หนาวกระทบสุขภาพ "โรคเยื่อบุจมูกอักเสบ" อันตรายที่ต้องระวัง

ในช่วงที่อากาศหนาวเย็น หรือเมื่ออยู่ในห้องแอร์เป็นเวลานาน ๆ หลายคนอาจไม่ทันได้สังเกตถึงผลกระทบต่อสุขภาพที่อาจเกิดขึ้นกับระบบทางเดินหายใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง "เยื่อบุจมูก" ซึ่งมีแนวโน้มที่จะเกิดการอักเสบจากการสัมผัสกับอากาศเย็นหรือแห้งจัดบ่อย ๆ

โรคเยื่อบุจมูกอักเสบ (Rhinitis) เป็นภาวะที่พบได้บ่อยและอาจสร้างความลำบากต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการหายใจไม่สะดวก น้ำมูกไหล หรือคัดจมูก ซึ่งอาการเหล่านี้จะรบกวนทั้งเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีสุขภาพอ่อนแอให้รู้สึกไม่สบายตัว หากไม่ได้รับการดูแลรักษาอย่างเหมาะสม

• ภาวะ "น้ำตาลในเลือดต่ำ" เกิดจากอะไร สิ่งที่ต้องระวัง
  
• ฝุ่นพิษ PM 2.5 ฆาตกรเงียบ เบื้องหลังโรคหลอดลมอักเสบ

สาเหตุ-ปัจจัยเสี่ยง

เยื่อบุจมูกอักเสบเกิดขึ้น เมื่อเยื่อบุที่อยู่ภายในจมูกได้รับการกระตุ้นจากปัจจัยภายนอก ซึ่งอาจเป็นอากาศเย็นจากเครื่องปรับอากาศ ความแห้งของอากาศ หรือสารก่อภูมิแพ้ เช่น ฝุ่นละอองและควัน โดยอาการที่พบได้บ่อยจะมีทั้งน้ำมูกไหล คัดจมูก จาม และมีอาการคันจมูก หากไม่ได้รับการดูแลอาจนำไปสู่การติดเชื้อที่รุนแรงได้

จากการสำรวจขององค์การอนามัยโลก (WHO) พบว่าโรคเยื่อบุจมูกอักเสบ เป็นโรคที่พบได้บ่อยในทุกเพศทุกวัย โดยเฉพาะในช่วงฤดูหนาวที่มีอากาศหนาวเย็นและแห้ง และจากการศึกษาของสำนักงานสาธารณสุขแห่งชาติ พบว่าเยื่อบุจมูกอักเสบเป็นปัญหาสุขภาพที่พบมากในกลุ่มคนที่ทำงานในออฟฟิศหรือในพื้นที่ที่มีการใช้เครื่องปรับอากาศเป็นเวลานาน

กลุ่มคนที่มีความเสี่ยงสูงในการเป็นโรคนี้ ได้แก่

• เด็ก เพราะระบบภูมิคุ้มกันของเด็กยังไม่พัฒนาเต็มที่ จึงทำให้เสี่ยงต่อการติดเชื้อและเกิดการอักเสบได้ง่าย โดยเฉพาะเด็กที่ต้องอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีอากาศแห้งจากเครื่องปรับอากาศ
• ผู้สูงอายุ มักมีการเสื่อมถอยของระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งทำให้ไม่สามารถต้านทานการติดเชื้อหรืออาการอักเสบได้ดีเท่าที่ควร
• ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน หัวใจ หรือมะเร็ง รวมถึงผู้ที่ได้รับการรักษาด้วยยากดภูมิคุ้มกัน ทำให้มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดเยื่อบุจมูกอักเสบ
• ผู้ที่ทำงานในห้องแอร์นาน ๆ การอยู่ในห้องที่มีอากาศเย็นและแห้งตลอดทั้งวัน เช่น ออฟฟิศที่มีการใช้เครื่องปรับอากาศเป็นเวลานาน อาจทำให้เยื่อบุจมูกเกิดการระคายเคืองและอักเสบได้ง่าย

