“แล้วก็ตัวของลําปางกับลำพูน น้ำจากเชียงใหม่ก็จะไป แต่ว่าไม่ได้ท่วมเยอะ เพราะว่าน้ำก็จะไหลลงไปที่เขื่อนภูมิพล แล้วก็แม่น้ำโขงด้วย”
สืบเนื่องจาก กรณี แพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี แถลงผลการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 8 ต.ค. 2567 ถึงสถานการณ์อุทกภัยในพื้นที่ภาคเหนือ โดยกล่าวถึงประชาชนในพื้นที่จังหวัดลำปางและลำพูนว่า ไม่ต้องกังวล เพราะน้ำอาจจะท่วม แต่จะท่วมไม่เยอะ เพราะน้ำจะไหลลงไปที่เขื่อนภูมิพลและแม่น้ำโขง
“ข้อกังวลที่กังวลกันอยู่ว่า น้ำจากเชียงใหม่จะมา ปัจจุบันน้ำจากเชียงใหม่ (และ) เชียงรายเริ่มลดลงแล้ว ภายใน 4-5 วันนี้ก็คิดว่าทุกอย่างจะกลับไปสู่เหตุการณ์ปกติ แล้วก็ตัวของลําปางกับลำพูน น้ำจากเชียงใหม่ก็จะไป แต่ว่าไม่ได้ท่วมเยอะ เพราะว่าน้ำก็จะลึกขึ้น (ไหลลง) ไปที่เขื่อนภูมิพล แล้วก็แม่น้ำโขงด้วย” น.ส. แพทองธารกล่าว
—
อย่างไรก็ดี เกิดกระแสวิจารณ์ถึงคำกล่าวของ น.ส. แพทองธารอย่างกว้างขวาง เหตุเพราะแม่น้ำโขงมิได้ไหลผ่านจังหวัดลำปางและลำพูน แต่ไหลจากประเทศจีน สู่พรมแดนเชียงราย-เมียนมา-ลาว (สามเหลี่ยมทองคำ)
ก่อนที่จะไหลไปทางตะวันออกเข้าสู่พรมแดนไทย-ลาว และแตกสาขาเข้าสู่จังหวัดเลย ไหลผ่านพื้นที่จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ส่วนลุ่มน้ำที่ไหลผ่านจังหวัดลำพูนคือ แม่น้ำปิง และแม่น้ำกวง ซึ่งมีต้นน้ำอยู่ที่จังหวัดเชียงใหม่ ส่วนจังหวัดลำปางนั้น รับน้ำจากแม่น้ำวัง ซึ่งมีต้นน้ำอยู่ที่จังหวัดเชียงราย ก่อนที่จะไปบรรจบกับแม่น้ำปิงและไหลเข้าสู่เขื่อนภูมิพล
จึงทำให้ผู้คนต่างตั้งคำถามว่าทีมงานของนายกรัฐมนตรีเตรียมข้อมูลกันอย่างไร
—
แต่ในเวลาต่อมา ศาสตราจารย์ อริยา อรุณินท์ อาจารย์ภาควิชาภูมิสถาปัตยกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในฐานะผู้เชี่ยวชาญ ได้ออกมาโพสต์ข้อความระบุว่า
“น้ำจากเชียงใหม่ ไหลลงแม่น้ำโขง ได้มั้ย ?
ก่อนอื่นลุ่มน้ำในไทยมี 22 ลุ่มน้ำค่ะ เขตจังหวัด และ เขตลุ่มน้ำ ไม่สอดคล้องกันนัก เช่น จังหวัดเชียงใหม่ อยู่บน 3 ลุ่มน้ำ (ปิง โขงเหนือ และสาละวิน) และ ลำพูน กับ ลำปาง อยู่คนละลุ่มน้ำกัน ลำพูนอยู่ปิง ลำปางอยู่วัง
ในแต่ละลุ่มน้ำหลัก มีลุ่มน้ำสาขา เช่น ที่ลุ่มน้ำโขงบน ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในเชียงราย จะมีส่วนลุ่มน้ำสาขาแม่ฝาง และแม่กกตอนล่างส่วน 1 บางส่วนอยู่ในเชียงใหม่
คำถามนี้ จึงตอบได้ว่า น้ำจากเชียงใหม่ ส่วนนึงทำให้น้ำท่วมเชียงราย และไหลลงแม่น้ำโขงจริงค่ะ
จังหวัดเชียงใหม่ อยู่บน 3 ลุ่มน้ำ (ปิง โขงเหนือ และสาละวิน) และ ลำพูน กับ ลำปาง อยู่คนละลุ่มน้ำกัน ลำพูนอยู่ปิง ลำปางอยู่วัง”
ขณะที่ ศศิน เฉลิมลาภ ประธานมูลนิธิสืบนาคะเสถียร ได้แชร์โพสต์ดังกล่าวไปพร้อมระบุว่า
“ผมเชื่อว่ามีผู้รู้พยายามอธิบาย รายละเอียด บางพื้นที่ในจังหวัดเชียงใหม่ที่ไหลลงแม่น้ำโขง ให้น้องเขาฟัง
แล้วน้อง(นายกรัฐมนตรี)พยายามจดจำ สรุปความมา…
ทำให้ผมเองก็มีความรู้เพิ่มเติมดังกล่าวไปด้วย เพราะอาจารย์ลูกน้ำไปช่วยหาแผนที่มาให้ดูครับ ขนาดน้ำท่วมเชียงราย ผมเองยังลืมไปเลยว่ามีต้นน้ำกกอยู่ในพม่าและเชียงใหม่
ดังนั้นน้ำที่จังหวัดเชียงใหม่ในลุ่มน้ำฝาง ก็ไหลลงโขงจริงๆ
ส่วนน้องจะหมายฟามว่าอย่างนี้หรือไม่ ผมก็ไม่ทราบครับ หรือน้องอาจจะพูดสื่อว่าน้ำที่ท่วม อ.เมืองเชียงใหม่ไหลลงโขง อันนี้ก็คนละเรื่องเดียวกันเอย…”