โซห์ราน มัมดานี ‘คนนอก’ ผู้พลิกตำราการเมืองนิวยอร์ก
ในโลกแห่งการเมือง เราอาจคุ้นชินกับภาพจำแบบเดียวกัน -- ชุดสูทตัดเย็บเนี้ยบกริบ แคมเปญหาเสียงโทนสีแดง-น้ำเงินดูเป็นมืออาชีพ สุนทรพจน์ที่ถูกขัดเกลาอย่างไร้ที่ติ ลุคของนักการเมืองผู้ที่จะเป็นขวัญใจทั้งคนจนคนรวยได้ไม่ยาก
แต่ในมหานครนิวยอร์ก ชัยชนะอีกรูปแบบหนึ่งได้เริ่มผลิบานขึ้น ชัยชนะที่ถูกวาดด้วยสีสันอันจัดจ้าน มีท่วงทำนองแบบใหม่ๆ และหยั่งรากลึกอยู่ในความหลากหลายของผู้คน
หากใครติดตามข่าวต่างประเทศ ก็น่าจะได้เห็นชื่อ ‘โซห์ราน มัมดานี’ (Zohran Mamdani) ปรากฏอยู่แทบทุกที่
มีคำตอบอยู่หลายข้อ ในคำถามที่ว่า ‘โซห์ราน มัมดานี เป็นใคร?’ เขาเป็นแรปเปอร์ เป็นมุสลิม เป็นลูกชายผู้กำกับหนัง เป็นอเมริกันเชื้อสายอินเดีย-ยูกันดา เป็นนักสังคมนิยมประชาธิปไตย
แต่คำตอบที่สำคัญที่สุดตอนนี้คือ เขาเป็นผู้ชนะการเลือกตั้งขั้นต้นของพรรคเดโมแครต ที่จะเข้าไปชิงตำแหน่งนายกเทศมนตรีนครนิวยอร์ก และชัยชนะครั้งนี้ของเขายังสร้างปรากฏการณ์ จุดไฟแห่งความหวังให้ใครต่อใครไปทั่ว
เขาคือ ‘คนนอก’ และ ‘คนธรรมดา’ ที่ท้าทายหน้าเดิมๆ ของเดโมแครต
โดยปกติแล้วการเมืองอเมริกันเต็มไปด้วยผู้เล่นหน้าเดิมๆ แต่โซห์รานเป็น ‘คนนอก’ ในหลายมิติ ชายอายุ 33 ปี คนนี้เป็นนักสังคมนิยมประชาธิปไตย ซึ่งถูกมองว่าเป็นปีกซ้ายจัดของพรรคเดโมแครต เป็นคนรุ่นใหม่ เป็นลูกหลานผู้อพยพเชื้อสายอินเดีย-ยูกันดา และเป็นผู้สนับสนุนสิทธิของคนปาเลสไตน์มาอย่างต่อเนื่อง
การที่เขาสามารถเอาชนะ แอนดรูว์ กัวโม คู่แข่งอดีตผู้ว่าการรัฐที่ได้รับความนิยมมาอย่างยาวนานได้ ทำให้คนรุ่นใหม่และคนกลุ่มต่างๆ เห็นว่า พวกเขาไม่จำเป็นต้องมีหน้าตา พื้นเพ หรือเส้นสายแบบนักการเมืองดั้งเดิมเพื่อที่จะชนะการเลือกตั้ง
ชัยชนะของเขาเป็นเหมือนภาพแทนของ ‘คนธรรมดา’ ที่มีความตั้งใจจริง และกล้าที่จะเข้ามาทำงานการเมือง
เขาเป็นตัวแทนความหลากหลายในมหานครนิวยอร์ก
มัมดานีดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาแห่งรัฐนิวยอร์ก เขต 36 ซึ่งครอบคลุมย่านแอสโตเรีย (Astoria) หนึ่งในพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางเชื้อชาติมากที่สุดในโลก และอัตลักษณ์ของมัมดานีเองก็สะท้อนความซับซ้อนนั้นเช่นกัน
เขาเป็นอเมริกันเชื้อสายอินเดีย-ยูกันดา เกิดที่กรุงกัมปาลา ประเทศยูกันดา แม่ของเขาคือ มีรา แนร์ (Mira Nair) ผู้กำกับภาพยนตร์เรื่อง Salaam Bombay! และ Monsoon Wedding ส่วนพ่อของเขาคือ มาห์มูด มัมดานี (Mahmood Mamdani) นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์ มานุษยวิทยา และหลังอาณานิคมศึกษา
