ญี่ปุ่นผวา พบรอยเลื่อนใหม่ใต้น้ำ เสี่ยงเกิดแผ่นดินไหวใหญ่ คนตาย 2 หมื่น
ญี่ปุ่นผวา พบรอยเลื่อนเปลือกโลกใหม่ ใต้น้ำใกล้คาบสมุทรคุนิซากิ เสี่ยงเกิดแผ่นดินไหวรุนแรงขนาด 7 ขึ้นไป ในอีก 30 ปีข้างหน้า คาดเสียหายหนัก คนเสียชีวิตประมาณ 2 หมื่นคน
จังหวัดโออิตะ ประเทศญี่ปุ่น – ผู้เชี่ยวชาญของรัฐบาลจังหวัดโออิตะกำลังทบทวนแผนประเมินความเสียหายจากแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ในทะเลนาไคอีกครั้ง หลังจากพบรอยเลื่อนเปลือกโลกใต้ทะเลใหม่ ใกล้คาบสมุทรคุนิซากิ ทางตอนใต้ของญี่ปุ่น หวั่นอาจเป็นต้นเหตุของแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ในอนาคต
ในวันที่ 10 มิถุนายน คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญของจังหวัดได้ประชุมครั้งที่ 2 เพื่อหารือเกี่ยวกับความเสี่ยงใหม่ เน้นว่ารอยเลื่อนที่เพิ่งตรวจพบใหม่นี้ควรถูกรวมไว้ในการประเมินความเสียหายรอบล่าสุด
แผ่นดินไหวมหึมามีโอกาสเกิด 80% ใน 30 ปีข้างหน้า การประเมินของรัฐบาลญี่ปุ่นในเดือนมีนาคม 2025 ระบุว่า หากเกิดแผ่นดินไหวขึ้น อาจมีผู้เสียชีวิตในจังหวัดโออิตะมากถึง 18,000 คน เพิ่มขึ้นประมาณ 1,000 คนจากการประเมินครั้งก่อน
ขณะที่รัฐบาลจังหวัดเคยประเมินไว้เมื่อปี 2019 ว่า หากเกิดสถานการณ์ร้ายแรงที่สุด อาจมีผู้เสียชีวิตกว่า 20,000 คน
รอยเลื่อนใหม่ใต้ทะเลที่พบนี้ อยู่บริเวณนอกชายฝั่งคาบสมุทรคุนิซากิ จังหวัดโออิตะ ไปจนถึงเกาะซูโอโอชิมะในจังหวัดยามากุจิ มีความยาวรวมประมาณ 60 กิโลเมตร หลังจากเริ่มสำรวจในปี 2024 โดยสถาบันวิจัยอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีแห่งชาติญี่ปุ่น (AIST)
ดร.โยชิมิ มาซายูกิ หัวหน้าคณะสำรวจและประธานการประชุมผู้เชี่ยวชาญของจังหวัดอธิบายว่า “รอยเลื่อนนี้มีแนวเกือบเป็นเส้นตรง คาดว่าการเคลื่อนตัวจะเป็น ‘การเลื่อนข้าง’ (strike-slip fault) ซึ่งต่างจากรอยเลื่อนแบบดันขึ้นที่ทำให้เกิดคลื่นสึนามิ”
แม้ว่ารอยเลื่อนนี้อาจไม่ก่อให้เกิดสึนามิขนาดใหญ่ แต่ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า หากรอยเลื่อนทั้งหมดเคลื่อนพร้อมกัน มีโอกาสสูงที่จะเกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.0 ขึ้นไป ได้
ในที่ประชุมผู้เชี่ยวชาญของจังหวัด มีเสียงเรียกร้องให้ “สร้างแบบจำลองความเสียหายที่สมจริง” มากกว่าพึ่งพาข้อมูลภาพรวมจากรัฐบาลกลางเพียงอย่างเดียว
ดร.โยชิมิ ระบุว่า “เป้าหมายของเราคือให้ข้อมูลที่สมจริงมากที่สุด เพื่อกระตุ้นให้ประชาชนและหน่วยงานท้องถิ่นมีความพร้อมรับมือกับสถานการณ์จริง”
คาดว่าภายในปีงบประมาณ 2026 คณะผู้เชี่ยวชาญจะสรุปข้อเสนอแนะฉบับใหม่ และจังหวัดจะประกาศผลการประเมินความเสียหายที่ปรับปรุงใหม่ให้สาธารณชนรับทราบ
ที่มา : 1
แผ่นดินไหวขนาด 7 แมกนิจูด รุนแรงน่ากลัวแค่ไหน
