ดอยหลวงเชียงดาว การเดินทางที่มากกว่าผู้พิชิต

ดอยหลวงเชียงดาว การเดินทางที่มากกว่าผู้พิชิต

หลายคนรู้จักดอยหลวงเชียงดาวในฐานะยอดดอยที่สูงที่สุดเป็นอันดับที่ 3 ของไทย เป็นเป้าหมายของนักเดินเขาที่หวังปักหมุกบนจุดสูงสุด แต่สำหรับการเดินทางครั้งนี้ เราจะพาทุกท่านไปทำสัมผัสกับบ้านของสิ่งมีชีวิตที่น่าทึ่ง ในฐานะพื้นที่สงวนชีวมณฑลแห่งใหม่ของโลก ที่นี่คือ

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่

ไกรฤกษ์ เรือนคำ หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว กล่าวว่า เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาวได้รับการประกาศจาก UNESCO ให้เป็นพื้นที่สงวนชีวมณฑล (UNESCO Biosphere Reserve) พื้นที่สงวนชีวมณฑลนั้น คุณสมบัติหลักๆ มีอยู่ใน 3 ประเด็น คือ ประเด็นแรก เป็นเรื่องของพื้นที่ ที่มีทั้งพืชทั้งสัตว์ที่มีความหลากหลาย แล้วมีความเฉพาะเจาะจง สองในเรื่องการดูแลรักษา ก็คือว่าพื้นที่ป่าผืนนี้จะมีเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาวเป็นผู้ดูแลพื้นที่ แล้วก็อีกประเด็นหนึ่งที่มีความสำคัญก็คือว่า เรื่องของชาวบ้านและชุมชนที่มีส่วนเกี่ยวข้อง มีส่วนช่วยในการดูแล คนอยู่กับป่า

ไกรฤกษ์ เรือนคำ

“จากที่เราได้รับรางวัล UNESCO แล้วเราก็จะทำอย่างไรให้ พื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว มีศักยภาพ และลดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์ เราจะได้เห็นว่า เรามีการคัดกรอง มีการอบรม ขออนุญาต จะเห็นว่าเราจะไม่ได้ใช้คำว่า นักท่องเที่ยว ผู้พิชิตดอย ดอยเชียงดาว เราจะใช้คำว่า นักศึกษาธรรมชาติ ผู้พิทักษ์ดอยหลวงเชียงดาว ซึ่งกระบวนการที่เข้ามา นักศึกษาธรรมชาติทุกคน ก็จะได้ลงทะเบียน ได้รับการอบรม ข้อปฏิบัติ ข้อห้าม และข้อปฏิบัติ ในการเดินเส้นทางดอยหลวงเชียงดาว

ในการที่มีผู้คน นักศึกษาธรรมชาติ จากที่ต่างๆ เข้ามา ศึกษาเรียนรู้ เดินศึกษาเส้นทางธรรมชาติ ไม่เพียงแต่ลูกหาบ ไม่เพียงแต่ชมรม ที่เป็นรถรับส่ง จากจุดลงทะเบียนขึ้นมาจุดที่เริ่มเดิน ในเรื่องของเศรษฐกิจ ผู้คนที่อยู่ในอำเภอ ก็ ได้รับผลประโยชน์จากการที่มีการดำเนินการจัดการพื้นที่ ให้รองรับกับขีดความสามารถการท่องเที่ยวเชิงนิเวศแบบนี้

ทุกคนมีส่วนร่วมในการสร้างความยั่งยืน ให้กับธรรมชาติ ให้กับทุกพื้นที่ธรรมชาติ ทุกพื้นที่ที่เป็นแหล่งศึกษาธรรมชาติของประเทศไทย

ก่อนเริ่มเดินทาง เราควรตระหนักถึงเรื่องที่สำคัญที่สุดว่า การเดินทางในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแตกต่างจากการท่องเที่ยวธรรมชาติทั่วไป ทุกคนต้องรักษากฏระเบียบอย่างเคร่งครัด ที่นี่จึงมีกฎระเบียบที่เข้มงวดที่ต้องปฏิบัติร่วมกันค่ะ

