ความสำคัญของการ ‘ตรวจสุขภาพประจำปี’ คนไทยเพียง 2% ตรวจเป็นประจำทุกปี
The Bangkok Insight
อัพเดต 12 ก.ค. 2567 เวลา 02.46 น. • เผยแพร่ 12 ก.ค. 2567 เวลา 02.46 น. • The Bangkok Insightหมอสมิติเวช เผยความสำคัญของการตรวจสุขภาพประจำปี ชี้ มีคนไทยเพียง 2% ที่ตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกปี และมี 59% คิดว่าตนเองมีสุขภาพร่างกายแข็งแรง
นพ. ธเนศ สินส่งสุข แพทย์สาขาเวชศาสตร์ป้องกัน แขนงอาชีวเวชศาสตร์ รพ.สมิติเวช เผยว่า ข้อมูลจากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ พบว่าในเดือนตุลาคม 2559 พบว่า มีคนไทยเพียง 2% ที่ตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกปี และมี 59% คิดว่าตนเองมีสุขภาพร่างกายแข็งแรง
ทั้งนี้ คนแต่ละช่วงวัยจะมีโปรแกรมตรวจสุขภาพแตกต่างกัน เช่น อายุ 45 ปีขึ้นไปควรตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ ผู้หญิงอายุ 40 ปีขึ้นไปควรตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม
ทำไมต้องตรวจสุขภาพประจำทุกปี
ปกติเราทุกคนควรได้รับการตรวจสุขภาพอย่างน้อยปีละครั้ง หากไม่มีอาการเจ็บไข้ได้ป่วย เพราะทุกวันนี้ปัจจัยภายนอกต่าง ๆ ส่งผลกระทบต่อสุขภาพทีละน้อยโดยที่เราไม่อาจทราบได้ เช่น มลภาวะฝุ่น PM 2.5 ควันพิษจากท่อไอเสีย สารเคมีและสารก่อมะเร็งที่ตกค้างในผักและผลไม้ โรคระบาด เช่น ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ โรคโควิด-19 (Covid-19) รวมทั้งปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคต่าง ๆ ในตัวบุคคลเอง เช่น โรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม
จากปัจจับข้างต้น ทำให้เพียงแค่กินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และทำจิตใจให้แจ่มใสอย่างที่เคยบอกต่อ ๆ กันมา อาจไม่พอ เพราะหลายครั้งที่เราคิดว่าเรามีไลฟ์สไตล์ที่ดี ดูแลสุขภาพอย่างดี แต่โรคต่าง ๆ อาจจะกำลังเกิดขึ้นโดยที่ไม่ได้บอกให้เรารู้
ส่วนผู้ที่มีพฤติกรรมที่ทำให้สุขภาพแย่ลง เช่น สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ นอนดึก ไม่ชอบออกกำลังกาย มีภาวะน้ำหนักเกิน ชอบอาหารรสจัด ชอบอาหารปิ้งย่างหรือทอด ก็จะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคไขมันในเลือดสูง และโรคหัวใจได้
ความสำคัญของการตรวจสุขภาพ
อันที่จริง การตรวจสุขภาพ คือ พื้นฐานการดูแลคุณภาพชีวิตให้ดำรงอยู่ได้นาน ๆ แต่หลายคนกลับยังไม่เข้าใจว่า เราต้องตรวจอะไร ตรวจเมื่อไหร่ ตรวจแล้วดีอย่างไร เพราะถ้าเปรียบร่างกายเป็นรถยนต์ การตรวจสุขภาพก็เสมือนการตรวจสภาพเครื่องยนต์ทุกปี แต่การเข้าอู่ซ่อมรถนั้น ถ้าเราไม่ทราบว่าตรงไหนที่เริ่มใช้การไม่ได้ เพื่อจะได้ซ่อมตรงจุด เราก็เหมือนคนขับรถที่ดีแต่ขับอย่างเดียว
นอกจากนี้เรื่องของสุขภาพ ไม่ใช่แค่เรื่องของตัวเราเอง แต่ยังโยงหรือส่งผลกระทบไปถึงคนรอบตัวเรา เช่น คนรัก พ่อแม่ ลูก รวมไปถึงหน้าที่การงาน ดังนั้นการตรวจสุขภาพ จึงเสมือนการรับผิดชอบต่อตัวเองเพื่อไม่ให้คนรอบข้างต้องกังวล
