เมดพาร์ค 'เปิดห้องปฏิบัติการจีโนมิกส์' รักษามะเร็งแบบมุ่งเป้า

“การตรวจทางพันธุกรรม” ในปัจจุบันสามารถตรวจ DNA ได้ภายในวันเดียว แต่การตรวจพันุกรรมไม่ใช่แค่การอ่านยีน แต่คือการแปลข้อมูลยีนให้กลายเป็นการดูแลผู้ป่วยจริง ดังนั้น จะต้องมีการตีความ ถอดความหมาย และต้องใช้ข้อมูลส่วนอื่นๆ ร่วมด้วย และการตรวจพันธุกรรม เป็นเพียงจุดเริ่มต้น ไม่ใช่การวินิจฉัย

วันนี้ (30 มกราคม 2569)โรงพยาบาลเมดพาร์ค จัดงานแถลงข่าวเปิด "ห้องปฏิบัติการจีโนมิกส์ และการให้บริการด้าน เวชศาสตร์จีโนม (Genomic Medicine)” อย่างเป็นทางการ โดยมุ่งยกระดับการดูแลผู้ป่วยด้วยแนวคิด การแพทย์แม่นยำ (Precision Medicine) ผ่านการนำข้อมูลทางพันธุกรรมมาใช้ประกอบการวินิจฉัย การวางแผนการรักษา และการดูแลเชิงป้องกันอย่างเหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย

การเปิดห้องปฏิบัติการจีโนมิกส์ดังกล่าว สะท้อนความตั้งใจของโรงพยาบาลเมดพาร์ค ในการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยแบบบูรณาการ โดยเชื่อมโยงการตรวจวิเคราะห์ทางพันธุกรรมเข้ากับการแปลผลทางคลินิก และการตัดสินใจรักษา ภายใต้มาตรฐานทางการแพทย์ระดับสากล

ข่าวที่เกี่ยวข้อง:

‘Health at Home’ ตรวจจีโนมิกส์-Sleep Test ได้ถึงบ้าน ลดข้อจำกัด รักษาแม่นยำ

คนไทย 6 ล้านคน เสี่ยงโรคกระดูกและข้อ 'สูงวัย-วัยทำงาน' ป่วยสูง

เวชศาสตร์จีโนม ออกแบบรักษาเฉพาะบุคคล

นพ.พงษ์พัฒน์ ปธานวนิช กรรมการผู้จัดการ โรงพยาบาลเมดพาร์ค กล่าวว่า คนทุกคนจะไม่ได้เป็นโรคเดียวกัน ซึ่งสิ่งที่ทำให้เกิดโรคที่แตกต่างกัน คือ จีโนม ซึ่งเราต้องค้นคว้าหาเครื่องมือ นวัตกรรม ในการดูแลรักษาโรคให้แก่ผู้ป่วย และแนวทางการรักษาผู้ป่วยจะต้องมีความแม่นยำมากขึ้น เป็นสิ่งที่โลกตื่นตัว และมองว่าศาสตร์ความรู้จะแก้ปัญหาอุปสรรคที่จะเกิดขึ้นได้

ปัจจุบันการดูแลรักษาโรค โดยเฉพาะโรคมะเร็ง กำลังก้าวเข้าสู่ยุคที่การตัดสินใจทางการแพทย์ต้องอาศัยข้อมูลเชิงลึกมากขึ้น ข้อมูลทางพันธุกรรมมีบทบาทสำคัญในการช่วยให้แพทย์เข้าใจลักษณะของโรค และวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละรายได้อย่างรอบคอบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเพื่อการรักษามะเร็งแบบมุ่งเป้า หรือ Targeted Therapy รวมไปถึงการวางแผนป้องกันโรคก่อนป่วย ด้วยการคัดกรองโรคทางพันธุกรรม

นพ.พงษ์พัฒน์ กล่าวต่อว่าเวชศาสตร์จีโนม ไม่ใช่เพียงเทคโนโลยีใหม่ แต่เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้แพทย์สามารถออกแบบการรักษาเฉพาะบุคคล ลดการรักษาที่ไม่จำเป็น และคำนึงถึงคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยในระยะยาว ซึ่งเป็นหนึ่งในพันธกิจหลักที่เมดพาร์คให้ความสำคัญมาโดยตลอด

