สภาผู้บริโภค ยื่น กสทช.เร่ง "โรดแมปทีวี-คุม OTT" หวั่นจอดับกระทบกลุ่มเปราะบาง
วันนี้ (10 มิ.ย.2569) สภาผู้บริโภค ร่วมกับโคแฟค ประเทศไทย (Cofact) เข้ายื่นหนังสือถึงประธานกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) เพื่อเร่งให้เปิดเผยแผนโรดแมป กิจการโทรทัศน์และการแพร่ภาพและเสียงของประเทศไทย พ.ศ. 2569 - 2573 หรือโรดแมปทีวีดิจิทัล และกำหนดแนวทางกำกับดูแลบริการกระจายเสียงหรือโทรทัศน์ผ่านอินเทอร์เน็ต (OTT) ทั้งนี้เพื่อไม่ให้จอโทรทัศน์ของประชาชนต้องดับไปเพราะ ใบอนุญาตทีวีดิจิทัลภาคพื้นดินที่จะหมดอายุในปี 2572
โดยเนื้อหาหนังสือที่ทางสภาผู้บริโภคและโคแฟค ประเทศไทย ได้ยื่นให้ทาง กสทช. มีด้วยกัน 3 เรื่องสำคัญ ได้แก่ 1) เร่งรัดและเปิดเผยแผนโรดแมป กิจการโทรทัศน์ฯ เพื่อไม่ให้ความล่าช้าลุกลามจนจอดับ และเพื่อให้เอกชนกับผู้เกี่ยวข้องวางแผนลงทุนและพัฒนาเทคโนโลยีให้สอดคล้องกับทิศทางของ กสทช. 2) เร่งกำหนดแนวทางกำกับดูแล OTT ให้มีกรอบกติกาที่ชัดเจน เหมาะกับบริบทปัจจุบัน และส่งเสริมการแข่งขันอย่างเป็นธรรมระหว่างผู้ให้บริการในประเทศกับต่างประเทศ และ 3) เร่งมาตรการคุ้มครองผู้บริโภคบนบริการ OTT และสื่อดิจิทัล ทั้งความปลอดภัยของข้อมูลและสิทธิความเป็นส่วนตัว ความปลอดภัยของเนื้อหาและโฆษณา ไปจนถึงการรับเรื่องร้องเรียนและเยียวยาเมื่อผู้บริโภคได้รับความเสียหาย
น.ส.สุภิญญา กลางณรงค์ ประธานอนุกรรมการด้านการสื่อสาร โทรคมนาคม และเทคโนโลยีสารสนเทศ สภาผู้บริโภค เปิดเผยว่า การที่ กสทช. ไม่มีแผนรองรับที่ชัดเจน หรือในท้ายที่สุดจอทีวีนั้นต้องดับไป ผู้ที่ได้รับผลกระทบมากสุดจะไม่ใช่คนเมืองหรือประชาชนที่สามารถเข้าถึงสตรีมมิ่งได้ แต่จะเป็นกลุ่มเปราะบางอย่างผู้สูงอายุ หรือผู้มีรายได้น้อยที่ยังต้องอาศัยฟรีทีวีในการเข้าถึงข่าวสารในทุกวัน ซึ่งสำหรับคนกลุ่มนี้ไม่ใช่เรื่องของสื่อบันเทิง แต่ฟรีทีวีเป็นช่องทางในการรับรู้ข่าวสารของพวกเขา
น.ส.สุภิญญา กล่าวย้ำว่า คลื่นความถี่นั้นเป็นสมบัติของสาธารณะ การวางอนาคตของกิจการโทรทัศน์จึงต้องเอาประโยชน์ของผู้บริโภคเป็นตัวตั้ง ไม่ใช่ปล่อยให้ความล่าช้ากลายเป็นช่องว่างให้กลุ่มทุนรายใหญ่เข้ามาผูกขาด ซึ่งที่ผ่านมาสภาผู้บริโภคติดตามเรื่องนี้มาต่อเนื่องเพราะเห็นว่าโรดแมปที่ไม่ชัดเจนไม่ได้กระทบแค่ผู้ประกอบการ แต่กระทบสิทธิในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของคนทั้งประเทศร่วมด้วย
สำหรับบริการ OTT ที่กำลังกลายเป็นช่องทางดูคอนเทนต์หลักของคนไทย น.ส.สุภิญญา ระบุว่า ทุกวันนี้กติกายังไม่ชัดและไม่เท่าเทียม ผู้ให้บริการในประเทศไทยต้องอยู่ใต้กฎหมายที่เข้มงวด ในขณะที่แพลตฟอร์มข้ามชาติยังไม่ถูกกำกับดูแล
"เราอยากเห็นสนามแข่งขันที่เป็นธรรม คนทำธุรกิจในไทยกับแพลตฟอร์มต่างชาติต้องอยู่ภายใต้กติกาเดียวกัน และที่สำคัญที่สุดคือผู้บริโภคต้องได้รับการคุ้มครองจริง ทั้งความปลอดภัยของข้อมูลส่วนตัว การคัดกรองเนื้อหาและโฆษณาที่ไม่เหมาะสมโดยเฉพาะกับเด็กและเยาวชน และเมื่อเกิดความเสียหายขึ้นมา ต้องมีที่ให้ร้องเรียนและมีการเยียวยาที่ทำได้จริง ไม่ใช่ร้องไปแล้วเงียบหาย” น.ส.สุภิญญา ระบุ
ขณะที่โคแฟค ประเทศไทย ในฐานะเครือข่ายภาคประชาสังคม มองว่า การมีกติกากำกับ OTT และสื่อดิจิทัลที่ชัดเจน จะช่วยลดความเสี่ยงจากข้อมูลเท็จที่แพร่เร็วมากบนแพลตฟอร์มออนไลน์ ซึ่งกระทบโดยตรงต่อสิทธิของผู้บริโภคที่จะได้รับข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้อง
ทั้งนี้ ก่อนหน้านี้กลุ่มผู้ประกอบการทีวีดิจิทัลเรียกร้องให้ กสทช. เร่งจัดทำโรดแมปก่อนใบอนุญาตสิ้นสุดในปี 2572 ขณะที่ในการพิจารณาร่างแผนแม่บททีวีดิจิทัลดังกล่าว บอร์ด กสทช. เห็นแล้วว่ามีอำนาจกำกับดูแลแพลตฟอร์ม OTT และผ่านการพิจารณาบางประเด็น เช่น การคุ้มครองผู้บริโภคจากเนื้อหาที่เป็นเท็จหรือบิดเบือน แต่ในภาพรวมยังไม่มีการประกาศโรดแมปและแนวทางกำกับ OTT อย่างเป็นทางการออกมา ทำให้ทั้งผู้บริโภคและผู้ประกอบการยังไม่เห็นทิศทางที่แน่นอน
ภาคประชาชน ย้ำว่า การยื่นข้อเรียกร้องครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชนตามรัฐธรรมนูญ โดยเห็นว่าคนไทยทุกคนควรเข้าถึงและได้รับประโยชน์จากคลื่นความถี่อย่างทั่วถึงและเท่าเทียม ขณะเดียวกันยังต้องการให้เกิดแนวทางที่เอื้อต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมโทรทัศน์ไทยให้สามารถแข่งขันและเติบโตได้อย่างยั่งยืน
โดย : น.ส.ฐิตินันท์ คุ้มตะสิน นักศึกษาฝึกงาน คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
อ่านข่าว :
“สภาผู้บริโภค” ฟ้อง “แพลตฟอร์ม-แอป-ธนาคาร” ทวงคืนความเสียหายกลุ่มแรก 230 ล้าน