ลุงจีนแต่งหญิงใช้แอปอะไร? ถอดบทเรียนภัยในโลกดิจิทัล กรณี "เจ๊หง" ลวงหนุ่มแอบถ่าย 1,691 คน
กรณี "เจ๊หง" หรือซิสเตอร์หง หนุ่มจีนผู้ใส่วิกแต่งหญิงหลอกเหยื่อหลงรักกว่า 1,600 คนก่อนแฉคลิปแอบถ่ายนั้นถือเป็นอีกบทเรียนสำคัญเรื่องความปลอดภัยในโลกออนไลน์ที่ทุกคนไม่ควรมองข้าม
เมื่อต้นเดือนกรกฎาคม 68 ตำรวจนครนานจิง มณฑลเจียงซู ได้จับกุมชายวัย 38 ปี นามสกุลเจียว ที่มีอีกชื่อเรียกว่า "ลุงแดงแห่งนานจิง" (Nanjing Uncle Red) ในข้อหาเผยแพร่สื่อลามกอนาจาร
สิ่งที่น่าสนใจในมุมเทคโนโลยีคือวิธีการที่ผู้กระทำผิดใช้เทคโนโลยีในการล่อลวงและเอาเปรียบเหยื่อ ซึ่งจากการหารูปแบบหรือ pattern ในการลงมือ พบว่าเจ๊หงอาจจะใช้หลายแพลตฟอร์มในการหาเหยื่อ โดยเฉพาะ "Weibo" (24494;21338;) แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียหลักของจีน ที่มีรูปแบบคล้ายกับ Twitter เดิม
เจ๊หงอาจสร้างโปรไฟล์ปลอมเป็นผู้หญิงบน Weibo โพสต์เนื้อหาที่ดูน่าเชื่อถือ เพื่อสร้างความไว้วางใจ และใช้ฟีเจอร์ส่งข้อความโดยตรง Direct Message เพื่อเข้าหาเป้าหมาย
ในอีกด้าน เจ๊หงอาจจะเลือกใช้ "Douyin" (25238;38899;) บริการวิดีโอออนไลน์ที่เป็น TikTok ของจีน อัปโหลดวิดีโอที่แสดงตัวในชุดผู้หญิง แน่นอนว่ามีการใช้ฟิลเตอร์และเทคโนโลยีแต่งภาพ deepfake พื้นฐานเพื่อเปลี่ยนโฉมหน้า และปล่อยให้ระบบ recommendation algorithm ของแพลตฟอร์ม นำทางให้เนื้อหาไปถึงกลุ่มเป้าหมาย
***ซ่อนกล้อง ต้องระวัง
อีกจุดที่เด่นมากจากเคสของเจ๊หง คือเทคโนโลยีกล้องขนาดเล็กในปัจจุบัน ความที่กล้องสามารถซ่อนได้ในวัตถุธรรมดา มีความละเอียดสูง บันทึกได้ทั้งเสียงและภาพ แถมยังสามารถเชื่อมต่อ Wi-Fi ส่งข้อมูลได้แบบ real-time
ภาพจากกล้องที่ถูกซ่อนและแอบถ่ายไว้นั้นถูกนำไปสร้างรายได้ โดยรายได้งามมาจากการขายคลิปผ่านกลุ่มปิดซึ่งเก็บค่าสมาชิก 150 หยวน (ประมาณ 700 บาท) ไม่แน่ว่าเจ๊หงอาจใช้ระบบคริปโต (cryptocurrency) เพื่อซ่อนการทำธุรกรรมก็ได้
อีกสิ่งที่น่าสนใจจากเคสนี้คือการแพร่กระจายของเนื้อหาในวิดีโอแบบไวรัล ทำให้ใบหน้าของเหยื่อหลายคนถูกเปิดเผยบนโซเชียลมีเดีย แม้ตำรวจจะเตือนไม่ให้แชร์ แต่ผู้คนยังคงแชร์ต่อ
***ป้องกันตัวเองในยุคดิจิทัล
กลับมามองที่ตัวเอง ชาวเน็ตทุกคนควรรู้เท่าทันภัยออนไลน์เพราะ Digital Literacy เป็นเรื่องสำคัญกว่าที่คิด อย่าลืมตรวจสอบโปรไฟล์ของบุคคลที่วางแผนจะไปพบให้ดี เช่นอาจใช้วิธีการ reverse image search หรือการค้นหาภาพแบบย้อนกลับที่ผู้ใช้สามารถนำไฟล์ภาพที่สงสัย ไปค้นหาภาพที่มีลักษณะคล้ายกันว่ามีในเว็บไซต์ไหนอีกบ้าง ซึ่งจะช่วยให้รู้ถึงต้นตอและที่มาของภาพได้ง่ายขึ้น
นอกจากนี้ อาจจะใช้ video call ก่อนพบจริง เพื่อยืนยันถึงการมีตัวตน ซึ่งหากพบผู้ที่หลีกเลี่ยงการพูดคุยทางโทรศัพท์ ก็ถือว่ามีพิรุธน่าสงสัยเป็นพิเศษ
หากไปพบแล้ว ทางที่ดีควรตรวจสอบห้องพักก่อนเข้าไป โดยมองหากล้องที่มีโอกาสแอบซ่อนไว้ อาจจะใช้แอปตรวจจับ Detector ที่สามารถค้นหาอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ก็ได้
ที่สุดแล้ว เทคโนโลยีเป็นดาบสองคม สามารถใช้เพื่อสร้างสรรค์ แต่ก็สามารถใช้ในทางที่ผิดได้ง่ายกว่าที่คิด ดังนั้นการป้องกันที่ดีที่สุดคือ "ความรู้และความระมัดระวัง" และการท่องจำให้ขึ้นใจว่า "บางที ของฟรีก็อาจแพงที่สุด" ดังที่เน็ตติเซนจีนพูดไว้ เพราะสิ่งที่ดูเหมือนฟรี อาจมีต้นทุนที่ไม่เคยมีใครคาดคิดมาก่อน.
website : mgronline.com
facebook : MGRonlineLive
twitter : @MGROnlineLive
instagram : mgronline
line : MGROnline
youtube : MGR Online VDO