คืน "วิสาขบูชา" 31 พ.ค. 69 เกิดปรากฏการณ์ "ไมโครบลูมูน"

คืนวัน "วิสาขบูชา 2569" จะเป็นอีกค่ำคืนพิเศษเพราะนอกจากจะเป็นวันสำคัญของพุทธศาสนิกชนแล้ว ยังตรงกับคืน "พระจันทร์เต็มดวง" ครั้งที่ 2 ของเดือน หรือ บลูมูน (Blue Moon) และยังเป็นวัน ดวงจันทร์เต็มดวงไกลโลกที่สุดในรอบปี หรือ ปรากฏการณ์ไมโครฟูลมูน (Micro Full Moon) ในทางดาราศาสตร์เรียก 2 ปรากฏการณ์นี้รวมกันว่า "ไมโครบลูมูน" (Micro Blue Moon) ซึ่งเกิดขึ้นครั้งล่าสุดเมื่อประมาณ 6 ปีที่แล้ว ในวันที่ 31 ต.ค.2563

ในปี 2569 วันวิสาขบูชา ตรงกับ วันอาทิตย์ที่ 31 พฤษภาคม 2569 โดยปกติวันวิสาขบูชาจะตรงกับวันเพ็ญเดือน 6 แต่เนื่องจากปี 2569 เป็นปีอธิกมาส หรือปีที่มีเดือน 8 สองหน ตามปฏิทินจันทรคติไทย จึงเลื่อนมาตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 7

• วันวิสาขบูชา 2569 : วันอาทิตย์ที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2569

• วันหยุดชดเชยวันวิสาขบูชา : วันจันทร์ที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2569

ความสำคัญ วันวิสาขบูชา 2569

วันวิสาขบูชา เป็นวันที่พุทธศาสนิกชนระลึกถึงเหตุการณ์สำคัญ 3 ประการในพระพุทธศาสนา ได้แก่ วันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพานของพระพุทธเจ้า

• ประสูติ-ก่อนพุทธศักราช 80 ปี เจ้าชายสิทธัตถะ ประสูติที่ป่าลุมพินีวัน

• ตรัสรู้-เจ้าชายสิทธัตถะ ทรงตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อมีพระชนมายุได้ 35 พรรษา ณ ใต้ร่มไม้ศรีมหาโพธิ์ ปัจจุบัน สถานที่แห่งนี้เรียกว่า พุทธคยา เป็น ตำบลหนึ่งของเมืองคยา แห่งรัฐพิหาร ประเทศอินเดีย

• ปรินิพพาน-พระพุทธเจ้าเสด็จเข้าสู่ปรินิพพาน ภายหลังจากการตรัสรู้ องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงออกประกาศพระธรรมวินัย และโปรดเวไนยสัตว์เป็นเวลา 45 ปี เมื่อมีพระชนมายุได้ 80 พรรษา พระองค์ก็เสด็จดับขันธปรินิพพาน ณ เมืองกุสินารา

คำว่า "วิสาขบูชา" หมายถึง การบูชาในวันเพ็ญเดือน 6 โดยย่อมาจาก "วิสาขปุรณมีบูชา" แปลว่า "การบูชาในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ" หากปีใดมีอธิกมาส คือ มีเดือน 8 สองหน ก็เลื่อนไปเป็นกลางเดือน 7

ความพิเศษคือหตุการณ์ทั้ง 3 เกิดขึ้นในวันเพ็ญเดือน 6 ทั้งสิ้น ทำให้องค์การสหประชาชาติประกาศให้วันวิสาขบูชาเป็น "วันสำคัญสากลของโลก" (Vesak Day) พุทธศาสนิกชนจะรักษาศีล ทำบุญ ฟังธรรม และร่วม "เวียนเทียน" รอบพระอุโบสถ 3 รอบ เพื่อน้อมระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัย คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์

ความพิเศษของปี 2569 ในวันวิสาขบูชา

คืนวิสาขบูชาปี 2569 ไม่ใช่เพียงค่ำคืนแห่งการเวียนเทียน แต่เป็นช่วงเวลาให้พุทธศาสนิกชนได้น้อมระลึกถึงคุณแห่งพระรัตนตรัย บนท้องฟ้าก็ยังมีปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ที่น่าสนใจถึง 2 เรื่อง

ความพิเศษของปีนี้อยู่ที่ "คืนวิสาขบูชา" ตรงกับพระจันทร์เต็มดวงที่เรียกว่า "บลูมูน" คือเป็นพระจันทร์เต็มดวงครั้งที่ 2 ในเดือนเดียวกัน โดยเดือนพฤษภาคม 2569 มีพระจันทร์เต็มดวง 2 ครั้ง คือวันที่ 1 พฤษภาคม และ 31 พฤษภาคม

Blue Moon (บลูมูน) คืออะไร

ในช่วงเวลาปกติ ในหนึ่งเดือนพระจันทร์จะเต็มดวง 1 ครั้ง ทำให้ 1 ปีจะสามารถเห็นพระจันทร์เต็มดวงได้ 12 ครั้ง แต่เมื่อใดที่เดือนนั้นมีปรากฏการณ์พระจันทร์เต็มดวงเกิดขึ้น 2 ครั้ง จันทร์เพ็ญครั้งที่ 2 ในเดือนนั้นจะเรียกว่า "บลูมูน"

