โรคข้อเข่าเสื่อม ภัยเงียบที่มากับอายุ รู้เร็ว รักษาได้
หลายคนอาจกำลังเจอปัญหาปวดเข่า เข่าฝืดตึง โดยเฉพาะตอนลุกนั่ง หรือได้ยินเสียงกรอบแกรบในข้อ อาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่ความเสื่อมตามปกติ แต่เป็นสัญญาณของโรคข้อเข่าเสื่อมซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ที่กระทบการใช้ชีวิตประจำวัน โรคนี้มักพบในผู้สูงอายุ แต่ก็สามารถเกิดจากปัจจัยอื่นได้ การทำความเข้าใจโรคนี้ตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้เรารับมือและรักษาได้ทันท่วงที
โรคข้อเข่าเสื่อมคืออะไร
โรคข้อเข่าเสื่อม (Knee Osteoarthritis) คือภาวะที่ผิวกระดูกอ่อนบริเวณข้อเข่าเสื่อมสภาพลงจนบางหรือแตกหัก ทำให้กระดูกข้อต่อเสียดสีกันขณะเคลื่อนไหว ส่งผลให้เกิดอาการปวด บวม และข้อฝืด เมื่ออาการรุนแรงขึ้นจะมีเสียงดังในข้อ และขาเริ่มโก่งงอจนเดินลำบาก โดยโรคนี้พบได้ทั้งในผู้สูงอายุ นักกีฬา หรือผู้ที่มีน้ำหนักเกิน
โรคข้อเข่าเสื่อมเกิดจากอะไร
สาเหตุที่ทำให้ข้อเข่าเสื่อมสภาพเร็วกว่าปกติ มีดังนี้
อายุและการใช้งานข้อเข่าในระยะยาว
เมื่ออายุมากขึ้น ความสามารถในการซ่อมแซมตัวเองของกระดูกอ่อนจะลดลง บวกกับการใช้งานข้อเข่าอย่างหนักมาตลอดชีวิต เช่น การขึ้นลงบันไดบ่อย ๆ การยกของหนัก หรือการนั่งในท่าที่งอเข่ามาก ๆ ก็จะยิ่งเร่งให้ข้อเข่าเสื่อมสภาพตามวัย
น้ำหนักตัวเกินหรือโรคอ้วน
ยิ่งน้ำหนักตัวมาก ข้อเข่าก็ยิ่งต้องรับภาระหนักขึ้นในทุกย่างก้าว แรงกดทับที่เพิ่มขึ้นนี้จะเร่งให้กระดูกอ่อนผิวข้อสึกหรอเร็วกว่าปกติ นอกจากนี้ น้ำหนักตัวที่มากเกินไปจะส่งผลต่อเซลล์กระดูกอ่อนและเซลล์กระดูกให้เกิดข้อเสื่อมเร็วขึ้น ทำให้ผู้ที่เป็นโรคอ้วนมีความเสี่ยงสูง
พันธุกรรมและโครงสร้างข้อผิดปกติ
ผู้ที่มีคนในครอบครัว หรือญาติพี่น้องเป็นโรคข้อเข่าเสื่อม มีโอกาสที่จะเป็นข้อเข่าเสื่อมมากขึ้น นอกจากนี้ ผู้ที่มีโครงสร้างร่างกายที่ผิดปกติมาแต่กำเนิด เช่น ขาโก่ง หรือเข่าชนกัน (เข่าชิด) จะทำให้การกระจายน้ำหนักลงข้อเข่าไม่สมดุล และเกิดการเสื่อมในจุดที่รับแรงกระแทกมากกว่าปกติ
การบาดเจ็บหรืออุบัติเหตุที่ข้อเข่าในอดีต
หากเคยประสบอุบัติเหตุที่ข้อเข่าโดยตรง หรือบาดเจ็บจากการเล่นกีฬา เช่น หมอนรองกระดูกเข่าหรือเส้นเอ็นฉีกขาด แม้จะรักษาหายแล้ว แต่โครงสร้างภายในที่เคยบาดเจ็บก็มีความเสี่ยงที่จะเสื่อมสภาพเร็วกว่าปกติในอนาคต
อาการของโรคข้อเข่าเสื่อม
- ปวดเข่าเป็นอาการที่พบบ่อยที่สุด มักจะปวดมากขึ้นเวลาเคลื่อนไหว ลุกยืน เดิน หรือขึ้นลงบันได แต่เมื่อพักอาการจะดีขึ้น
- ข้อฝืดตึงมักมีอาการชัดเจนตอนตื่นนอนตอนเช้า หรือหลังจากนั่งในท่าเดิมนาน ๆ ต้องขยับข้อสักพักถึงจะรู้สึกคล่องขึ้น
- มีเสียงดังในเข่ารู้สึกมีเสียงกรอบแกรบเวลาขยับหรืองอเข่า เกิดจากการเสียดสีของกระดูกอ่อนที่ขรุขระ