สงกรานต์ จักรษุ เจ้าหน้าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว บอกกับพวกเรา ระหว่างการอบรมก่อนออกเดินทาง ว่า ต้องทำความเข้าใจว่า จุดที่เราจะขึ้นไปเดิน ไม่ใช่อุทยาน จึงต้องมีกฎมีระเบียบที่เข้มข้น เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ดอยหลวงเชียงดาวนั้น เราจะเปิดจองในระบบประมาณเดือนตุลาคม ให้คนที่อยากมาเดินศึกษาธรรมชาติจองในเว็บไซต์เท่านั้น วอล์คอินเข้ามาเราไม่รับเด็ดขาด

“เราจะรับแค่ วันละ 100 คน ไม่เกินนั้น เรื่องกฎระเบียบ เราต้องมาอบรมตั้งแต่บ่ายโมงจนถึงสี่โมงเย็น อบรมก่อนวันเดินทาง 1 วัน เกี่ยวกับกฎระเบียบ ข้อห้ามต่างๆ ที่เราจะต้องไปยึดถือปฏิบัติข้างบน เพราะว่าข้างบนเป็นพื้นที่ที่บอบบาง เป็นพื้นที่ที่มีสัตว์ป่าสำคัญอาศัยอยู่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสัตว์สงวน มีกวางผา และเลียงผาข้างบน เราจะไม่กระทำการใดๆ ต่างๆ ที่มีผลกระทบต่อสัตว์ป่า และธรรมชาติข้างบน วันที่ท่านขึ้น เอาขยะ ขึ้นไป 10 ชิ้น วันลง ก็ต้องมีครบ 10 ชิ้น ถ้าไม่ครบเราก็จะขออนุญาตปรับเงิน 500 บาท ที่วางค่ามัดจำขยะไว้ “พี่สงกรานต์ บอก

“ถุงพลาสติก เศษพลาสติกทุกอย่าง จะไม่ให้เอาทิ้งข้างบนเลย เพราะว่าเราเคยมีเคยมีปัญหาแบบนี้เกิดขึ้น กวางผาเราตายไปหนึ่งตัว พวกผมไปพิสูจน์ซาก ในกระเพาะของกวางที่ตาย คือพวกเศษขยะ เศษพลาสติก เราก็เลยต้องมีกฎระเบียบอะไรที่มันเข้มข้น เพื่อไม่ให้มีผลกระทบต่อสัตว์ป่า เพราะว่าที่ที่เราขึ้นไปเนี่ย คือที่อยู่ของเขา เราขึ้นไปรบกวนเขา เพราะฉะนั้นเราต้องเคารพ เคารพสถานที่ เคารพสิ่งที่อยู่ข้างบน”

เส้นทางธรรมชาติดอยหลวงเชียงดาวมีระยะทางกว่า 8.5 กิโลเมตร สำหรับนักเดินเขาอาจมียอดดอยเป็นจุดหมายเพื่อพิชิต แต่การชื่นชมสิ่งมีชีวิตระหว่างทางคือความหมายของการเดินทางในครั้งนี้

พวกเราเดินทางไปพร้อมกับผู้พิทักษ์แห่งเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว ที่มีเรื่องเล่าขานมากมาย เป็นตำนานในการปกป้องผืนป่าจากผู้รุกรานมานานกว่าครึ่งศตวรรษ กระทั่งความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่าเชียงดาวได้ฟื้นคืนความหลากหลายทางชีวภาพ จนยูเนสโกได้ประกาศยกให้ป่าเชียงดาวเป็น พื้นที่สงวนชีวมณฑล ซึ่งหมายถึง พื้นที่อนุรักษ์สังคมพืชและสัตว์ในสภาวะของระบบนิเวศที่เป็นธรรมชาติ เพื่อรักษาความหลากหลายทางพันธุกรรม เป็นทั้งดินแดนเพื่อการอนุรักษ์และค้นคว้าศึกษาทางธรรมชาติที่ทรงคุณค่า

ระหว่างทางเราพบ ซากพืชบางชนิดกองอยู่ ศิรวิทย์ อนันต๊ะ เจ้าหน้าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว ที่เดินไปกับพวกเราบอกว่า เป็นกิจกรรมกำจัดพืชรุกราน ที่เห็นเป็นพวกดอกบัวตองซึ่งถือเป็นชนิดพันธุ์ต่างถิ่น หรือเป็น Alien Species เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว ร่วมกับสถานีควบคุมไฟป่าเชียงดาว โดยได้รับการสนับสนุนมาจากกองทุนชุมชนพื้นที่สงวนชีวมณฑลดอยหลวงเชียงดาว ต้องกำจัดทิ้งให้หมดไป

