หวานจ๋อยหรือก๋ากั่น? Melody & Kuromi ตัวแทนเด็กสาวสองสไตล์ที่ท้าทายกรอบของสังคม

กระต่ายน้อยสวมหมวกชมพูหวานจ๋อย ยืนคู่กับกระต่ายสีดำขนตาสะพรึง นี่คือภาพของ‘มายเมโลดี้’ และ ‘คุโรมิ’คาแรกเตอร์น้อนต่ายสุดคิวต์จากประเทศญี่ปุ่นที่ช่วงนี้เราเห็นผ่านตาอยู่บ่อยครั้ง ล่าสุดเมื่อ Netflix ประกาศข่าวดี เตรียมเปิดตัว Stop - Motion Animation ของสองคาแรกเตอร์ โดยจะเผยแพร่ในเดือนกรกฎาคมที่จะถึงนี้

คาแรกเตอร์น่ารักน่าหยิกแบบนี้ ใครดูก็รู้ว่านี่คือสมาชิกจากบ้าน ‘ซานริโอ้’ ต้นกำเนิดตัวการ์ตูนฮิตมากมายที่เอ่ยชื่อไปใครก็รู้จัก ทั้ง Hello Kitty, Cinnamoroll, Pompompurin และอีกสารพัดความน่ารักที่ทำเราใจละลายมานักต่อนัก

โดยตัวเอกของเราในวันนี้ มาจากการ์ตูนเรื่อง ‘มายเมโลดี้ หนูน้อยแห่งป่าเมอร์รี่แลนด์’ (おねがいマイメロディ) เรื่องราวเล่าถึง มายเมโลดี้ กระต่ายน้อยแสนน่ารักที่มีภารกิจปกป้องความฝันของมนุษย์ให้รอดพ้นจากเงื้อมมือของ คุโรมิ กระต่ายดำที่คอยจ้องจะสร้างฝันร้ายให้กับเหล่ามนุษย์

สิ่งที่ทำให้ ‘มายเมโลดี้ หนูน้อยแห่งป่าเมอร์รี่แลนด์’ ต่างจากการ์ตูนแฟนตาซีทั่วๆ ไป คือความสัมพันธ์ของมายเมโลดี้กับคุโรมิ ที่ดันเป็นนางเอกกับตัวร้าย แทนที่จะเป็นพันธมิตรร่วมสู้กันเหมือนเรื่องอื่นๆ แถมพวกเธอยังมีนิสัยและภาพลักษณ์ภายนอกที่ต่างกันราวขาวกับดำอีกด้วย

ทำไมซานริโอ้ถึงเลือกสร้างคาแรกเตอร์ที่ต่างกันสุดขั้วในเรื่องเดียวแบบนี้ แถมยกมายเมโลดี้เป็นนางเอกแทนคุโรมิ? นี่คือสัญญะบางอย่างที่สะท้อนภาพเด็กผู้หญิงในสังคมญี่ปุ่นหรือเปล่า? ตามไปท่องป่าเมอร์รี่แลนด์ แล้วหาคำตอบไปด้วยกัน

เด็กหญิงต้องอ่อนหวาน แบบ ‘มายเมโลดี้’

กระต่ายน้อยผู้ร่าเริงและอ่อนหวาน

ขวัญใจแห่งป่าเมอร์รี่แลนด์

‘มายเมโลดี้’ (マイメロディ)หรือชื่อเล่นสุดน่ารักอย่าง ‘มายเมโล่’ กระต่ายน้อยหน้าตาน่ารักที่มีหมวกสีชมพูหวานเป็นเอกลักษณ์ ว่ากันว่าคาแรกเตอร์มายเมโลดี้ ได้แรงบันดาลใจมาจากนิทานสุดคลาสสิกอย่าง หนูน้อยหมวกแดง เพียงแต่เธอเป็นกระต่ายและไม่มีหมาป่ามาคอยหลอกล่อ