การเติบโตขึ้นมาท่ามกลางบรรยากาศของศิลปะและความคิดเชิงวิพากษ์ได้หล่อหลอมโลกทัศน์ของเขาอย่างไม่ต้องสงสัย นอกจากนี้เขายังใช้พื้นเพอันหลากหลายของตัวเองเป็นประตูสื่อสารกับคนต่างวัฒนธรรมที่มีอยู่ทั่วในนิวยอร์ก แถมยังพูดได้หลายภาษาอีกด้วย
เขาเติม ‘จังหวะใหม่ๆ’ (ฮิปฮอป) ให้มหานครนิวยอร์ก
หลังจากย้ายมานิวยอร์กและสำเร็จการศึกษา เส้นทางของเขาก็ออกจะ ‘แตกต่าง’สักนิด เขาได้กลายเป็นแร็ปเปอร์ภายใต้ชื่อ ‘Mr. Cardamom’ แล้วถ่ายทอดเรื่องราวเกี่ยวกับอัตลักษณ์และการพลัดถิ่นผ่านเสียงเพลงของเขา หลังจากนั้น เขาได้ทำงานในบทบาทที่จะกลายเป็นรากฐานสำคัญในอาชีพการเมือง นั่นคือการเป็นที่ปรึกษาด้านที่อยู่อาศัย (housing counselor) ทำงานด่านหน้าเพื่อช่วยเหลือครอบครัวชนชั้นแรงงานและผู้อพยพให้รอดพ้นจากระบบการเคหะที่ซับซ้อน รวมถึงการถูกไล่จนกลายเป็นคนไร้บ้าน
จากจุดยืนของการเป็นศิลปินและนักขับเคลื่อนสังคมนี่เอง ทำให้เขาเปิดตัวแคมเปญหาเสียงในปี 2020 ในฐานะนักสังคมนิยมประชาธิปไตย (democratic socialist) และในปีนั้นเขาก็ได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกสภาฯ ของเขตควีนส์ ซึ่งครอบคลุมละแวกแอสทอเรียดังที่ได้กล่าวไป หลังจากนั้นเขาก็ได้รับเลือกตั้งอีกในสมัยต่อๆ มา ก่อนจะกลายมาเป็นผู้ท้าชิงตำแหน่งนายกเทศมนตรีทีสร้างเสียงฮือฮาไปทั่ว
ถ้านี่เป็นตำราการเมืองแบบดั้งเดิม อดีตแบบฮิปฮอปของเขาน่าจะต้องถูกเก็บซ่อนไว้ หรืออาจจะเป็นดิจิทัลฟุตปริ้นท์ที่หลายคนมองว่าน่าอาย แต่สำหรับมัมดานี เขามองฮิปฮอปเป็นแนวดนตรีแห่งการวิจารณ์สังคม เป็นเครื่องมือในการบอกเล่าเรื่องของคนชายขอบ และเป็นการท้าทายต่ออำนาจ
อาจเพราะเหตุนี้กิจกรรมในแคมเปญหาเสียงของเขาจึงมักให้ความรู้สึกเหมือนปาร์ตี้ของชุมชน มันเต็มไปด้วยเสียงดนตรี อาหาร และบทสนทนาที่ฟังง่าย และการที่เขาเปิดเผยว่าเคยเป็น Mr. Cardamom ก็ช่วยให้เขานำเสนอตัวตนทั้งหมดออกมาอย่างสบายๆ ทั้งยังแสดงให้เห็นว่าเขาไม่ใช่นักการเมืองที่กำลังสวมบทบาท แต่คือสมาชิกคนหนึ่งในชุมชนที่ได้ค้นพบเวทีใหม่ของตัวเอง
เขาทำแคมเปญให้ร่วมสมัย และใช้กราฟิกที่ได้แรงบันดาลจาก ‘นิวยอร์ก’
แคมเปญของมัมดานีไม่ได้มีหน้าตาเหมือนแคมเปญการเมืองทั่วไป เขาใช้สีสันจัดจ้าน และตัวอักษรที่ทันสมัยแต่เรียบง่าย ทีมดีไซเนอร์ของเขาเล่าว่าภาพรวมแคมเปญทั้งหมดสื่อถึงสัญลักษณ์ของนิวยอร์กอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นสีเหลืองของรถแท็กซี่ สีของ MetroCard สีกันสาดของร้านโชห่วย (บางคนยังบอกว่าเหมือนสีของทีมบาสเก็ตบอลประจำนิวยอร์กอย่าง Knicks และ Mets ด้วย)
