ผู้หญิงห้ามข้าม! ใครกลัว มะเร็งเต้านม ต้องลุกวิ่ง-ออกกำลังกาย ลดอัตราเสี่ยงดีมาก หากออกสม่ำเสมอ

วันที่ 2 มิถุนายน 2569 เฟซบุ๊กเพจ “Tensia” เพจนำเสนอกลไกทางสรีรวิทยาของโรค เคสน่าสนใจ การส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ ผสมผสานกับความบันเทิง โดยทีมแอดมินแพทย์ โพสต์ให้ความรู้ กลัวมะเร็งเต้านม จับมันมาวิ่งมาออกกำลังกายเลยค่ะ เพราะเป็น 1 ในมะเร็งที่ ลดอัตราเสี่ยงดีมาก หากออกสม่ำเสมอ

โดยระบุว่า มะเร็งเต้านมเป็นมะเร็งที่พบบ่อยเป็นอันดับต้นๆ และเป็นมะเร็งอันดับต้นๆ เช่นกัน ที่ได้ประโยชน์จากการออกกำลังกายมากเลยค่ะ

โดยเฉพาะมะเร็งที่ขึ้นกับฮอร์โมน และเมตาบอลิซึมจากเนื้อเยื่อไขมัน เพราะสิ่งที่เราเรียกว่า “ไขมันส่วนเกิน” จริงๆ มันไม่ใช่แค่ก้อนไขมันเฉยๆ แต่เป็นเนื้อเยื่อที่มีชีวิต และปล่อยสารออกฤทธิ์ได้เยอะมาก ทั้งสารอักเสบ ฮอร์โมน และสัญญาณเร่งการแบ่งตัวของเซลล์

มะเร็งเต้านม ก็เหมือนกับมะเร็งทั่วไป

คือกำเนิดจากเซลล์ที่ควบคุมการแบ่งตัวไม่ได้หากร่างกายมีอักเสบเรื้อรัง มีอนุมูลอิสระมากๆ มีโอกาสที่ DNA เสียหายได้มาก และหากภูมิคุ้มกันที่คอยสอดส่อง(NK cell, CD8+ T cell) อ่อนแอลง ก็จะหลุดการค้นหาได้มากขึ้น

แต่ที่พิเศษกว่าตัวอื่นคือ มะเร็งเต้านมบางชนิด “ชอบสภาพแวดล้อม” ที่มีฮอร์โมน estrogen และ IGF-1 สูงค่ะ เพราะเดิมทีฮอร์โมนพวกนี้ มีหน้าที่ช่วยกระตุ้นการเจริญของเต้านมอยู่แล้วพอมีเซลล์ผิดปกติเกิดขึ้น เซลล์เหล่านี้เลยอาศัยสัญญาณพวกนี้ช่วยโตต่อได้ง่ายขึ้น

และจุดสำคัญคือ เนื้อเยื่อไขมันสามารถช่วยสร้าง estrogen เพิ่มได้ โดยเอาวัตถุดิบตั้งต้นจากที่ต่อมเพศสร้างมา แล้วเปลี่ยนต่ออีกทอดหนึ่ง แปลว่าอะไร? ยิ่งมีไขมันมาก โดยเฉพาะไขมันสะสมเรื้อรัง ยิ่งมีโอกาสเกิด “สภาพแวดล้อม” ที่เอื้อต่อมะเร็งมากขึ้นค่ะ

และถ้ายิ่งมีภาวะดื้ออินซูลินก็ยิ่งเสี่ยง เพราะเวลาร่างกายดื้ออินซูลิน ตับอ่อนจะต้องหลั่งอินซูลินเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ อินซูลินไม่ได้มีหน้าที่แค่คุมน้ำตาลนะคะ แต่มันยังเป็นสัญญาณกระตุ้นการโตของเซลล์ด้วย รวมทั้งยังไปเพิ่ม IGF-1 ซึ่งเป็น สารเร่งโตตัวสำคัญอีกทอดหนึ่ง ผลคือเซลล์ที่เริ่มผิดปกติ จะยิ่งได้สัญญาณ “แบ่งเร็ว โตเร็ว” มากขึ้น

สุดท้ายคือเรื่องพันธุกรรม บางคนมีพันธุกรรมที่เสี่ยงสูงมากหรือบางคนแค่เพิ่มความเสี่ยงเล็กน้อยจุดนี้คงพูดอะไรมากไม่ได้เราควรเปลี่ยนในสิ่งที่เปลี่ยนได้ดีกว่าค่ะ