ถ้ามีเช็กลิสต์ความเป็นนางเอก นิสัยของมายเมโลดี้ก็ติ๊กถูกไปเกือบครบทุกข้อ เริ่มตั้งแต่ความร่าเริงที่สร้างพลังบวกให้กับผู้พบเห็น แถมมองโลกในแง่ดี ไม่คิดร้ายกับใคร แม้กระทั่งคุโรมิที่มักจะหาเรื่องเธออยู่บ่อยๆ กระต่ายน้อยของเราก็ไม่ถือสา ยังไม่รวมถึงงานอดิเรกที่ชอบทำขนม โดยเฉพาะเค้กอัลมอนด์ของโปรด โดยเธอมักจะเอาเค้กที่อบไปแบ่งเพื่อนอยู่บ่อยๆ จึงไม่แปลกที่จะเป็นขวัญใจแห่งป่าเมอร์รี่แลนด์

นี่คือตัวละคร Green Flag แบบสุดขั้วที่หาไม่ได้ในชีวิตจริง ถ้าสังเกตดูดีๆ นิสัยของมายเมโลดี้ คือภาพความคาดหวังของสังคมที่มีกับผู้หญิงในเอเชียโดยเฉพาะญี่ปุ่น เนื่องจากเธอถือกำเนิดขึ้นในปี 1975 ยุคที่สังคมยังคงตีกรอบว่า ‘ผู้หญิง’ ต้องเท่ากับ ‘อ่อนหวาน’ ดังนั้นมายเมโลดี้ในฐานะนางเอกของเรื่อง จึงไม่แปลกที่จะถูกสร้างคาแรกเตอร์ตามพิมพ์นิยมของผู้หญิงที่น่ารักในสมัยนั้น

ไม่ว่าจะการเลือกใช้สีชมพู ที่เป็นสีสากลตัวแทนของผู้หญิง การติดโบ หรือทัดดอกไม้ที่หู รวมไปถึงแก๊งเพื่อนที่คาแรกเตอร์นุ่มนิ่มน่ารักอย่าง ‘Flat’ หนูสีฟ้าที่ชอบกินแยมเป็นชีวิตจิตใจ, ‘Lisu’ กระรอกน้อยขี้อาย, ‘Herizezumi’ เจ้าเม่นตัวน้อยที่มองโลกในแง่ดี รวมถึง ‘Hitsuji’ แกะน้อยที่แสนร่าเริง

ภาพจำของมายเมโลดี้ กลายเป็น Soft Power ที่ถ่ายทอดค่านิยมความเป็นผู้หญิงออกไปโดยที่ซานริโอ้ไม่ได้ตั้งใจ เด็กผู้หญิงหลายคนอาจคิดว่าต้องอ่อนหวานและใจดี มีงานอดิเรกน่ารักๆ แบบมายเมโลดี้ ถึงจะกลายเป็นที่รักของทุกคนได้ ทั้งที่ความจริงแล้ว ค่านิยมเหล่านั้นอาจกำลังทำร้ายเด็กผู้หญิงทางอ้อม

อย่าเผยด้านแสบซ่าก๋ากั่น แบบ ‘คุโรมิ’

กระต่ายดำแสนซุกซน

กล้าพุ่งชนเพื่อเป้าหมาย

‘คุโรมิ’ (クロミ) หรือ ‘นุย คุรุมิ’ (クルミ・ヌイ) กระต่ายเจ้าของหมวกดำอันเป็นเอกลักษณ์ มีคดีติดตัวที่ยิ่งใหญ่อย่างการขโมยไอเทมเวทมนตร์และหลบหนีไปยังโลกมนุษย์ เพื่อเสกฝันร้ายให้แก่มนุษย์ทุกคน จนทำให้เธอกลายเป็นตัวร้ายประจำเรื่องไปแบบไม่มีใครกล้าแย่งตำแหน่ง

