"พรรคประชาชน" จี้ "รัฐบาล" เลิกดองกฎหมายแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม

พรรคประชาชน โพสต์ตั้งคำถามกรณีกฎหมายแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม โดยระบุว่า วันสิ่งแวดล้อมโลก คุณภาพชีวิตคนไทยเหมือนอยู่โลกที่สาม รัฐบาลเลิกดองกฎหมายแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมได้หรือยัง?

ปัญหาสิ่งแวดล้อมคือหนึ่งในวิกฤตที่คนไทยต้องเผชิญอยู่ทุกวัน แต่กลับไม่ได้รับการแก้ไขอย่างจริงจังมานานเกินไป

ไม่ว่าจะเป็นฝุ่นพิษ PM 2.5 ที่ทุกวันนี้เรารู้แล้วว่ามีแหล่งกำเนิดจากที่ใดบ้างและควรใช้กลไกอะไรแก้ปัญหา หรือกรณีสารเคมีรั่ว โรงงานไฟไหม้ โกดังระเบิด ที่ระยะหลังเกิดขึ้นบ่อยครั้งในพื้นที่ชุมชน หรือภูเขาขยะที่ประชาชนต้องทนสูดดมกลิ่นเพราะการจัดการที่ไม่ได้มาตรฐาน รวมถึงการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากโรงงานอุตสาหกรรมแบบไร้การควบคุม

ปัญหาส่วนใหญ่มีจุดร่วมเดียวกัน คือการประกอบกิจกรรมของบุคคล ผู้ประกอบการ หรือกระทั่งหน่วยงานรัฐ ที่ละเลยผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่กฎหมายที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมของประเทศไทยขาดความเท่าทันต่อสถานการณ์ ไม่มีบทลงโทษที่เพียงพอต่อการป้องกันและแก้ไขปัญหาเหล่านี้

พรรคประชาชนขณะยังเป็นพรรคก้าวไกล เราจึงยื่นกฎหมายที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมทั้งหมด 4 ฉบับเพื่อให้รัฐมีกฎหมายเป็นเครื่องมือในการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมของประเทศ โดยยื่นเข้าสภาฯ ตั้งแต่ 13 ธันวาคม 2566

และเนื่องในโอกาสวันสิ่งแวดล้อมโลก 5 มิถุนายน เราจะมาอัปเดตสถานะล่าสุดของกฎหมายแต่ละฉบับ ให้เห็นความคืบหน้าที่แตกต่างกันเมื่อเทียบกับกฎหมายบางฉบับที่รัฐบาลออกแรงดันเต็มสปีด

1) ร่าง พ.ร.บ.ฝุ่นพิษและการก่อมลพิษข้ามพรมแดน (อากาศสะอาด) เสนอโดย ภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ เขต 8 และรองโฆษกพรรคประชาชน เพื่อแก้ปัญหาฝุ่น PM 2.5 ที่เป็นปัญหาเรื้อรังของประเทศไทยมาหลายปี โดยกฎหมายดังกล่าวจะ

-บังคับให้โรงงานและบริษัทในตลาดหลักทรัพย์ต้องจัดทำรายงานสิ่งแวดล้อมทั้งระบบ มีโทษสำหรับธุรกิจที่มีหน้าที่ส่งรายงานแต่กลับไม่ส่งหรือแจ้งเท็จ

- ท้องถิ่นโดย อบจ. เป็นประธานในคณะกรรมการระดับจังหวัด ซึ่งมีอำนาจสามารถประกาศเขตฝุ่นพิษอันตรายได้

- เปิดเผยรายชื่อผู้ประกอบการและผลิตภัณฑ์ที่เป็นสาเหตุของการก่อมลพิษต่อสาธารณะ

- กระทรวงที่เกี่ยวข้องและคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติต้องรายงานผลการดำเนินการ

ปัจจุบันร่างนี้อยู่ในชั้นกรรมาธิการพิจารณา

2) ร่าง พ.ร.บ.การรายงานการปล่อยและการเคลื่อนย้ายสารมลพิษสู่สิ่งแวดล้อม (PRTR) เสนอโดย กมนทรรศน์ กิตติสุนทรสกุล สส.ระยอง เขต 1 พรรคประชาชน เพื่อแก้ปัญหาการประกอบกิจการโดยไร้ความรับผิดชอบของธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับสารมลพิษ โดย

- บังคับให้ผู้ที่ครอบครอง ปล่อย หรือเคลื่อนย้ายสารมลพิษต้องรายงานและเปิดเผยข้อมูลต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

- หน่วยงานต้องเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ เกี่ยวกับชนิดและปริมาณของสารมลพิษที่ปลดปล่อยจากแหล่งกำเนิดสู่สิ่งแวดล้อม รวมถึงข้อมูลการนำน้ำเสียหรือของเสียที่มีสารมลพิษออกจากแหล่งกำเนิด ไปบำบัดหรือกำจัดภายนอก