นอกจากนี้ หลังชนะเลือกตั้งขั้นต้นรูปถ่ายแต่งงานของมัมดานีและภรรยาก็กลายเป็นไวรัลไปทั่ว ทำให้คนได้เห็นภาพของพวกเขาในบรรยากาศรถไฟใต้ดิน ริมถนน หรือหน้าร้านรวงของนิวยอร์ก ยิ่งตอกย้ำว่าเขาคือนักการเมืองที่มองเห็นนิวยอร์ก เหมือนที่ประชาชนนิวยอร์กหลายคนมองเห็นเช่นกัน
เขาทำให้การเมืองเป็นเรื่องรูปธรรมและ ‘จับต้องได้’
จุดเด่นที่สุดของโซห์รานคือการเชื่อมโยงนโยบายระดับใหญ่เข้ากับปัญหาปากท้องในชีวิตประจำวันของผู้คน ในถ้อยคำและภาพที่จับต้องได้ นโยบายของเขาจึงไม่ใช่แค่ทฤษฎีบนหน้ากระดาษ เขารณรงค์ในประเด็นที่เขาเคยต่อสู้เคียงข้างเพื่อนบ้านของเขามาแล้ว
เขาพูดเรื่อง วิกฤตค่าที่อยู่อาศัย เพราะเขาเคยทำงานเป็นที่ปรึกษาด้านที่อยู่อาศัย ช่วยเหลือครอบครัวผู้อพยพที่เผชิญกับการถูกขับไล่
เขาพูดเรื่อง ความยุติธรรมด้านสภาพอากาศ โดยเชื่อมโยงกับอัตราการเกิดโรคหอบหืดของเด็กๆ ในเขตของเขา
‘A city we can afford.’ หรือ ‘เมืองที่เราจ่ายไหว’ คือสโลแกนหาเสียงของมัมดานี มันคือการแปลแนวคิดแบบสังคมนิยมประชาธิปไตยให้อยู้ในประโยคสั้นๆ ภายใต้ความจริงที่ว่า นิวยอร์กเป็นเมืองที่รายได้เฉลี่ยเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่ก็มีอัตราความยากจนสูงถึง 25% และมีเพียงคนรวยเท่านั้นที่อยู่สบาย ในขณะที่คนอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นนักเรียน นักดับเพลิง ไปจนถึงครอบครัวที่มีลูกมากกว่า 1 คน ต่างต้องดิ้นรนอย่างสุดตัว
เมื่อได้รับชัยชนะ มัมดานี กล่าวสุนทรพจน์อันน่าประทับใจว่า “ผมจะใช้ตำแหน่งนี้เพื่อต่อต้านลัทธิฟาสซิสต์ของโดนัลด์ ทรัมป์, เพื่อหยุดยั้งเจ้าหน้าที่ ICE ผู้ปิดบังใบหน้าของตัวเอง ไม่ให้เนรเทศเพื่อนบ้านของเรา และเพื่อบริหารเมืองนี้ให้เป็นต้นแบบแก่พรรคเดโมแครต…พรรคที่เราจะต่อสู้เพื่อคนทำงานอย่างเต็มภาคภูมิและไม่เกรงกลัว”
ปรากฏการณ์ ‘โซห์ราน มัมดานี’ ไม่ใช่แค่เรื่องราวของคนคนหนึ่งที่ชนะการเลือกตั้ง แต่มันคือเรื่องราวของการที่เราสามารถจินตนาการถึง ‘การเมือง’ ในรูปแบบใหม่ได้
การเมืองที่มีสีสันมากขึ้น เข้าถึงง่ายขึ้น เชื่อมโยงกับชุมชนที่หลากหลายขึ้น และท้ายที่สุดก็คือ – เปี่ยมด้วยความหวังยิ่งขึ้น
อาจเพราะแบบนี้เราจึงเห็นใบหน้าของเขาปรากฏในทุกเว็บไซต์ข่าว และบางทีหลายคนก็อาจหวังว่าใบหน้าใหม่ๆ แบบนี้ จะปรากฏในการเมืองของเราบ้างเช่นกัน
อ้างอิง:
www.curbed.com/article/zohran-mamdani-campaign-logo-graphic-design.html
https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/jul/01/democrats-zohran-mamdani
ตามข่าวก่อนใครได้ที่
- Website : plus.thairath.co.th
- LINE Official : Thairath