่ยวชาญประวัติศาสตร์และนักสะสมหนังสือหายาก

อ่านเพิ่มเติม :

• 2 เจ้านายไทย ผู้เคยเสด็จฯ ไปเยือน “ปราสาทพระวิหาร”
• “ไทย” ในแบบเรียนประวัติศาสตร์กัมพูชา ความเป็นชาตินิยมในแบบเรียน?
• “จอมพลสฤษดิ์” เรียกคะแนนนิยมจากความขัดแย้งไทย-เขมร กรณีเขาพระวิหาร อย่างไร?

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

คำประกาศเกียรติคุณ นางกัณหา เคียงศิริ.

นริศ จรัสจรรยาวงศ์. “‘หญิงคนชั่ว บ้านทรายทอง กุหลาบแดง’ นิยายชีวิตยุคผู้นำคณะราษฎร ของ ก.สุรางคนางค์”.

ชั่วชีวิตหนึ่ง ก.สุรางคนางค์, สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์ ครอบครัว ก.สุรางคนางค์ จัดพิมพ์เผยแพร่ในงานพระราชทานเพลิงศพ นางกัณหา (บูรณปกรณ์) เคียงศิริ วันพุธที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2542 ณ ฌาปนสถานวัดธาตุทอง กรุงเทพมหานคร

“นวนิยายเรื่องหนึ่ง…หวนคิดถึงอีกครั้ง EP2 : เขมรินทร์ อินทิรา”.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 20 มิถุนายน 2568

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : นิยายเขมรินทร์ อินทิรา สัมพันธ์รัก 2 ชาติ “ไทย-กัมพูชา” จุดเริ่มต้นที่ปราสาทพระวิหาร

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com