ก้าวแรกแพทย์ไทย ผ่าตัดมะเร็งต่อมลูกหมาก "ข้ามจังหวัด" ด้วยหุ่นยนต์

วันนี้ (24 ส.ค.2569) กระทรวงสาธารณสุข เผยความสำเร็จครั้งประวัติศาสตร์ของวงการแพทย์ไทย ในการดำเนินงานผ่าตัดรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งต่อมลูกหมากด้วยหุ่นยนต์ทางไกลข้ามจังหวัดเป็นครั้งแรกของประเทศไทย

เชื่อมสัญญาณระหว่าง รพ.นพรัตนราชธานี กรุงเทพมหานคร และ รพ.มหาราชนครราชสีมา จ.นครราชสีมา ระยะทางห่างกันกว่า 250 กม. มุ่งยกระดับเทคโนโลยีทางการแพทย์ขั้นสูงเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงการรักษาของประชาชน

นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รมว.สาธารณสุข เปิดเผยในพิธีเปิดการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ทางไกล ณ รพ.นพรัตนราชธานี โดยมี นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข นพ.ณัฐพงศ์ วงศ์วิวัฒน์ อธิบดีกรมการแพทย์ และ นพ.ปิยวัฒน์ เลาวหุตานนท์ ผอ.รพ.นพรัตนราชธานี ร่วมในพิธี

โดยระบุว่า การผ่าตัดครั้งนี้ใช้ระบบอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงที่เชื่อมโยงระหว่างสองโรงพยาบาล มีค่าความหน่วงของสัญญาณเพียงประมาณ 22 มิลลิวินาที ทำให้คณะแพทย์ผู้ผ่าตัดสามารถมองเห็นภาพในห้องผ่าตัดได้แบบเรียลไทม์และทำการผ่าตัดได้ทันทีโดยไม่มีความรู้สึกถึงความล่าช้าของสัญญาณ

สำหรับการผ่าตัดดังกล่าว ตัวผู้ป่วยประจำเป็นผู้ป่วยโรคมะเร็งต่อมลูกหมากที่นอนรับการผ่าตัดอยู่ที่ รพ.มหาราชนครราชสีมา โดยมีทีมแพทย์ท้องถิ่น นำโดย นพ.นิพนธ์ ศุภรัตนชาติพันธ์ และ นพ.ธนาธร เติมไกรศรี คอยอำนวยความสะดวก ขณะที่ นพ.พีรดนย์ สาเพิ่มทรัพย์ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ทำหน้าที่เป็นศัลยแพทย์ผู้ผ่าตัดหลักที่ควบคุมเครื่องมือจาก รพ.นพรัตนราชธานี

การผ่าตัดเป็นแบบแผลเล็ก (Minimally Invasive Surgery) เริ่มต้นตั้งแต่เวลา 09:00 น. และใช้เวลาเพียง 1 ชั่วโมงกว่า ซึ่งช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้รวดเร็วและเสียเลือดน้อย

กระทรวงสาธารณสุขระบุว่า การดำเนินงานครั้งนี้เป็นการต่อยอดความสำเร็จจากการทดสอบผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ทางไกลข้ามประเทศกับ West China Hospital ประเทศจีน ระยะทางราว 3,000 กิโลเมตร เมื่อช่วงเดือน เม.ย.-มิ.ย.ที่ผ่านมา ซึ่งการผ่าตัดข้ามประเทศในครั้งนั้นมีค่าความหน่วงสัญญาณสูงถึง 100-1,000 มิลลิวินาที ขณะที่การทดสอบข้ามจังหวัดในประเทศสามารถทำค่าความหน่วงได้ต่ำกว่าอย่างเห็นได้ชัด

สธ. เล็งขยายเครือข่ายหุ่นยนต์ผ่าตัดทั่วประเทศ

รมว.สาธารณสุข กล่าวถึงแนวทางการขยายเทคโนโลยีหุ่นยนต์ผ่าตัดไปยังโรงพยาบาลต่าง ๆ ทั่วประเทศว่า นวัตกรรมนี้ช่วยลดค่าใช้จ่ายทางอ้อมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งการลดระยะเวลาและค่าใช้จ่ายในการเดินทางของคณะแพทย์ ตลอดจนช่วยให้ผู้ป่วยในต่างจังหวัดไม่ต้องเดินทางเข้ามายังโรงพยาบาลขนาดใหญ่ในกรุงเทพมหานคร

