‘นพ.ยง’ ฟื้นความจำ ‘ไข้หวัดนก’ ระบาดใหญ่ ปี 47-49 พบเสือโคร่งตายเป็นเบือ
เมื่อวันที่ 24 ก.พ. ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ ราชบัณฑิต สำนักวิทยาศาสตร์ ศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ข้อความผ่าจเฟซบุ๊กส่วนตัว ระบุถึงเหตุการณ์เสือโคร่งตายกว่า 70 ตัวที่สวนสัตว์ ที่จังหวัดเชียงใหม่ ว่า เสือตาย เป็นหมู่มาก จากโรคอะไร?? โดยนึกถึงความหลัง ที่ได้ต่อสู้กับโรคระบาด ในปลายปี พ.ศ. 2546 มีการตายของเสือที่บึงฉวาก 4 ตัว เช่นเดียวกัน กับการออกข่าวในช่วงนี้ มีการตายของเสือเป็นจำนวนมาก ว่าเกิดจากไข้หัดแมวบ้าง ไข้หัดสุนัขบ้าง ในปัจจุบันการตรวจหาไวรัสชนิดต่างๆ ทำได้ง่ายมากและรวดเร็ว
ในปีนั้น 20 กว่าปีมาแล้ว ก็สงสัยแบบนี้เช่นเดียวกัน มีการส่งตัวอย่างมาที่ศูนย์ ให้ตรวจไข้หัดสุนัข ไข้หัดแมวเช่นเดียวกัน แต่เนื่องจากการถอดรหัสพันธุกรรม ได้ทำอย่างรวดเร็วและให้ผลลบ ประกอบกับมีการระบาดของไข้หวัดนก จึงได้มีการตรวจไข้หวัดนก H5N1 จึงทำให้ทราบว่าเสือตายจากไข้หวัดนก เพราะกินโครงไก่ที่มีเชื้อไข้หวัดนก หรือไข้หวัดนกในไก่นั่นเอง
ต่อมาในเดือนตุลาคม 2547 เหตุการณ์ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้น เกิดการตายหมู่ของเสือ ที่สวนเสือศรีราชา ค่อยๆ ตายใน 1 ฝูง จาก 40 ตัวเป็น 50, 60 และจะเข้าสู่ 70 ตัว การตรวจก็พบว่าเป็นไข้หวัดนก H5N1 ที่เกิดจากการเอาโครงไก่ดิบให้กิน และหลังจากนั้นถึงแม้จะเปลี่ยนเป็นหมู และพยายามรักษาด้วยยา oseltamivir ในเสือ ก็ไม่ประสบความสำเร็จ มีการตายเพิ่มขึ้นจากการติดต่อระหว่างเสือสู่เสือ จึงในที่สุด ต้องมีการทำลายเสือทั้งฝูง รวมเสือที่ตายเองด้วย ถึง 147 ตัว นับเป็นเรื่องน่าเศร้าอย่างยิ่ง โดยเฉพาะเห็นสัตว์ใหญ่ ป่วยและทนทุกข์ทรมาน 2-3 วันก็เสียชีวิต การทำลายทั้งฝูง เพื่อไม่ให้แพร่กระจายไปอีก 2 ฝูงที่เหลือ ซึ่งขณะนั้นมีเสือทั้งสิ้น 400 กว่าตัว ก็สามารถป้องกันเสือ อีก 2 ฝูงไว้ได้สำเร็จ กลุ่มเราได้รายงานเผยแพร่ในวารสารระดับนานาชาติไว้เป็นจำนวนมาก เป็นข้ออ้างอิงที่ดีมากเพราะเป็นการพบครั้งแรก และพบการระบาดจากเสือสู่เสือ และมีการพบในแนวและสุนัขได้เช่นเดียวกัน จึงไม่แปลกในปัจจุบันในยุโรปและอเมริกา พบได้เช่นเดียวกันในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม
การระบาดใหญ่ของไข้หวัดนกในประเทศไทยในปี 2547 ถึง 2549 เป็นเรื่องใหญ่โตมาก เพราะมีการสูญเสียทางเศรษฐกิจเป็นจำนวนมาก มีการทำลายสัตว์ปีกมากกว่า 100 ล้านตัว และบุคคลทั่วไปก็กลัวว่าโรคจะข้ามมาคน การระบาดในประเทศไทยทำให้มีผู้ป่วยทั้งสิ้น 25 ราย และเสียชีวิต 17 ราย นับว่าเป็นโรคที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง
ใน 2 ปีที่ผ่านมานี้ การระบาดของไข้หวัดนก ได้เกิดขึ้นทั่วโลก โดยเฉพาะในยุโรปและอเมริกา และก็พบได้ในประเทศเขมร แต่ไม่มีการรายงานในประเทศไทย.