'วัส ติงสมิตร' ตั้งคำถาม หาก กกต. ลาออกยกชุด ใครจัดเลือกตั้งใหม่?
'วัส ติงสมิตร' ตั้งคำถาม หาก กกต. ลาออกยกชุด ใครจัดเลือกตั้งใหม่?
วันที่ 21 ก.พ. 2569 นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ ได้ออกมาโพสต์เฟซบุ๊ก ระบุว่า บทวิเคราะห์กฎหมาย สุญญากาศองค์กรอิสระ: หาก กกต. ลาออกยกชุด หรือเหลือไม่ถึง 4 คน ใครจะจัดเลือกตั้งใหม่? หากวันหนึ่งประเทศไทยต้องเจอกับสถานการณ์ "ทางตัน" สองชั้น: ศาลรัฐธรรมนูญ วินิจฉัยให้การเลือกตั้งเป็น "โมฆะ" ต้องจัดใหม่ทั่วประเทศ
กกต. ทั้งคณะ ตัดสินใจ "ลาออก" ก่อนจะเริ่มขบวนการเลือกตั้งใหม่ คำถามสำคัญคือ: เรามี "ก๊อกสอง" ในเชิงกฎหมายเพื่อรองรับวิกฤตสถาบัน (Institutional Crisis) นี้หรือไม่? หรือประเทศต้องหยุดชะงักไปดื้อๆ?
1. มาตรา 17 วรรคสาม: ช่องโหว่หรือทางออก?
ตาม พ.ร.ป. กกต. มาตรา 17 วรรคสาม ระบุว่าถ้ากรรมการ กกต. "ถูกศาลสั่งหยุดปฏิบัติหน้าที่เพราะถูกกล่าวหา" จนเหลือไม่ถึงครึ่ง ให้ประธานศาลฎีกาและประธานศาลปกครองสูงสุดร่วมกันแต่งตั้ง "กกต. ชั่วคราว" ได้
จุดตายของมาตรานี้: * "การลาออก" ≠ "การถูกสั่งหยุดปฏิบัติหน้าที่"
• ในทางกฎหมายมหาชน การตีความต้องเคร่งครัด (Strict Interpretation) หากกฎหมายไม่ได้เขียนว่า "รวมถึงการลาออก" การจะไปหยิบอำนาจประธานศาลมาใช้แต่งตั้งคนใหม่ อาจถูกมองว่า "ไม่มีฐานอำนาจรองรับ" และขัดหลักการใช้อำนาจรัฐทันที!
2. มาตรา 74: "ดาบอาญาสิทธิ์" ที่อาจเกินขอบเขต?
พ.ร.ป. วิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ มาตรา 74 ให้อำนาจศาลกำหนด "มาตรการบังคับ" เพื่อให้คำวินิจฉัยบรรลุผล
ข้อถกเถียงทางทฤษฎี:
• ศาลมีอำนาจแค่ "เยียวยา" (Remedial Power) หรือมีอำนาจถึงขั้น "ตรากฎหมายใหม่" (Legislative Power)?
• หากศาลสั่งให้ "อนุโลม" ใช้มาตรา 17 เพื่อตั้ง กกต. ชุดเฉพาะกิจขึ้นมา ศาลกำลัง "สร้างกลไกใหม่" ที่รัฐธรรมนูญไม่ได้เขียนไว้หรือไม่? และมาตรการนี้ "ได้สัดส่วน" กับวิกฤตที่เกิดขึ้นหรือไม่?
หากมี กกต. เหลือไม่ถึง 4 คน: เหลือบดูมาตรา 16 วรรคห้า
"หลายคนถามว่า… ถ้าลาออกแต่เหลือไว้สักคนสองคนล่ะ? มาตรา 16 วรรคห้า บอกว่าทำต่อได้นะ! แต่ทำได้เฉพาะ 'เรื่องที่จำเป็นอันไม่อาจเลี่ยงไม่ได้' เท่านั้น
คำถามชวนคิด: การจัดเลือกตั้งใหญ่ทั้งประเทศ โดยใช้คนแค่ 1-2 คนตัดสินใจ จะถือว่า 'เหมาะสม' หรือไม่? หรือจริงๆ แล้วการใช้มาตรา 17 เพื่อแต่งตั้ง กกต. ชั่วคราวให้ครบ 7 คนตามคำสั่งศาลรัฐธรรมนูญ จะเป็นทางออกที่สง่างามและเป็นกลางมากกว่าหรือไม่?"
หรือมี "กลไก" อื่นๆ ที่เหมาะสมกว่านี้?