ไม่ใช่แค่ผลตรวจในห้องแล็บ แต่รักษาผู้ป่วยตรงจุด

การตรวจวินิจฉัยโรคทางพันธุกรรมด้วยเทคโนโลยี Next Generation Sequencing (NGS) เป็นหัวใจสำคัญของเวชศาสตร์จีโนม โดยสามารถตรวจวิเคราะห์ยีนจำนวนมากได้พร้อมกัน ด้วยความละเอียดสูง และใช้เวลาในการตรวจที่รวดเร็วขึ้น ช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้องมากขึ้น ลดการตรวจที่ไม่จำเป็น และสนับสนุนการวางแผนการดูแลสุขภาพในระยะยาว

นพ.ประสิทธิ์ เผ่าทองคำ อายุรแพทย์เฉพาะทางด้านเวชพันธุศาสตร์ โรงพยาบาลเมดพาร์ค กล่าวว่าสิ่งสำคัญของเวชศาสตร์จีโนมไม่ได้อยู่ที่ผลตรวจยีนเพียงอย่างเดียว แต่คือการแปลผลทางคลินิก (Clinical Interpretation) โดยนำข้อมูลพันธุกรรมมาพิจารณาร่วมกับอาการ ประวัติ และบริบทของผู้ป่วยแต่ละราย การดูแลผู้ป่วยด้วยเวชศาสตร์จีโนมจึงต้องอาศัยการทำงานร่วมกันของแพทย์เวชพันธุศาสตร์ นักวิทยาศาสตร์ห้องปฏิบัติการจีโนมิกส์ นักชีวสารสนเทศ และทีมสหสาขาวิชาชีพ เพื่อเชื่อมโยงการตรวจ การแปลผล และการตัดสินใจรักษาอย่างเป็นระบบ

เทคโนโลยี NGS ตรวจยีนมะเร็งกลายพันธุ์

มะเร็งเกิดจากการกลายพันธุ์ เช่น คนไข้เป็นมะเร็งปอด เหมือนกัน แต่การกลายพันธุ์ต่างกัน “เมื่อมะเร็งชนิดเดียวกัน ไม่จำเป็นต้องรักษาแบบเดียวกันอีกต่อไป” แนวคิดเกี่ยวกับการรักษาโรคมะเร็งนี้ทำให้ เวชศาสตร์จีโนม มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนการรักษาแบบมุ่งเป้า (Targeted Therapy) ซึ่งเป็นการเลือกแนวทางการรักษาที่สอดคล้องกับลักษณะทางชีววิทยาของมะเร็งในผู้ป่วยแต่ละราย

นพ.สุดปรีดา ชัยนิธิกรรณ แพทย์ผู้ชำนาญการด้านอายุรศาสตร์มะเร็งวิทยา อธิบายว่า การตรวจยีนกลายพันธุ์ของมะเร็งด้วยเทคโนโลยี Next Generation Sequencing (NGS) ช่วยให้แพทย์สามารถระบุการกลายพันธุ์ที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรคได้ครอบคลุมมากขึ้น รวมถึงการกลายพันธุ์ที่พบได้ยาก ซึ่งอาจถูกมองข้ามจากการตรวจแบบเดิม

ข้อมูลเหล่านี้ช่วยสนับสนุนการเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสม โดยเฉพาะมะเร็งปอดที่มียีนกลายพันธุ์หลายชนิด แต่ละชนิดมียามุ่งเป้าที่มีการตอบสนองแตกต่างกันในผู้ป่วยแต่ละราย ซึ่งเมื่อได้ผลตรวจยีนกลายพันธุ์ที่ลึกและแม่นยำ ก็จะสามารถนำไปประกอบการตัดสินใจเลือกแนวทางการรักษาแบบมุ่งเป้า (Targeted Therapy) ได้รวดเร็วและทันเวลา

"ผู้ป่วยที่มาใช้บริการประมาณ 50% เป็นคนไข้ไทย และ 50% เป็นคนไข้ต่างชาติ ซึ่งการตรวจนั้นทางทีมแพทย์จะเลือกให้เหมาะสมกับผู้ป่วยในแต่ละคน เพราะการกลายพันธุโรคมะเร็งในกลุ่มคนเอเชีย และต่างชาติจะมีความแตกต่างกัน รวมถึงระยะของโรคและค่าใช้จ่าย ทำให้ต้องพิจารณาหลายๆ อย่างรวมกัน และมีการคัดเลือกให้ตรงกับการป่วยของผู้ป่วย"