แผ่นดินไหวขนาดแมกนิจูด 7.0 ขึ้นไป ถือเป็นแผ่นดินไหวใหญ่ทรงพลัง สร้างความเสียหายได้อย่างมหาศาล มีพลังงานที่ถูกปลดปล่อยออกมามากกว่าระดับ 6.0 ถึง 32 เท่า มากกว่าระดับ 5.0 ถึง 1,000 เท่าเลยทีเดียว นั่นหมายความว่าแม้ตัวเลขจะห่างกันเพียงหนึ่งระดับ แต่ผลกระทบกลับทวีความรุนแรงแบบก้าวกระโดด
หากเกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.0 บริเวณใกล้ผิวโลก จะส่งแรงสั่นสะเทือนรุนแรงถึงขั้นทำให้อาคารคอนกรีตที่ไม่ได้ออกแบบรองรับแรงสั่นไหวพังถล่มลงมาในพริบตา แม้กระทั่งโครงสร้างพื้นฐานอย่างสะพาน เขื่อน หรือท่อส่งก๊าซก็มีความเสี่ยงสูงต่อการแตกร้าวหรือเสียหายอย่างรุนแรง หากเกิดในเขตที่มีประชากรหนาแน่น ย่อมสร้างความสูญเสียทั้งชีวิตและทรัพย์สินอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือแผ่นดินไหวเฮติในปี 2010 แม้ขนาดอยู่ที่ 7.0 แต่กลับมีผู้เสียชีวิตมากกว่า 200,000 คน หรือกรณีโคเบะ ประเทศญี่ปุ่น ในปี 1995 ที่แผ่นดินไหวขนาด 7.3 ได้คร่าชีวิตกว่า 6,400 คน ชี้ให้เห็นว่า ความเสียหายไม่ได้ขึ้นอยู่กับขนาดของแผ่นดินไหวเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงความลึกของจุดกำเนิด สภาพแวดล้อม ความพร้อมของอาคารบ้านเรือน ตลอดจนระบบเตือนภัย การบริหารจัดการภัยพิบัติของแต่ละพื้นที่ด้วย
แผ่นดินไหวขนาดใหญ่บางครั้งอาจมาพร้อมกับ “คลื่นสึนามิ” หากเกิดการเลื่อนแนวดิ่งใต้ทะเล แต่ในกรณีล่าสุดของรอยเลื่อนที่พบใหม่ใต้น้ำใกล้คาบสมุทรคุนิซากิ ทางตะวันออกของจังหวัดโออิตะ ประเทศญี่ปุ่น นักวิจัยจากสถาบันวิจัยอุตสาหกรรมเทคโนโลยีของญี่ปุ่นชี้ว่า รอยเลื่อนนี้มีลักษณะเลื่อนในแนวข้าง (strike-slip fault) ซึ่งแม้จะไม่สร้างคลื่นยักษ์ แต่สามารถปลดปล่อยพลังงานออกมาในระดับที่ก่อให้เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.0 ขึ้นไปได้เช่นกัน
รอยเลื่อนประเภทนี้มีแนวโน้มจะเกิดแรงสั่นสะเทือนในแนวราบ แผ่กระจายเป็นวงกว้าง และส่งผลกระทบอย่างมากต่อพื้นที่ชายฝั่งและเมืองใกล้เคียง โดยเฉพาะหากจุดกำเนิดอยู่ใกล้ผิวโลก โอกาสที่จะเกิดแรงสั่นไหวระดับรุนแรงก็ยิ่งสูงขึ้น
การค้นพบครั้งนี้จึงนำไปสู่การทบทวน “แบบจำลองคาดการณ์ความเสียหาย” ของรัฐบาลท้องถิ่นและผู้เชี่ยวชาญด้านภัยพิบัติในญี่ปุ่น ซึ่งคาดว่าอาจมีการปรับตัวเลขผู้เสียชีวิตในจังหวัดโออิตะให้สูงขึ้นจากเดิม หากแผ่นดินไหวขนาดใหญ่เกิดขึ้นจริงในช่วง 30 ปีข้างหน้า ซึ่งปัจจุบันคาดการณ์ว่ามีความเป็นไปได้สูงถึง 80% จากรอยเลื่อนในแนว “แอ่งทะเลน้ำลึกนันไค” หรือที่เรียกว่า “นันไคทรัฟ” (Nankai Trough)
ในมุมของการเตรียมตัวประชาชน หากคุณอาศัยอยู่ในพื้นที่ใกล้แนวรอยเลื่อนหรือเขตเสี่ยงสูง ควรตรวจสอบความแข็งแรงของที่อยู่อาศัย ปรับปรุงให้ต้านแผ่นดินไหวได้ ฝึกซ้อมแผนฉุกเฉินกับครอบครัว และติดตามข่าวสารจากหน่วยงานด้านธรณีวิทยาอย่างใกล้ชิด เพราะเมื่อแผ่นดินไหวครั้งใหญ่เกิดขึ้น ไม่ใช่แค่ “แผ่นดินจะสั่น” แต่ชีวิตทั้งชีวิตอาจเปลี่ยนไปในเสี้ยววินาที.
อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง