รอบรู้รอบวงกับหลากความหมายของการชน(แก้ว) แล้ว Cheers!

การดื่มเฉลิมฉลองเป็นของคู่กันกับมนุษยชาติ เรากล่าวอวยพร ชนแก้ว แล้วดื่ม เพื่อแสดงถึงมิตรภาพและความปรารถนาดีต่อกัน แต่ในบางวัฒนธรรมหรือบางยุคสมัย ธรรมเนียมการชนแก้วเป็นอะไรที่มีความหมายมากกว่านั้น

Zan / Unsplash

การดื่มแสดงความยินดี (Toasting) ที่มีมาแต่โบราณ
หากค้นหาจากพจนานุกรม คำว่า Toast เป็นคำกริยาหมายถึง การยกแก้วเครื่องดื่มขึ้นเพื่อแสดงความปรารถนาดีหรือความเคารพ เช่น We toasted the happy couple. (เราขอแสดงความปรารถนาดีต่อคู่บ่าวสาว) เราจึงเห็นกริยาเช่นนี้ตามงานเลี้ยงสังสรรค์หรืองานเฉลิมฉลองทั่วไป และเพราะความรู้สึกชื่นชมยินดีมีอยู่คู่มนุษย์มาช้านาน การ Toast จึงมีมาแต่โบราณด้วยเช่นกัน

• Toast เพื่อพิสูจน์ความจริงใจ
ในยุคกรีกโบราณ ผู้คนดื่มเพื่อฉลองให้สุขภาพและความสุขสันต์ การ Toast ปรากฏในบทประพันธ์มหากาพย์โอดิสซี (The Odyssey) โดยยูลิสซีสได้ดื่มให้กับสุขภาพที่ดีของอคิลลีส นอกจากนี้ การดื่มยังเป็นการแสดงความจริงใจที่ดีอีกด้วย เพราะยุคนั้น การวางยาพิษเป็นอาวุธร้ายชนิดหนึ่ง การยกแก้วขึ้น Toast และดื่มจิบแรก จึงเป็นกิริยาท่าทางเพื่อแสดงว่าเราบริสุทธิ์ใจต่อกันและในเครื่องดื่มนั้นไม่มียาพิษร้ายแต่อย่างใด เพราะขณะที่เอนแก้วมาชนกันและยกขึ้น เครื่องดื่มจะกระฉอกเบา ๆ ไปรอบแก้ว ซึ่งหากมียาพิษเคลือบอยู่ก็จะผสมกับเครื่องดื่ม เมื่อจิบเข้าไปคงได้รู้กันว่าไม่ปลอดภัย แต่หากจิบแรกแล้วไม่เป็นอะไร จึงสบายใจได้ว่าทั้งสองฝ่ายจริงใจต่อกัน คล้ายกับการเชกแฮนด์เพื่อแสดงความบริสุทธิ์ใจว่าไม่มีอะไรซ่อนอยู่ในแขนเสื้อให้ต้องระแวง

• ดื่มฉลองตามหน้าที่
ชาวโรมันยึดถือธรรมเนียมการดื่มฉลองเพื่อสุขภาพและความอยู่ดีมีสุขของผู้อื่น พวกเขาเติมเกล็ดขนมปังปิ้งลงในกุณโฑหรือภาชนะใส่เครื่องดื่มเพื่อลดความเป็นกรดในไวน์ลงไป เป็นไปได้ว่านี่คือที่มาของคำว่า Toast ซึ่งในภาษาละตินหมายถึง ทำให้แห้งหรือไหม้ ซึ่งสื่อถึงเกล็ดขนมปังปิ้งนั่นเอง

นอกจากนี้ การ Toast คือหน้าที่อันพึงกระทำ เพราะในช่วงก่อนคริสตศักราช สมาชิกวุฒิสภาโรมันได้ออกประกาศว่า การยกแก้วขึ้นดื่มเฉลิมฉลองให้สุขภาพของจักรพรรดิออกัสตุสนับเป็นหน้าที่ เป็นสิ่งที่ต้องกระทำในทุกมื้ออาหาร

rawpixel.com / Freepik

แล้ว Cheers! ล่ะ มาจากไหน
ธรรมเนียมการชนแก้วย่อมมาคู่กับการกล่าว “Cheers!” ที่ผู้คนทุกชาติทุกภาษาต่างรู้จักกันดี Cheers มาจากคำโบราณภาษาฝรั่งเศส Chiere แปลว่า “ใบหน้า” หรือ “ศีรษะ” ต่อมาในช่วงคริสตศตวรรษที่ 18 ความหมายของ Cheers ได้เพิ่มเติมขึ้นเป็น “ปีติยินดี” (Gladness) และถูกใช้เมื่อต้องการให้กำลังใจกัน ทุกวันนี้การกล่าว “Cheers!” เป็นสัญลักษณ์ของการดื่มเฉลิมฉลอง ส่งความปรารถนาดีและอวยพรให้สุขภาพแข็งแรง เป็นการกระชับความสัมพันธ์ให้แนบแน่นยิ่งขึ้น