ถ้ามายเมโลดี้ได้คะแนนเต็มในวิชานางเอก 101 คุโรมิคงสอบตกแบบไม่ต้องสงสัย เพราะเธอคือกระต่ายน้อยแสบซ่าก๋ากั่น พร้อมบวกทุกปัญหา ราวกับมีจิตวิญญาณของนักเลงอยู่ในตัว ถ้ามองข้ามขนตายาวสะพรึงของเธอแล้ว คุโรมิก็คือทอมบอยประจำป่าเมอร์รี่แลนด์นั่นเอง

ซานริโอ้ดีไซน์คุโรมิมาให้เป็นขั้วตรงข้ามของมายเมโลดี้อย่างสิ้นเชิง เธอเกิดวันที่ 31 ตุลาคม ซึ่งตรงกับวันสุดหลอนอย่าง ‘ฮาโลวีน’ นอกจากนั้นภาพลักษณ์ภายนอกยังเลือกใช้สีทะมึนอย่างสีดำและม่วง เป็นสีประจำตัวของกระต่ายสาว ยังไม่รวมถึงหางที่ไม่ใช่หางกระต่ายธรรมดา แต่กลับเป็นหางปีศาจซะอย่างนั้น แถมยังส่งเพื่อนซี้สุดแปลกอย่าง ‘บาคุ’ สมเสร็จบินได้ มาเสริมบารมีความเป็นตัวร้ายอีกด้วย

ในขณะที่คนญี่ปุ่นส่วนใหญ่มักเขินอายและขี้เกรงใจ แถมยังชอบสงวนท่าทีชอบพูดจาอ้อมๆ เพื่อรักษาน้ำใจคนฟัง คุโรมิกลับเป็นคาแรกเตอร์ที่ฉีกทุกกฎ เธอโผงผาง พูดตรง แถมยังห้าวซ่าเป็นที่ 1 ทำให้หลายคนที่รู้จักเธอครั้งแรกอาจจะรู้สึกไม่ถูกชะตา และมีอคติกับตัวละครนี้ไปในทันที

ทั้งที่จริงๆ แล้วคุโรมิก็มีด้านที่อ่อนโยนไม่แพ้มายเมโลดี้ เพียงแต่คนทั่วไปมักเลือกมองข้าม โดยเธอชอบเขียนไดอารีเป็นงานอดิเรก ชอบทำอาหาร ติดนิยายรักหวานแหวว ถึงขนาดจินตนาการถึงพระเอก 2D ที่อ่านเลยทีเดียว ไม่เห็นจะทอมบอยเลยสักนิด

คุโรมิกลายเป็นไอคอนของการแหวกค่านิยมความเป็นผู้หญิง เธอถูกหมายหัวว่าเป็น ‘ทอมบอย’ ทั้งที่จริงๆ แล้วนิสัยส่วนตัวกลับหวานแหววไม่แพ้คนอื่นๆ นี่คือตัวอย่างที่สะท้อนให้เราเห็นว่าสังคมพร้อมจะอคติ เพียงแค่เขาแตกต่างและไม่เป็นไปตามกรอบที่วางเอาไว้

โลกเปลี่ยนทิศ เมื่อตัวร้ายครองเมือง

จากตัวร้ายที่ใครก็มองข้าม ใครจะคิดว่าในปี 2022 เธอจะดังเป็นพลุแตกในจีนจากคลิปเต้นคัฟเวอร์ด้วยชุดคุโรมิของHelenoftroy (มีผู้ติดตาม 14 ล้านคน) บน ‘โต่วอิน’ (Douyin) ด้วยความน่ารักซ่อนเปรี้ยว ทำให้เกิดกระแสตามล่าคุโรมิ ทั้งหาชุด ซื้อตุ๊กตา ไปจนถึงตามสืบประวัติ จากตัวละครที่แทบจะโนเนมในญี่ปุ่น กลับพ็อปพิวลาร์ขึ้นมาแบบหลังมือเป็นหน้ามือ!