- ข้อเข่าบวมหรือผิดรูปในรายที่เป็นมาก อาจมีอาการบวมอักเสบเนื่องจากมีน้ำในข้อเข่า หรือสังเกตเห็นว่าข้อเข่าเริ่มโก่งงอผิดรูป และการเคลื่อนไหวข้อเข่าจะทำได้ลดลงอย่างมาก
การรักษาโรคข้อเข่าเสื่อม
แนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค โดยแพทย์จะประเมินเป็นรายบุคคล ซึ่งมีตั้งแต่การรักษาแบบไม่ผ่าตัดไปจนถึงการผ่าตัด
- การรักษาแบบไม่ผ่าตัดเหมาะสำหรับผู้ที่อาการยังไม่รุนแรง เน้นการปรับพฤติกรรมเป็นหลัก เช่น ลดน้ำหนัก หลีกเลี่ยงท่านั่งที่งอเข่ามาก ๆ การทำกายภาพบำบัดเพื่อเสริมสร้างกล้ามเนื้อรอบเข่าให้แข็งแรง และการใช้ยา เช่น ยาลดปวดลดอักเสบ หรือการฉีดยาเข้าข้อเข่า
- การรักษาด้วยการผ่าตัดจะพิจารณาเมื่อรักษาด้วยวิธีอื่นแล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือในผู้ป่วยที่ข้อเข่าเสื่อมรุนแรงจนกระทบการใช้ชีวิตมาก ๆ โดยวิธีที่ได้รับความนิยมและได้ผลดีในปัจจุบันคือ “การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม”
รู้ทันโรคข้อเข่าเสื่อม เข้ารับการรักษาเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี
เมื่อข้อเข่าเสื่อมถึงระยะรุนแรงจนการรักษาแบบอื่นไม่ได้ผล การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมคือทางเลือกที่จะช่วยคืนคุ
ณภาพชีวิตให้กลับมาเดินได้โดยไม่เจ็บปวด ซึ่งปัจจุบันเทคโนโลยีการผ่าตัดก้าวหน้าไปมาก
อย่างที่ โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล ซึ่งเป็นที่รู้จักในด้านการรักษาโรคกระดูกและข้อ ได้นำเทคโนโลยีที่สำคัญอย่าง การผ่าตัดข้อเข่าเทียมด้วยหุ่นยนต์ (Robotic-Assisted Knee Replacement) มาใช้สำหรับผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมรุนแรง
จุดเด่นคือการใช้เทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยให้ศัลยแพทย์สามารถวางตำแหน่งข้อเข่าเทียมได้แม่นยำสูงสุด โดยอ้างอิงตามสรีระที่แท้จริงของผู้ป่วยแต่ละราย และใช้หลักการที่เรียกว่า การจัดแนวข้อเข่าตามธรรมชาติ (Native Alignment) ซึ่งมุ่งเน้นการคืนการทำงานที่ใกล้เคียงกับข้อเข่าเดิมก่อนที่จะเสื่อมให้มากที่สุด
ข้อดีคือ ทำให้ข้อเข่าเทียมทำงานได้อย่างเป็นธรรมชาติ ลดอาการปวดหลังผ่าตัด บาดเจ็บน้อย ฟื้นตัวไว และยังช่วยยืดอายุการใช้งานของข้อเข่าเทียมให้ยาวนานขึ้น ทำให้กลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมั่นใจอีกครั้ง
หากเริ่มมีอาการปวดเข่า ฝืดตึง หรือเดินไม่สะดวก สามารถเข้ารับการประเมินโดยแพทย์จากโรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล เพื่อรับการดูแลและวางแผนการรักษาอย่างตรงจุด
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์ข้อสะโพกและข้อเข่า โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล โทร. 02-734-0000 ต่อ 2222