อย่างไรก็ตาม สำหรับประเด็นความคุ้มทุนในการจัดซื้อนวัตกรรมราคาสูง สธ.เน้นย้ำว่า การนำเทคโนโลยีหุ่นยนต์ผ่าตัดไปติดตั้งจะต้องพิจารณาตามศักยภาพและความพร้อมของโรงพยาบาลแต่ละแห่ง

ไม่เหมาะสมที่จะนำไปติดตั้งในโรงพยาบาลที่มีขนาดเล็กเกินไป เนื่องจากต้องคำนึงถึงปริมาณผู้ป่วยและความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สาธารณสุข ส่วนรูปแบบการถือครองเครื่องมือว่าจะเป็นการจัดซื้อขาดหรือการเช่าใช้นั้น จะพิจารณาเป็นรายกรณีตามความหนาแน่นของเคสผู้ป่วยในพื้นที่

ปัจจุบัน รพ.นพรัตนราชธานี ได้ติดตั้งเครื่องหุ่นยนต์ผ่าตัดใช้งานจริงประมาณ 4-5 เดือน และให้บริการผ่าตัดผู้ป่วยไปแล้ว 52 คน ขณะที่ รพ.มหาราชนครราชสีมามีสถิติการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์สะสมแล้วเกือบ 100 คน ซึ่งโดยปกติศัลยแพทย์ที่ทำเคสสะสมราว 20-30 คน จะเริ่มมีความเชี่ยวชาญสูงในการควบคุมระบบ

ด้าน นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า กระทรวงฯ มีแผนขยายผลการใช้เทคโนโลยีผ่าตัดทางไกลไปยังเครือข่ายโรงพยาบาลศูนย์ (รพศ.) ในแต่ละเขตสุขภาพ เพื่อกระจายโอกาสการเข้าถึงการแพทย์ชั้นสูงและลดความเหลื่อมล้ำของประชาชนในภูมิภาค

ขณะที่ นพ.ณัฐพงศ์ วงศ์วิวัฒน์ อธิบดีกรมการแพทย์ ระบุเสริมว่า กรมการแพทย์เริ่มเปิดให้บริการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ที่ รพ.นพรัตนราชธานี ตั้งแต่ ธ.ค.2568 ใน 3 สาขาหลัก ได้แก่ สูตินรีเวช (มะเร็งมดลูกและรังไข่) ศัลยกรรมทั่วไป (มะเร็งตับอ่อน กระเพาะอาหาร และลำไส้ใหญ่) และศัลยกรรมระบบทางเดินปัสสาวะ (มะเร็งต่อมลูกหมากและมะเร็งไต)

ส่วนประเด็นค่าใช้จ่าย นพ.ปิยวัฒน์ เลาวหุตานนท์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลนพรัตนราชธานี เปิดเผยว่า สิทธิการรักษาด้วยหุ่นยนต์ผ่าตัดในปัจจุบันครอบคลุมการรักษาโรคมะเร็งต่อมลูกหมากตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ ทั้งสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บัตรทอง) สิทธิประกันสังคม และสิทธิสวัสดิการข้าราชการ (เบิกจ่ายตรง)

นอกจากนี้ รพ.นพรัตนราชธานี ยังได้จัดแคมเปญพิเศษสำหรับผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากในกลุ่มสิทธิเบิกจ่ายตรงและสิทธิบัตรทอง ให้สามารถรับบริการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม

อ่านข่าว :

โมดีปรับลุคโซเชียล เอาใจ Gen Z เน้นเข้าถึงง่าย รับมือกระแสประท้วงอินเดีย

DSI ส่งฟ้อง"ชนนพัฒฐ์" คดีเว็บพนัน-ฟอกเงิน พร้อมสำนวนคดีกว่า 12,000 หน้า

รัฐบาลพร้อมแจง พ.ร.ก.เงินกู้ 4 แสนล้าน ให้เวลาฝ่ายค้านซักเต็มที่