แต่จริงๆ แล้ว บัวตองนี่มันก็สวยไม่ใช่หรือ
ศิรวิทย์ อธิบายว่า มันสวย แต่มันเหมือนดอกไม้ที่มีพิษ ทำให้พืชชนิดอื่นโตช้า หรือไม่โตเลย ก็เลยต้องกำจัดหมดต้องกำจัดให้หมด ช่วงที่ผ่านมาก็กำจัดได้ประมาณ เกือบร้อยเปอร์เซ็นต์ ก็ยังคาดว่าน่าจะมีหลงเหลืออยู่ แต่เรายังไม่เห็น

นอกจากบัวตองแล้ว ยังมี หญ้าสาบหมา คือ หญ้าสาบหมาก็จะเป็นพวกก้านสีดำๆ ที่เป็น Alien Species ซึ่งหญ้าสาบหมานี้ ก็จะมีอยู่ทั่วดอย ยังหาหาวิธีกำจัดอยู่ครับ

ระหว่างเส้นทางศึกษาธรรมชาติ ชมไม้ใหญ่ ป่ากว้าง มีจุดให้สแกนคิวอาร์โค๊ดเพื่ออ่านข้อมูลที่น่าสนใจในแต่ละจุดผ่านแอพพลิเคชั่น

ระหว่างทางมีจุดพักบริเวณสามแยกปางวัว สามารถแวะพักทานข้าวหรือเข้าห้องน้ำได้ที่นี่

พูดถึงการเข้าห้องน้ำ เพื่อรักษาสิ่งสภาพแวดล้อมให้อยู่ในสภาพที่เป็นธรรมชาติมากที่สุด การขับถ่ายเรี่ยราดก็จะส่งผลต่อระบบนิเวศ ได้ ทางกรมอุทยานแล้วก็ทางเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า จึงมีวิธีการ เพื่อที่จะลดผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อมที่จะเกิดขึ้นจากการขับถ่ายของนักศึกษาธรรมชาติ โดย เจ้าหน้าที่ก็จะแจกถุงสำหรับขับถ่ายให้ 1 แพ็ค ซึ่งทำจากมันสำปะหลัง และก็สามารถย่อยสลายได้ มีทั้งหมด 8 ถุง ซึ่งเพียงพอสำหรับการค้างแรมในระยะเวลา 1 คืน กับอีก 1 วัน สำหรับการเดินทางไปกลับ นอกจากถุงแล้วก็มีทิชชู่ให้เรา

วิธีการใช้ คือ เอาถุงที่ได้มาไปสวมกับโถชักโครกในห้องน้ำ และเมื่อทำธุระเสร็จนำไปทิ้งในถัง จะมีเจ้าหน้าที่มาเก็บไปทิ้งทุกวัน

การเดินทางราว 5 ชั่วโมง ถึงลานกางเต็นท์ และขึ้นเนินเขาไปอีกราว 700 เมตร จะเห็นจุดชมพระทิตย์ตกที่สวยงาม

และที่นี่เอง เราจะได้เฝ้ามองม้าเทวดาที่ยืนสง่าอยู่บนผาหินฝั่งตรงข้าม

สิ่งมีชีวิตที่พบเห็นและทิวทัศน์ที่งดงาม เสมือนรางวัลจากธรรมชาติที่มอบให้ผู้มาเยือน ทุกคนต่างใช้เวลาอยู่ตรงนี้เพื่อบันทึกความทรงจำ เพราะทุกคนที่เดินมาถึงจุดนี้ต่างรู้ดีว่า ไม่มีสิ่งใดติดตัวกลับไปได้นอกจากประสบการณ์และความประทับใจเท่านั้น

ด้วยหัวใจของผู้พิทักษ์เราจะช่วยกันรักษาความงดงามเหล่านี้ให้เป็นสมบัติของธรรมชาติต่อไป

ให้ดอยหลวงเชียงดาวและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาวแห่งนี้

เป็นบ้านของทุกสรรพสิ่งตราบนานเท่านาน

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : ดอยหลวงเชียงดาว การเดินทางที่มากกว่าผู้พิชิต

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th