รู้จักรู้โรค PMDD ที่ 'ยิปซี' เป็น เมนส์หาย ออกกำลังกาย นอนน้อย เลี่ยงไขมัน ร่างกายพังเงียบ ๆ
นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ ให้ความรู้โรค PMDD ที่ 'ยิปซี' เป็น ประจำเดือนหาย ออกกำลังกายเยอะ นอนน้อย กลัวอ้วน เลี่ยงไขมัน ร่างกายพังเงียบ ๆ
8 เม.ย. 68 - จากกรณี "ยิปซี" คีรติ มหาพฤกษ์พงศ์ นักแสดงสาว ออกมาเปิดใจถึงประสบการณ์ ป่วยเป็น PMDD (Premenstrual Dysphoric Disorder) จากการดูแลหุ่นเข้มงวด จนส่งผลกระทบต่อสุขภาพ ทั้งฮอร์โมนผิดปกติ ประจำเดือนหาย
ล่าสุด นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ หรือ "หมอเจด" รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ออกมาให้ความรู้ถึงเคสดังกล่าวว่า "ยิปซีป่วย PMDD รุนแรง ผู้หญิงหลายคนเสี่ยงเป็น แต่ไม่รู้ตัว"
1. PMDD คืออะไร แล้วมันเกิดขึ้นได้ยังไง ?
PMDD คืออาการที่เกิดจาก "สมองไวต่อการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเพศหญิง" ในช่วงก่อนมีประจำเดือน ซึ่งอาการที่เกิดขึ้นไม่ใช่แค่เหวี่ยงนิดหน่อย แต่ไปกระทบทั้งอารมณ์ สมอง และระบบประสาท
สิ่งสำคัญที่ต้องพูดถึงคือ "เซโรโทนิน (serotonin)" ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ ความสุข และการนอนหลับ โดยปกติฮอร์โมนเพศหญิงจะมีผลต่อระดับเซโรโทนินด้วย แต่ในคนที่เป็น PMDD สมองจะตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนแบบรุนแรง ทำให้เซโรโทนินแปรปรวนตาม และนำไปสู่อาการทางอารมณ์ที่ชัดเจนมาก เช่น ซึมเศร้า ร้องไห้ ควบคุมอารมณ์ไม่ได้
นอกจากนี้ปัจจัยที่ทำให้อาการแย่ลงยังรวมถึง ความเครียดเรื้อรัง และคอร์ติซอลสูง ซึ่งอาจเกิดจากการอดอาหาร ออกกำลังกายหนักเกิน หรือนอนไม่พอ ร่างกายจะเข้าโหมด "ตื่นตัวตลอดเวลา" สมดุลฮอร์โมนเพศรวนแบบที่ไม่รู้ตัว อันนี้คือสิ่งที่เกิดกับยิปซี ออกกำลังกายเยอะ แต่นอนน้อย กลัวอ้วน เลี่ยงไขมัน ร่างกายเลยแอบพังเงียบ ๆ จากข้างใน
2. สัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม
ถ้ามีอาการเหล่านี้วนมาเกือบทุกเดือนก่อนเมนส์ แล้วรู้สึกว่ามันรบกวนชีวิตประจำวัน นั่นอาจไม่ใช่อาการทั่วไปที่เจอก่อนประจำเดือนมา
- อารมณ์ขึ้นๆ ลงๆ แบบควบคุมไม่ได้ / หงุดหงิดง่าย
- วิตกกังวล ซึมเศร้า รู้สึกเครียดแบบไม่มีเหตุผล
- ร้องไห้เองง่าย ๆ เบื่อโลก อยากอยู่คนเดียว อยากหายไป
- นอนไม่หลับ หรือหลับ ๆ ตื่น ๆ สมองไม่ยอมปิด
- น้ำหนักลดเร็ว กล้ามเนื้อหาย ผมร่วง ผิวแห้งลง
- ประจำเดือนมาน้อย หรือมาไม่สม่ำเสมอ
- อยากกินแป้งหรือของหวานมากเป็นพิเศษก่อนเมนส์
ถ้าอาการพวกนี้เกิดซ้ำ ๆ ทุกเดือน และเริ่มทำให้ใช้ชีวิตยากขึ้นเรื่อย ๆ อย่าคิดว่าเป็นเรื่องปกติ ใครมีอาการแบบนี้อย่าลืมไปปรึกษาหมอครับ
3. ดูแล PMDD ยังไงดี ?