อาการ-ผลกระทบ "โรคเยื่อบุจมูกอักเสบ"

• น้ำมูกไหล โดยเฉพาะในช่วงเช้า อาจมีลักษณะขาวใสหรือข้น
• คัดจมูก ทำให้หายใจ ลำบาก และอาจรบกวนการนอนหลับ
• จาม เกิดขึ้นบ่อย ๆ โดยเฉพาะเมื่อสัมผัสกับสารกระตุ้น เช่น อากาศเย็น หรือฝุ่นละออง
• อาการคันที่จมูกหรือคอ ทำให้รู้สึกไม่สบายตัว
• อาการแสบหรือระคายเคืองในจมูก จากการที่เยื่อบุจมูกแห้งและขาดความชุ่มชื้น
• หากไม่ดูแลรักษาให้ดี อาจเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ไซนัสอักเสบหรือการติดเชื้อที่หู ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการที่รุนแรงมากขึ้น

การรักษาโรคเยื่อบุจมูกอักเสบ

จะขึ้นอยู่กับสาเหตุและอาการที่ปรากฏ ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นแนวทางต่าง ๆ ดังนี้

1.การใช้ยา

- ยาลดน้ำมูก ที่มีฤทธิ์ช่วยบรรเทาอาการน้ำมูกไหลและคัดจมูก
- ยาพ่นจมูก เพื่อลดการอักเสบของเยื่อบุจมูก
- ยาลดบวม ช่วยลดอาการคัดจมูก
- ยาลดไข้ ในกรณีที่มีไข้ร่วมด้วย

2.การดูแลด้วยวิธีธรรมชาติ

- ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ ช่วยทำความสะอาดและบรรเทาอาการอักเสบได้
- เพิ่มความชื้นในอากาศ โดยใช้เครื่องเพิ่มความชื้น (Humidifier) ในห้องหรือการใช้วิธีธรรมชาติ เช่น การวางถ้วยน้ำไว้ใกล้เครื่องปรับอากาศ
- ดื่มน้ำให้เพียงพอ ช่วยให้เยื่อบุจมูกชุ่มชื้นและลดอาการแห้ง
- ใช้ยาสมุนไพร เช่น น้ำผึ้งหรือน้ำขิงเพื่อช่วยบรรเทาอาการคัดจมูก

3.การรักษาโดยการหลีกเลี่ยงปัจจัยที่กระตุ้น

- หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับอากาศเย็นหรือแห้งจากเครื่องปรับอากาศเป็นเวลานาน
- ปรับอุณหภูมิในห้องให้เหมาะสม และให้มีการระบายอากาศที่ดี
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสสารก่อภูมิแพ้ต่าง ๆ เช่น ฝุ่นละออง หรือสารเคมีที่อาจกระตุ้นอาการ

การป้องกันเยื่อบุจมูกอักเสบ

• หลีกเลี่ยงการอยู่ในห้องแอร์เป็นเวลานานหรือหากจำเป็นให้ปรับอุณหภูมิให้ไม่ต่ำเกินไป
• ใช้เครื่องเพิ่มความชื้นในห้องเพื่อช่วยลดความแห้งของอากาศ
• สวมใส่ผ้าปิดจมูกหรือหน้ากากอนามัยเมื่อต้องออกไปในที่อากาศหนาว
• พักผ่อนให้เพียงพอและดูแลสุขภาพให้แข็งแรง

ที่มา: สำนักงานสาธารณสุขแห่งชาติ (สธ.), องค์การอนามัยโลก (WHO), โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์

อ่านข่าวอื่น :

รู้สิทธิ รู้หน้าที่ ง่ายนิดเดียว ข้อควรรู้ก่อนเลือกตั้ง อบจ. 2568

ศาลฯตัดสินจำคุก "ส.ต.ท." 16 เดือน ไม่รอลงอาญา คดี สุนัข "เตี้ย มช."

"บ้านเพื่อคนไทย" ใครมีสิทธิบ้าง เช็กขั้นตอนลงทะเบียน-จองสิทธิ