ที่สำคัญ นับเป็นความโชคดีของคนไทย ที่มีโรงพยาบาลที่มีคุณภาพหลายแห่งได้รับการยอมรับในระดับสากลตามมาตรฐาน JCI หรือ Joint Commission International โดยนำเครื่องมือการแพทย์ที่ทันสมัยในยุคดิจิตัล พร้อมการตรวจที่ให้ผลที่ไวและแม่นยำกว่าแต่ก่อน
ดังนั้น การดูแลตัวเองที่มีประสิทธิภาพ คือ การป้องกันก่อนที่จะเกิดโรค ด้วยการตรวจสุขภาพประจำปี ที่จะสามารถทำให้พบเจอสิ่งผิดปกติในร่างกายได้ก่อนที่จะลุกลามจนยากเกินรักษา
การเตรียมตัวก่อน ตรวจสุขภาพประจำปี
ควรนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพออย่างน้อย 6 ชั่วโมง หากอดนอนจะทำให้ผลการตรวจผิดปกติได้ โดยเฉพาะค่าความดันโลหิต การเต้นของหัวใจ และอุณหภูมิของร่างกาย
กรุณางดอาหารและเครื่องดื่ม อย่างน้อย 8-10 ชั่วโมงก่อนตรวจ (สามารถจิบน้ำเปล่าได้เล็กน้อย)
กรุณางดดื่มแอลกอฮอล์อย่างน้อย 24 ชั่วโมงก่อนตรวจสุขภาพ เนื่องจากแอลกอฮอล์อาจมีผลต่อการตรวจบางอย่าง หากดื่มไปแล้ว ควรแจ้งให้แพทย์หรือพยาบาลให้ทราบก่อนตรวจ
หากกำลังรับประทานยาเพื่อควบคุมความดันโลหิต สามารถรับประทานต่อได้ตามที่แพทย์แนะนำ
หากมีโรคประจำตัวหรือประวัติสุขภาพอื่นๆ กรุณานำผลการตรวจหรือรายงานจากแพทย์มาเพื่อประกอบการวินิจฉัย
สำหรับสุภาพสตรี ไม่ควรอยู่ในช่วงก่อนและหลังมีประจำเดือน 7 วัน หากมีประจำเดือนให้งดตรวจปัสสาวะ เพราะเลือดจะปนเปื้อนในปัสสาวะ มีผลต่อการแปลผลการตรวจ
การตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยการเอกซเรย์เต้านม (Mammogram) หลีกเลี่ยงการตรวจในช่วงมีประจำเดือน ซึ่งเต้านมมีความคัดตึง ควรตรวจหลังจากมีประจำเดือน
กรณีสงสัยว่าตั้งครรภ์ โปรดแจ้งให้เจ้าหน้าที่ทราบเพื่องดการตรวจเอกซเรย์ และการทำ Fibroscan
การตรวจสุขภาพประจำปี ไม่ได้เป็นเพียงการตรวจหาโรคร้ายที่ซ่อนอยู่ในร่างกายเท่านั้น แต่ยังเป็นแนวทางการเรียนรู้ร่างกายของตัวเอง เราจะทำให้เห็นจุดที่อาจจะบกพร่องในอนาคต หรือจุดที่อาจมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหากไม่ได้รับการแก้ไข
นอกจากนี้บางคนอาจไม่รู้ว่าตนเองมีโรคที่ถูกส่งต่อผ่านพันธุกรรมหรือไม่ ดังนั้นการตรวจสุขภาพประจำปีถือเป็นการวางแผนสุขภาพในอนาคต หากพบเจอความเสี่ยง สามารถรับคำแนะนำจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญในการป้องกัน ดูแลและช่วยให้ร่างกายแข็งแรงเพิ่มขึ้นได้
แม้การลงทุนด้านสุขภาพจะเห็นผลช้า หรือยังไม่เห็นผล แต่ก็คุ้มค่าที่จะลงทุน ไม่ต้องมาบ่นทีหลังว่ารู้แบบนี้ ถ้าตรวจสุขภาพประจำทุกปี ก็คงไม่ต้องมารักษาโรค เมื่อสายไปแล้ว
อ่านข่าวเพิ่มเติม
- ผู้ประกันตนเฮ!! กรุงไทย จับมือเครือ รพ.จุฬารัตน์ ตรวจสุขภาพฟรี 14 รายการ
- หนุน ‘โคราช’ เป็น 'มหานครสุขภาพ' พัฒนาศูนย์เวลเนส–ท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ดึงนักท่องเที่ยว
- คนทำงานต้องระวัง! 7 โรคฮิต มีผลต่อสุขภาพระยะยาว
ติดตามเราได้ที่