ตรวจยีนประเมินความเสี่ยง รู้ก่อน วางแผนได้

ดร.วิสิตศักดิ์ สุขสะอาดพสุ ผู้อำนวยการฝ่ายห้องปฏิบัติการและรังสีวิทยา กล่าวย้ำถึงความสำคัญของการตรวจยีนเพื่อคัดกรองความเสี่ยงโรคทางพันธุกรรมว่า “นอกจากการรักษาแล้ว เวชศาสตร์จีโนมยังมีบทบาทสำคัญในมิติของการป้องกันโรค โดยเฉพาะโรคมะเร็งที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม การตรวจยีนเพื่อประเมินความเสี่ยงช่วยให้ผู้ป่วยและครอบครัวสามารถวางแผนการดูแลสุขภาพได้ตั้งแต่ระยะที่ยังไม่แสดงอาการ และสนับสนุนการดูแลระยะยาวอย่างเหมาะสม”

ปัจจุบัน โรงพยาบาลเมดพาร์ค มีบริการตรวจคัดกรองยีนมะเร็ง ที่ครอบคลุมยีนสำคัญหลายชนิด การตรวจนี้ช่วยเพิ่มโอกาสการป้องกันโรคมะเร็งที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม อาทิ มะเร็งเต้านม มะเร็งรังไข่ มะเร็งเยื่อบุมดลูก มะเร็งต่อมลูกหมาก มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งไต มะเร็งไทรอยด์ เป็นต้น

การตรวจคัดกรองยีนมะเร็งเหมาะกับใคร?

• ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็ง โดยเฉพาะกรณี:ญาติป่วยเป็นมะเร็ง ก่อนอายุ 50 ปี มีสมาชิกหลายคนในครอบครัวเป็นมะเร็งชนิดเดียวกันหรือลักษณะใกล้เคียงครอบครัวมีการวินิจฉัยว่าเป็น กลุ่มอาการทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับมะเร็ง (เช่น BRCA)
• ผู้ที่ต้องการหาสาเหตุของมะเร็ง
• ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งด้วยตนเองตั้งแต่อายุยังน้อย
• ผู้ที่เคยเป็นมะเร็งหลายชนิด หรือมะเร็งชนิดหายาก
• ผู้เข้ารับบริการตรวจสุขภาพแบบครบวงจร ที่ต้องการทราบความเสี่ยงทางพันธุกรรม แม้ไม่มีประวัติครอบครัวชัดเจน
• ผู้ที่มีญาติที่ถูกวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งอันเนื่องจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรม

ห้องปฏิบัติการจีโนมิกส์ มาตรฐานสากล

ห้องปฏิบัติการจีโนมิกส์ โรงพยาบาลเมดพาร์ค ได้รับการออกแบบอย่างพิถีพิถันตามหลักการ Unidirectional Flow เพื่อควบคุมทิศทางการทำงานในแต่ละขั้นตอนอย่างชัดเจน ลดความเสี่ยงจากการปนเปื้อนข้ามกระบวนการ และยกระดับความถูกต้องของผลการตรวจวิเคราะห์ ระบบสิ่งแวดล้อมภายในห้องปฏิบัติการได้รับการควบคุมด้วยระบบกรองอากาศเฉพาะในแต่ละพื้นที่การทำงาน เพื่อควบคุมอนุภาคขนาดเล็กอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมการจัดการด้านความปลอดภัยทางชีวภาพตามมาตรฐานสากล เพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัยของทั้งบุคลากรและสิ่งส่งตรวจ

ปัจจุบันห้องปฏิบัติการจีโนมิกส์ ดำเนินงานภายใต้ความร่วมมือทางวิชาการกับ Northwestern Medicine ของ Northwestern University ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยให้คำปรึกษาในการออกแบบห้องปฏิบัติการ และกระบวนการตรวจวิเคราะห์ เพื่อรองรับทั้งการตรวจเชิงป้องกัน (Preventive Medicine) และการรักษามะเร็งแบบมุ่งเป้า (Targeted Therapy) รวมถึงได้เข้าร่วมโครงการทดสอบความชำนาญ (Proficiency Testing) ของ CAP (College of American Pathologists) เพื่อยืนยันคุณภาพระบบการทำงานและความน่าเชื่อถือของผลการตรวจในระดับสากล

โรงพยาบาลเมดพาร์ค มุ่งใช้เวชศาสตร์จีโนมเป็นกลไกสำคัญในการสนับสนุนการรักษาโรคยากและโรคซับซ้อน โดยเน้นการใช้ข้อมูลทางพันธุกรรมอย่างมีมาตรฐาน เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลที่เหมาะสม และมีคุณภาพชีวิตที่ดีในระยะยาว ซึ่งค่าใช้จ่ายในการตรวจความเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็ง ค่าใช้จ่ายประมาณ 25,000 บาท และจะรายงานผลได้ไม่เกิน 3 สัปดาห์