ทะลุ 2 หมื่นความเห็น คุมเบิกจ่ายรักษาพยาบาลข้าราชการ พบใช้สิทธิผิดปกติ
กรมบัญชีกลาง เปิดฟังความเห็นแก้กฎหมายสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ หลังพบบางคนใช้สิทธิผิดปกติและซ้ำซ้อนหลายที่ ทำรัฐเสียหาย โดยทุกโรงพยาบาลต้องขึ้นทะเบียนและผู้มีสิทธิต้องรับผิดชอบพฤติกรรมคนในครอบครัวในการใช้สิทธิ พบค่ารักษาพยาบาล 11 ปี ย้อนหลัง เพิ่มขึ้น 57%
กรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง เปิดรับฟังความเห็นต่อ ร่างพระราชกฤษฎีกาเงินสวัสดิการเกี่ยวกับการรักษาพยาบาล(ฉบับที่…) พ.ศ. … (พ.ร.ฎ. สวัสดิการเกี่ยวกับการรักษายาบาล) ผ่านทางออนไลน์เว็บไซต์ระบบกลางทางกฎหมาย (LAW) ระหว่างวันที่ 10 ก.ค. – 8 ส.ค. 2569 เพื่อปรับปรุงหลักเกณฑ์การใช้สิทธิสวัสดิการรักษาพยาบาลของข้าราชการ ล่าสุดมีผู้เข้าแสดงความเห็นราว 20,427 คน
สาเหตุที่ต้องเสนอร่างกฎหมายดังกล่าว กรมบัญชีกลาง ระบุว่า ประเทศไทยมีการพัฒนาระบบสวัสดิการรักษาพยาบาลมาอย่างต่อเนื่องตลอดมา ปัจจุบันมีการประกาศตรา พ.ร.ฎ.เงินสวัสดิการเกี่ยวกับการรักษาพยาบาล พ.ศ. 2553 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2555
ปัจจุบันกรมบัญชีกลางได้มีการพัฒนาระบบเบิกจ่ายตรงค่ารักษาพยาบาล เพื่อให้เกิดความรวดเร็วในการเบิกจ่ายเงินสวัสดิการรักษาพยาบาลให้แก่ผู้มีสิทธิโดยไม่ต้องทดรองจ่ายเงินค่ารักษาพยาบาล และกำกับดูแลการเบิกจ่ายเงินสวัสดิการรักษาพยาบาล
อย่างไรก็ตาม จากการตรวจสอบการใช้สิทธิเบิกจ่ายเงินสวัสดิการรักษาพยาบาล พบว่า ผู้มีสิทธิหรือบุคคลในครอบครัวมีการใช้สิทธิผิดปกติหลายกรณี เช่น เข้ารับบริการในสถานพยาบาลหลายแห่งระยะเวลาใกล้เคียงกัน หรือมีการเข้ารับบริการเกิน 3 สถานพยาบาลต่อเดือน ด้วยโรคเดียวกัน และได้รับยาประเภทเดียวกัน จนมีปริมาณยาสะสมจำนวนมาก เป็นต้น ซึ่งทำให้ราชการได้รับความเสียหาย
ดังนั้น เพื่อให้ผู้ได้รับสิทธิสวัสดิการรักษาพยาบาลตระหนักถึงความสำคัญในการเข้ารับบริการรักษาพยาบาลตามความจำเป็นและเหมาะสม อีกทั้งยังเป็นการป้องกันการใช้สิทธิซ้ำซ้อนเกินความจำเป็น จึงมีความจำเป็นต้องปรับปรุงร่าง พ.ร.ฎ. ฉบับนี้ โดยผู้มีสิทธิยังสามารถเข้ารับการรักษาจากทางสถานพยาบาลของรัฐและเอกชนได้อย่างมีคุณภาพ เป็นธรรม และโปร่งใส
สำหรับประเด็นสำคัญของร่างกฎหมายฉบับนี้ คือ
1. กำหนดให้สถานพยาบาลที่จะสามารถใช้สิทธิสวัสดิการรักษาพยาบาลต้องขึ้นทะเบียนกับกระทรวงการคลัง เพื่อประโยชน์ในการเชื่อมโยงระบบการเบิกจ่ายอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อให้สามารถให้บริการได้อย่างรวดเร็ว และสามารถป้องกันการทุจริตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. กำหนดให้ผู้มีสิทธิมีหน้าที่และความรับผิดชอบในพฤติกรรมของบุคคลในครอบครัวในการใช้สิทธิสวัสดิการรักษาพยาบาล มิให้มีการใช้สิทธิอย่างไม่สมควรหรือโดยมิชอบ
3. กำหนดให้ผู้มีสิทธิมีอิสระในการเลือกให้บุคคลในครอบครัวบุคคลใดสามารถใช้สิทธิสวัสดิการ หรือจะแจ้งระงับการใช้สิทธิสวัสดิการของบุคคลในครอบครัวบุคคลใดก็ได้
4. สร้างกลไกที่ส่งเสริมให้สถานพยาบาลต้องมีนโยบายและมาตรการที่มีประสิทธิภาพตามหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ค่ารักษาพยาบาลข้าราชการปรับสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ข้อมูลจากคลังสารสนเทศรัฐสภา สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร อ้างอิงจากเอกสารงบประมาณ ฉบับที่ 1 รายรับรายจ่ายเปรียบเทียบ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2561–2570 ระบุว่า งบประมาณค่ารักษาพยาบาลสำหรับข้าราชการ ลูกจ้าง และพนักงานของรัฐ มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วง 11 ปีที่ผ่านมา โดยเพิ่มจาก 60,000 ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2560 เป็น 94,200 ล้านบาท ในปีงบประมาณ 2569 และ 2570 เพิ่มขึ้นรวม 34,200 ล้านบาท หรือคิดเป็น 57%
สำหรับงบประมาณรายปี พบว่า ปี 2560 อยู่ที่ 60,000 ล้านบาท ก่อนจะเพิ่มเป็น 63,000 ล้านบาทในปี 2561 ที่ 70,000 ล้านบาทในปี 2562 ที่ 71,200 ล้านบาทในปี 2563 และ 74,000 ล้านบาทในปี 2564 และ 2565 จากนั้นเพิ่มเป็น 76,000 ล้านบาทในปี 2566 และ 79,565 ล้านบาทในปี 2567
ในปี 2568 งบประมาณเพิ่มขึ้นเป็น 93,800 ล้านบาท และแตะระดับสูงสุดที่ 94,200 ล้านบาทในปี 2569 โดยในปีงบประมาณ 2570 ยังคงตัวเลขเท่าเดิม
ทั้งนี้ การปรับปรุงร่าง พ.ร.ฎ. ดังกล่าว เกิดขึ้นในช่วงที่รัฐบาลเผชิญข้อจำกัดด้านการคลัง โดยก่อนหน้านี้ ภราดร ปริศนานันทกุล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวระหว่างการชี้แจงร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2570 ว่า งบประมาณของประเทศอยู่ภายใต้ข้อจำกัดสูง เปรียบเสมือนงบประมาณแบบ “หาเช้ากินค่ำ” พร้อมยอมรับว่าโครงสร้างงบประมาณปัจจุบันมีข้อจำกัดจนไม่สามารถตอบโจทย์การเพิ่มสวัสดิการต่าง ๆ ได้ และจำเป็นต้องปฏิรูปโครงสร้างการคลังครั้งใหญ่