ปัจจุบันบรรจุวาระการประชุมของสภาฯ แล้ว แต่ยังไม่ได้รับการพิจารณา

3) ร่าง พ.ร.บ.การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) เสนอโดย ศนิวาร บัวบาน สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน เพื่อให้ประเทศไทยมีกลไกการบังคับและการส่งเสริมที่เข้มงวดเพื่อให้เกิดการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ตามเป้าหมายที่กำหนดตามพันธกรณีระหว่างประเทศ โดย

- นิติบุคคล หน่วยงานของรัฐ และรัฐวิสาหกิจ ต้องตรวจวัดและจัดส่งรายงานปริมาณการปล่อยและดูดกลับก๊าซเรือนกระจก และเปิดเผยข้อมูลให้สาธารณชนเข้าถึงได้ พร้อมเปิดโอกาสให้ภาคประชาสังคมเข้ามามีส่วนร่วมในคณะกรรมการชุดต่างๆ สามารถติดตามตรวจสอบการดำเนินงานของรัฐที่เกี่ยวข้องได้

- ใช้เครื่องมือทางการเงินเพื่อจูงใจให้เกิดการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียว และมีบทลงโทษสำหรับผู้ที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกเกินกว่าเกณฑ์ ซึ่งจะกำหนดเฉพาะเจาะจงไปตามรายอุตสาหกรรม โดยระดับเพดานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจะถูกปรับลดลงทุกปี

ร่างกฎหมายดังกล่าวถูกตีความเป็นร่างการเงิน ปัจจุบันรอให้นายกรัฐมนตรีลงนามรับรอง

4) ร่าง พ.ร.บ.การบริหารจัดการขยะและการหมุนเวียนทรัพยากร เสนอโดย พูนศักดิ์ จันทร์จำปี สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน เพื่อแก้ไขปัญหาการจัดการขยะในประเทศไทยที่ส่วนใหญ่ยังไม่เป็นไปตามมาตรฐาน จนส่งผลกระทบต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม โดยร่างกฎหมายนี้จะ

- เปลี่ยนการแบ่งการจัดการขยะซึ่งปัจจุบันต่างหน่วยงานต่างทำกันไปคนละทาง ให้เป็นไปในทิศทางเดียวกันทุกหน่วยงาน โดยแบ่งการจัดการตามประเภทของขยะ

- ให้มีแนวทางการจัดการขยะแบบครบวงจร ไม่ว่าจะเป็นการคัดแยกขยะต้นทาง การกำกับการขนส่งกลางทาง การกำหนดมาตรฐานและแนวทางการอนุญาตและควบคุมสถานที่จัดการขยะปลายทาง

- นำหลักการหรือลำดับขั้นในการจัดการขยะ ประกอบด้วยการลดการเกิดขยะ การใช้ซ้ำ การนำมาใช้ใหม่ การนำมาทำเป็นเชื้อเพลิง และการกำจัด มาประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการขยะ

- ขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิต ให้ผู้ผลิตต้องรับผิดชอบในการจัดการซากผลิตภัณฑ์ของตนเอง เช่น ซากบรรจุภัณฑ์และซากขยะอิเล็กทรอนิกส์

- กำหนดเงินค้ำประกันการประกอบกิจการที่เกี่ยวข้องกับขยะและตั้งกองทุนเพื่อฟื้นฟูพื้นที่ปนเปื้อน เพื่อให้ภาครัฐเข้าไปแก้ไขและฟื้นฟูพื้นที่ปนเปื้อนได้ทันที

.

👉ร่างกฎหมายดังกล่าวถูกตีความเป็นร่างการเงิน ปัจจุบันรอให้นายกรัฐมนตรีลงนามรับรองเช่นกัน

.

.

เห็นได้ว่ากฎหมายสิ่งแวดล้อมที่พรรคประชาชนนำเสนอสู่สภาผู้แทนราษฎรทั้ง 4 ฉบับตั้งแต่กว่า 1 ปีที่แล้วนั้น มีแค่ฉบับเดียวที่มีความคืบหน้าชัดเจน คือร่าง พ.ร.บ.ฝุ่นพิษฯ ที่หลายพรรคการเมืองต่างร่วมกันเสนอและเห็นชอบจนเข้าสู่การพิจารณาในชั้นกรรมาธิการ

.

เนื่องในวันสิ่งแวดล้อมโลก เราจึงขอเรียกร้องให้รัฐบาลนำร่างกฎหมายเหล่านี้เข้าสู่วาระการประชุมของสภาฯ โดยเร็ว โดยเฉพาะร่าง PRTR ที่รัฐบาลสามารถเร่งรัดขึ้นมาพิจารณาได้ และนายกฯ หากเห็นความสำคัญของการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม ควรเร่งลงนามรับรองร่างการเงิน ทั้งร่างการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและร่างการจัดการขยะฯ ด้วย

.

แน่นอนว่าสถานการณ์ด้านสิ่งแวดล้อมของประเทศไทยไม่อาจแก้ไขหรือเนรมิตให้กลับมาดีได้ทันทีด้วยเพียงกฎหมายฉบับใดฉบับหนึ่ง แต่การมีกฎหมายที่เท่าทันต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป คือจุดเริ่มต้นที่จะทำให้เราสามารถแก้ปัญหาได้อย่างยั่งยืนในอนาคต