คำว่า "บลูมูน" ไม่ได้หมายความว่าดวงจันทร์จะเปลี่ยนเป็นสีน้ำเงิน แต่หมายถึงการเกิดขึ้นไม่บ่อยนัก ที่เกิดดวงจันทร์เต็มดวง 2 ครั้งในเดือนเดียวกัน

การเกิดดวงจันทร์เต็มดวง 2 ครั้งในเดือนเดียวกัน เฉลี่ยประมาณทุก ๆ 2.7 ปี เนื่องจากคาบการเปลี่ยนแปลงเฟสของดวงจันทร์ใช้เวลาประมาณ 29.5 วัน ดังนั้นในบางเดือนที่มี 31 วัน จึงสามารถเห็นดวงจันทร์เต็มดวงได้ถึง 2 ครั้ง

ทางดาราศาสตร์จึงใช้คำว่า "บลูมูน" มีที่มาจากสำนวนภาษาอังกฤษ "Once in a blue moon" นำมาใช้เรียกปรากฏการณ์ดังกล่าว เปรียบเปรยถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้ยากหรือนาน ๆ จะเกิดขึ้น

ไมโครฟูลมูน (Micro Full Moon) คืออะไร

คืนวิสาขบูชาปีนี้มีความพิเศษ เพราะตรงกับดวงจันทร์เต็มดวงที่อยู่ไกลโลกที่สุดในรอบปี ดวงจันทร์เต็มดวงจะมีขนาดปรากฏ "เล็ก" กว่าปกติเล็กน้อย

ดวงจันทร์โคจรรอบโลกเป็นวงรี 1 รอบ ใช้เวลาประมาณ 27.3 วัน ใน 1 เดือนจึงมีทั้งวันที่ดวงจันทร์ใกล้โลกและไกลโลก ตำแหน่งที่ดวงจันทร์ใกล้โลกที่สุด เรียกว่า เปริจี (Perigee) มีระยะห่างเฉลี่ยประมาณ 357,000 กิโลเมตร และตำแหน่งที่ดวงจันทร์ไกลโลกที่สุด เรียกว่า อะโปจี (Apogee) มีระยะห่างเฉลี่ยประมาณ 406,000 กิโลเมตร

หากตรงกับช่วงที่ดวงจันทร์เต็มดวง จะเรียกปรากฏการณ์ที่ดวงจันทร์เต็มดวงโคจรอยู่ในตำแหน่งใกล้โลก และไกลโลกที่สุดในรอบปี ว่า ซูเปอร์ฟูลมูน (Super Full Moon) และ "ไมโครฟูลมูน" (Micro Full Moon)

ครั้งล่าสุดที่เกิด "ไมโครบลูมูน" คือเมื่อไหร่

ครั้งล่าสุดที่เกิด ไมโครบลูมูน คือเมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2563 ซึ่งตรงกับคืนวันฮาโลวีนพอดี แสดงให้เห็นว่าปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นได้ยากและหายากมากเพียงใด

แล้วจะสังเกตดูได้อย่างไร แม้ดวงจันทร์จะดูเล็กกว่าปกติเล็กน้อย แต่ ตาเปล่ายากที่จะสังเกตเห็นความแตกต่าง เมื่อมองแยกคืน ความแตกต่างของขนาดจะชัดเจนขึ้นเมื่อเปรียบเทียบภาพถ่ายกับคืนที่เกิด Super Full Moon เคล็ดลับง่ายๆ สำหรับคืนนี้คือ

• ออกไปดูในที่โล่ง ช่วงหลังพลบค่ำ ดวงจันทร์จะขึ้นทางทิศตะวันออก

• ถ่ายภาพเปรียบเทียบ กับวัตถุในเฟรม เช่น ยอดต้นไม้ หรืออาคาร จะเห็นขนาดชัดขึ้น

คืนเดียวที่มีทั้ง "แสงจันทร์" และ "แสงธรรม"

ในเชิงดาราศาสตร์ คืนวันที่ 31 พฤษภาคม 2569 คือคืนที่น่าจับตาสำหรับผู้ชื่นชอบท้องฟ้า เพราะได้ชมพระจันทร์เต็มดวง ส่วนในเชิงพุทธศาสนา คืนเดียวกันนี้คือเวลาของการเวียนเทียน สวดมนต์ และทบทวนหลักธรรม จึงอาจกล่าวได้ว่า วิสาขบูชาปีนี้เป็นคืนที่ "ท้องฟ้า" และ "ศรัทธา" มาบรรจบกันอย่างงดงาม

สำหรับปรากฏการณ์ดวงจันทร์เต็มดวงใกล้-ไกลโลกที่สุดในรอบปี และเป็นดวงจันทร์เต็มดวงครั้งที่ 2 ของเดือน ครั้งถัดไป คือ ปรากฏการณ์ "ซูเปอร์บลูมูน" จะเกิดขึ้นในวันที่ 30 มีนาคม 2572

อ้างอิงข้อมูล : สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.)

เสียงปืนใกล้ทำเนียบขาว สะท้อนวิกฤตการเมืองอเมริกัน

เริ่มแล้ว 25 พ.ค.69 ลงทะเบียน "ไทยช่วยไทยพลัส" 30 ล้านสิทธิ

ประกาศเพิ่มอีก 10 ประเทศเสี่ยง "อีโบลา" ยอดเสียชีวิตในคองโก 204 คน