คลังคำที่มีความหมายคล้ายกับ Cheers! ในภาษาต่าง ๆ
ไหน ๆ ก็เข้ามาสู่โลกแห่งการดื่มเฉลิมฉลองแล้ว อย่าลืมสะสมคลังคำที่ในแต่ละภาษาไว้ใช้พูดกันเมื่อชนแก้ว เผื่อหยิบมาใช้เวลาไปปาร์ตี้ หรือหยิบมาพูดเมื่อได้เดินทางท่องเที่ยวไปพบผู้คนใหม่ ๆ ในวัฒนธรรมที่แตกต่าง คำเหล่านี้อาจจะช่วยทลายกำแพงของความแปลกหน้า และทำให้เราเนียนกริบไปกับวงสังสรรค์ได้ง่ายขึ้น

ภาษาจีน - 干杯 (ออกเสียงว่า กาน เบย) หมายถึง “ไชโย”
ภาษาฝรั่งเศส - Santé (ออกเสียงว่า ซอง เต) หมายถึง “สุขภาพดี”
ภาษาเยอรมัน – Prost (ออกเสียงว่า โพรสต์) หมายถึง “หมดแก้ว”
ภาษาอิตาเลียน – Salute (ออกเสียงว่า ซา ลู เต) หมายถึง “สุขภาพดี” และ Cin cin (ออกเสียงว่า ชิน ชิน) หมายถึง “ไชโย”
ภาษญี่ปุ่น - 乾杯 (ออกเสียงว่า คัม ไป) หมายถึง “ไชโย”
ภาษาเกาหลี - 건배 (ออกเสียงว่า คอน เบ) หมายถึง “ไชโย”
ภาษาฟิลิปปินส์ - Mabuhay (ออกเสียงว่า เม บู เฮย์) หมายถึง “ไชโย” หรือ “โชคดี”
ภาษาสเปน - Salud (ออกเสียงว่า ซา ลูด) หมายถึง “สุขภาพดี”
ภาษาเวียดนาม - Một, hai, ba, dô! (ออกเสียงว่า โหมด ไฮ บา โด) หมายถึง “หนึ่ง สอง สาม ชน!”

KamranAydinov / Freepik

เรื่องเล็ก ๆ ของเสียงกริ๊ง
นักประวัติศาสตร์บางคนสันนิษฐานว่า เสียงกระทบกันจากการชนแก้วหรือโลหะอันเป็นภาชนะใส่เครื่องดื่มจนดังกริ๊ง จะช่วยไล่ปีศาจหรือผีร้ายไปได้ และเสียงกริ๊งที่ว่า ยังชวนให้ระลึกถึงเสียงระฆังโบสถ์ด้วย

นอกจากแง่มุมของความเชื่อความศรัทธา เสียงกริ๊งยังมีแง่มุมอื่น ๆ เพราะขณะเราดื่มกินกับมิตรสหาย จะเกิดผัสสะที่เกี่ยวข้องหลายอย่าง ทั้งรูป รส กลิ่น ความรู้สึกต่าง ๆ จึงเชื่อว่า เสียงชนแก้วที่เกิดขึ้นช่วยให้เกิดผัสสะด้านเสียง เป็นประสบการณ์อันครบถ้วนในการเติมเต็มการเฉลิมฉลองให้สมบูรณ์แบบ

อย่าชน! หากในแก้วมีเพียงน้ำเปล่า
เชื่อกันว่า ไม่ควรชนแก้วโดยที่ในแก้วนั้นมีเพียงน้ำเปล่า เพราะนั่นอาจหมายถึงลางร้าย ความเชื่อนี้อิงมาจากเทพปกรณัมกรีกซึ่งกล่าวไว้ว่า ผู้วายชนม์มักจะดื่มน้ำจากแม่น้ำเลธ (Lethe) ซึ่งเป็นหนึ่งในแม่น้ำห้าสายในยมโลก การดื่มน้ำจากแม่น้ำเลธจะทำให้หลงลืมอดีต ด้วยความเชื่อนี้เอง ชาวกรีกจึงมักจะดื่มน้ำเปล่าเป็นการอวยพรให้ผู้วายชนม์เพื่อเป็นสัญลักษณ์แทนการเดินทางไปสู่ยมโลก