ในปี 2024 ที่ผ่านมามีการจัดอันดับ ‘Sanrio Character Ranking 2024’ โดยมีแฟนๆ ทั่วโลกร่วมโหวตกว่า 57,074,053 โหวต และคุโรมิก็ได้อันดับที่ 3 ไปครอง ในขณะที่มายเมโลดี้อยู่ในอันดับที่ 6

สิ่งที่ทำให้ลมเริ่มเปลี่ยนทิศ และคนหันมาให้ความสนใจตัวร้ายสุดแสบ ส่วนหนึ่งคือเทรนด์ Complex Evil หรือกระแสชื่นชอบตัวละครฝ่ายร้ายที่มีภูมิหลังที่น่าเห็นใจ ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือออกภาคแยกของตัวร้ายจากค่ายหนังดัง ทั้ง Walt Disney ที่นำตัวร้ายจากเจ้าหญิงเรื่องต่างๆ มาชูเป็นตัวเด่น หรือแม้กระทั่ง Marvel ที่ทำซีรีส์ให้ตัวร้ายอย่าง ‘โลกิ’ จนดังเป็นพลุแตก

ในมุมของคุโรมิ แม้จะไม่มีภาคแยกให้คนเห็นเรื่องราว แต่แฟนๆ หลายคนรู้ดีว่า ก่อนที่เธอจะจงเกลียดจงชังมายเมโลดี้ พวกเธอเคยเป็นเพื่อนรักกันมาก่อน แต่เพราะอุบัติเหตุเมื่อมายเมโลดี้ ดันเผลอไปฉีกไดอารีของคุโรมิที่เขียนไว้ว่า ‘อยากเป็นเพื่อนกับมายเมโลดี้ตลอดไป’ เพื่อเอาไปเช็ดน้ำมูกให้กับเพื่อนอีกคน ทำให้คุโรมิแค้นและเปลี่ยนสมุดเล่มนั้นเป็นไดอารีบันทึกความแค้นเธอแทน

จุดพลิกผันสุดซิตคอมนี้ทำให้หลายคนหันมาเห็นใจคุโรมิ และกลายเป็นแฟนคลับน้องกระต่ายดวงตกคนนี้แบบไม่ทันตั้งตัว ยังไม่รวมถึงคดีในสมุดจดความแค้นที่คุโรมิโดนมายเมโลดี้ทำร้ายจิตใจ (แบบไม่ตั้งใจ) อีกนับร้อย แค่นี้ก็เพียงพอให้เราเอ็นดูกระต่ายดำที่ภายนอกดูแข็งกร้าว แต่ที่จริงกลับอ่อนไหวมากกว่าที่หลายคนคิด

อีกหนึ่งปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงนี้ ต้องยกให้กับการเปลี่ยนผ่านเจนเก่าสู่เจนใหม่ เมื่อเด็กรุ่นหลังเริ่มหันมาให้ความสำคัญกับความเท่าเทียม ไม่ตัดสินคนจากภายนอก และกล้าที่จะเป็นตัวเองโดยไม่ยึดกับขนบของสังคม ทำให้ยุคนี้กลายเป็นยุคที่เหล่าตัวร้ายครองเมืองนั่นเอง

อาณาจักรซานริโอ้ เกิดจากความตั้งใจที่อยากจะสร้าง One World, Connecting Smiles หรือการเชื่อมโลก 1 ใบด้วยรอยยิ้ม ผ่านความน่ารักสดใสของเหล่าคาแรกเตอร์ ซึ่งหน้าที่ของมายเมโลดี้และคุโรมิ ก็คือการส่งมอบความสุขไปยังผู้รับ และเราเชื่อว่าพวกเธอสามารถทำมันได้อย่างเต็มที่ที่สุดแล้ว

ดังนั้นจึงไม่มีคำตอบที่ถูกต้องว่าเราควรเป็น ‘มายเมโลดี้’ หรือ ‘คุโรมิ’ ในสังคม เพราะสุดท้ายแล้วสิ่งที่ทำให้เราใช้ชีวิตอย่างมีความสุขได้ ก็คือ ‘การเป็นตัวเอง’