- กินมื้อเช้าให้ครบ ไขมันดี โปรตีนคุณภาพดี ช่วยให้ระดับน้ำตาลและฮอร์โมนเช้าไม่เหวี่ยง
- ไม่ต้องอดอาหารหักโหม ถ้าทำ IF แล้วรู้สึกล้า เครียด หิวเกินไป ให้เบาลงหรือหยุดไปก่อน
- คาร์บมื้อเย็นต้องมี โดยเฉพาะคนที่ผอมมาก หรือกล้ามเนื้อหาย แต่ต้องเลือกเป็นคาร์บดี ๆ เช่นพวกฟักทอง มัน ควินัว ลูกเดือย
- อย่ากลัวไขมัน เพราะฮอร์โมนเพศหลายตัวสร้างจากไขมัน ถ้าไม่พอ ระบบฮอร์โมนรวนได้ง่ายมาก
- ออกกำลังกายให้เหมาะกับช่วงอาการ ถ้ารู้สึกล้า ไม่ต้องฝืน HIIT หรือ cardio หนัก ๆ เดินเบา ๆ เล่นโยคะ หรือพักเลยก็ได้
4. ฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับ PMDD มันมากกว่าตัวเดียวแน่นอน
จริง ๆ แล้วร่างกายเราใช้ฮอร์โมนหลายตัวร่วมกันนะครับ ไม่ได้มีแค่เอสโตรเจนหรือโปรเจสเตอโรนเท่านั้น
Cortisol : ตัวหลักของความเครียด ถ้าสูงนาน ๆ จะกดการทำงานของฮอร์โมนเพศ
Progesterone : ถ้าลดลงมาก ๆ จะทำให้อารมณ์เหวี่ยงขึ้น ๆ ลง ๆ แบบไม่รู้ตัว
Estrogen : สมองของคนที่มี PMDD มักตอบสนองต่อเอสโตรเจนแรงกว่าปกติ
Serotonin : ตัวหลักที่ควรพูดถึงนะ เซโรโทนินคือสารสื่อประสาทแห่งความสุข ที่ถูกกระทบจากการเปลี่ยนฮอร์โมน → ส่งผลตรงต่ออารมณ์ใน PMDD
Leptin : ถ้าร่างกายรู้สึกว่าพลังงานไม่พอ ระบบสืบพันธุ์จะมีปัญหาทันที
Melatonin : ถ้านอนดี ร่างกายจะฟื้นตัวได้ดีขึ้น ถ้านอนไม่ดี = ฮอร์โมนรวนหมด
5. นอนดี กินดี เกลือแร่ครบ + ปรึกษาหมอเมื่อจำเป็น
หลายคนอาจมองข้ามเรื่องง่าย ๆ อย่าง “การนอน” หรือ “อาหาร” แต่จริง ๆ แล้วสิ่งพวกนี้คือพื้นฐานที่ร่างกายต้องการมากที่สุด
- การนอนที่ดี ไม่ใช่แค่นอนนาน แต่ต้องหลับลึก ไม่ตื่นกลางดึก และตื่นมาแล้วสดชื่น
- แร่ธาตุสำคัญ เกลือแร่ธรรมชาติ (เช่น เกลือชมพู ดอกเกลือ เกลือดำ) ช่วยเรื่องระบบประสาทและสมดุลน้ำในร่างกาย แต่ถ้ามีโรคประจำตัวอย่างความดันสูงหรือโรคไต ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสริม
- ของหมักดี ๆ อย่างนัตโตะ กิมจิ หรือโยเกิร์ตธรรมชาติ ช่วยบำรุงลำไส้ ซึ่งเป็นแหล่งผลิตสารสื่อประสาทกว่า 70% ของร่างกาย รวมถึงเซโรโทนินด้วย
- การรักษาทางการแพทย์ ถ้าอาการหนักจนกระทบชีวิตจริง ๆ แพทย์อาจแนะนำยา SSRIs (เช่น fluoxetine, sertraline) หรือฮอร์โมนบำบัด ซึ่งถือว่าเป็นวิธีรักษาหลักของ PMDD ที่ได้รับการรับรอง
ถ้าใครกำลังสงสัยว่าอาการที่เป็นอยู่คือ PMDD หรือเปล่า อย่าปล่อยให้ผ่านไปเฉย ๆ ครับ ลองจดบันทึกอาการแต่ละเดือนเหมือนที่คุณยิปซีทำ แล้วไปคุยกับแพทย์เพื่อหาคำตอบที่แน่ชัด เพราะบางอาการก็คล้ายกับภาวะซึมเศร้าหรือปัญหาทางจิตอื่น ๆ ได้เหมือนกัน ใครมีคำถามคอมเมนต์ ๆ ได้เลย
*อ้างอิง : https://www.facebook.com/photo?fbid=677836631491676&set=a.173000251975319&locale=th_TH
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : รู้จักรู้โรค PMDD ที่ 'ยิปซี' เป็น เมนส์หาย ออกกำลังกาย นอนน้อย เลี่ยงไขมัน ร่างกายพังเงียบ ๆ
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
- Website : https://www.khaosod.co.th