แต่จุดที่เปลี่ยนได้ แก้ได้ด้วยการออกกำลังกายทั้งนั้นเลย

1.ลดสัญญาณเร่งการแบ่งตัว
การออกกำลังกายทำให้
1. กล้ามเนื้อตอบสนองต่ออินซูลินดีขึ้น
2. เพิ่มการสลายไขมัน
3. ลดสารอักเสบจากเนื้อเยื่อไขมัน
ผลคือ
→ อินซูลินออกฤทธิ์ดีขึ้น
→ ตับอ่อนไม่จำเป็นต้องหลั่งอินซูลินสูงเรื้อรัง
→ IGF-1 และสัญญาณ growth signaling ลดลง
→ ลดสัญญาณ “โตเร็ว แบ่งเร็ว” ที่เซลล์ผิดปกติใช้

2.กดการอักเสบเรื้อรังที่มะเร็งชอบ
ออกกำลังกายช่วยทั้งทางตรงและทางอ้อมเลยค่ะ
ทางตรง: กล้ามเนื้อปล่อย myokine หลายชนิด เช่น IL-6 ในบริบทของการออกกำลังกาย ซึ่งมีฤทธิ์ต้านอักเสบ
ทางอ้อม: ลดขนาดเนื้อเยื่อไขมัน เพิ่ม Treg และ M2 macrophage ทำให้สารอักเสบเรื้อรังลดลง
สภาพแวดล้อมที่เคยช่วยเลี้ยงเซลล์ผิดปกติ ก็เริ่มเปลี่ยนไปค่ะ

3.ปรับสมดุลฮอร์โมน estrogen
เนื้อเยื่อไขมันคือแหล่งสำคัญที่ช่วยเปลี่ยนวัตถุดิบเดิมให้กลายเป็น estrogen เพิ่ม
การออกกำลังกายทำให้
→ ลดขนาดเนื้อเยื่อไขมัน
→ ลดการอักเสบของไขมัน
→ ลดเมตาบอลิซึมที่ใช้สร้าง estrogen เพิ่ม
ทำให้เซลล์เต้านมไม่ได้โดนกระตุ้นหนักตลอดเวลาเหมือนเดิม

4.ปลุกภูมิคุ้มกันให้เห็นเซลล์ผิดปกติ
การออกกำลังกายช่วย
→ เพิ่มการทำงานของ NK cell
→ เพิ่มประสิทธิภาพของทีเซลล์นักฆ่า CD8+ T cell
→ ช่วยให้เซลล์ผิดปกติถูกกำจัดเร็วขึ้น
ก่อนจะสะสมการกลายพันธุ์มากจนกลายเป็นก้อนจริงๆ

และจริงๆ กล้ามเนื้อที่แข็งแรง ยังทำหน้าที่เหมือน “อวัยวะต้านโรค” ด้วยค่ะ เวลาที่ออกกำลังกายสม่ำเสมอ กล้ามเนื้อจะปล่อยสารจำนวนมากออกมา หลายตัวช่วยลดการอักเสบ หลายตัวช่วยเรื่องเมตาบอลิซึม หลายตัวช่วยให้ภูมิคุ้มกันทำงานสมดุลขึ้น แปลว่าเราไม่ได้แค่เผาผลาญพลังงาน แต่กำลังเปลี่ยนสภาพแวดล้อมทั้งร่างกายไปพร้อมกัน

จากการศึกษาพบว่า

ผู้หญิงที่ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
▪️ มีความเสี่ยงมะเร็งเต้านมลดลง
▪️ หากเคยเป็น โอกาสกลับมาเป็นซ้ำลดลง
▪️ การดำเนินโรครุนแรงน้อยลง

มะเร็งเต้านมชนิดที่ ขึ้นกับฮอร์โมนจะได้รับประโยชน์มากสุด แต่ชนิดอื่นๆ แม้จะไม่ได้ขึ้นกับ estrogen โดยตรงผลเรื่องลดอักเสบและปรับภูมิคุ้มกันก็ยังช่วยอยู่ดีค่ะ
ควรออกกำลังกายแบบไหน

▪️ แอโรบิกระดับปานกลาง เช่น เดินเร็ว วิ่ง ปั่นจักรยาน อย่างน้อย 150 นาที/สัปดาห์ ช่วง PM2.5 สูง ใช้วิธีวิ่งลู่วิ่ง หรือเต้นแอโรบิกในอาคารแทนได้ค่ะ

▪️ เสริมแรง 2–3 ครั้ง/สัปดาห์ เพื่อเพิ่มมวลกล้ามเนื้อและเพิ่มสารป้องกันโรคจากกล้ามเนื้อด้วย

ไม่ต้องโหดค่ะ แต่ขอ “สม่ำเสมอ”บางคนสายกังวลเมื่ออายุมากขึ้นนี่แหละ ลุกมาออกกำลังกายเลยยิ่งลดความเสี่ยง ยิ่งคลายกังวลด้วยได้สองเด้งเลบ มาออกกันค่ะ

แอดมินเองก็หญิงเหมือนกัน ก็ออกเพื่อเลี่ยงมะเร็งเต้านมเหมือนกันค่าา