ด้วยความเชื่อจากเทพปกรณัมนั้นเอง การดื่มเฉลิมฉลองหรือชนแก้วด้วยน้ำเปล่าจึงคล้ายกับการสาปให้สมาชิกในวงสังสรรค์ประสบโชคร้ายที่อาจร้ายแรงถึงชีวิต ไม่เพียงเท่านั้น อาจเป็นการสาปตนเองให้ถึงตายอีกด้วย

Al Elmes / Unsplash

รวมการ Toast แบบแปลก ๆ จากหลากวัฒนธรรม
ดื่มคำอธิษฐานลงไปเลย
ช่วงเฉลิมฉลองปีใหม่ ชาวยูเครนและรัสเซียจะเขียนคำอธิษฐานใส่ลงกระดาษไว้ เมื่อถึงช่วงเที่ยงคืน พวกเขาจะเผากระดาษนั้น แล้วนำเถ้าถ่านคำอธิษฐานของตนโรยลงในแก้วของเพื่อน แล้วก็ต่างคนต่างดื่มเข้าไป เราดื่มคำอธิษฐานของเพื่อนเพื่อให้เพื่อนสมหวัง ส่วนเพื่อนก็ดื่มของเราเพื่อให้คำอธิษฐานกลายเป็นจริง

ดื่มจนยกแขนไม่ขึ้น
ใครคิดว่าคอแข็ง ต้องลองดื่มฉลองกับชาวจอร์เจียสักตั้ง เพราะเมื่อได้เป็นเจ้าภาพ (หรือที่เรียกว่า Tamada) พวกเขาจะได้ฉายาว่าเป็น “เผด็จการบนโต๊ะอาหาร” ผู้ซึ่งคอยนำแขกให้ยกแก้วขึ้น Toast ได้มากถึง 30 ครั้งต่องานเลี้ยง นอกจากจะนำดื่มแล้ว เจ้าภาพเองก็ต้องดื่มเครื่องดื่มของตนให้หมดแก้วทุกครั้งที่ Toast และห้ามเมา เพื่อไม่ให้เสียหน้าอีกอย่างหนึ่ง หากไปจอร์เจีย อย่า Toast ด้วยเบียร์เพราะมันหมายถึงว่า คุณกำลังสาปเพื่อนร่วมวงอยู่

ดื่มฉลองด้วยของแวววาว
ในเทศกาลปีใหม่ ชาวเม็กซิโกจะหย่อนสิ่งของวิบวับแวววาวลงในแก้วเครื่องดื่มที่จะ Toast เช่น แหวนทอง และตะโกนว่า “Salud!” (อ่านว่า ซาลูด ที่มีความหมายเท่ากับคำว่า “Cheers!”) แล้วค่อย Toast เชื่อว่าการกระทำเช่นนี้จะนำโชคลาภเงินทองมาให้ แต่อย่าเผลอดื่มแหวนเข้าไปด้วยนะ เดี๋ยวจะไม่ทันได้ใช้เงิน

หลังชนแก้ว ทำไมบางคนจึงวางกระแทกแก้วกับโต๊ะ
บางครั้งเราอาจสังเกตเห็นว่า นักดื่มวางกระแทกแก้ว (เบา ๆ ) บนโต๊ะหลังการชนแก้ว นั่นอาจมีสาเหตุดังต่อไปนี้

• เพื่อแสดงความระลึกถึงเพื่อนที่ไม่ได้มาดื่มด้วยกัน
• เพื่อแสดงความขอบคุณหรือเคารพต่อบาร์เทนเดอร์
• บางคนดื่มเพื่ออนาคตอันสดใส และกระแทกแก้วกับโต๊ะเพื่อเป็นการขอบคุณอดีต
• ที่ประเทศไอร์แลนด์ มีความเชื่อว่าในเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มีวิญญาณที่จะทำร้ายผู้ดื่ม จึงกระแทกแก้วกับโต๊ะเบา ๆ เพื่อไล่วิญญาณนั้นไป

ที่มา : บทความ "Cheers: Celebration Drinking Is an Ancient Tradition" โดย Rebecca Rupp
บทความ "THE HISTORY OF TOASTING" โดย Craig Harrison
บทความ "Why do Brits say ‘cheers’ before drinking"? จาก greatbritishmag.co.uk
บทความ "The origin of the toast" โดย EHL Insights
บทความ "Why Do We Clink Glasses And Say “Cheers”? โดย Natalie LaVolpe
บทความ "Drinking Toasts: How to Say Cheers in Different Languages" โดย LAURA
บทความ "Why You Should Never Make A Toast With Water In Your Glass" โดย Hannah Hoskins
บทความ "Say Cheers! 5 Unique Toasting Traditions from Around the World" โดย Jess Lander
บทความ "WHY DO PEOPLE TAP THEIR DRINK ON THE BAR AFTER CLINKING GLASSES"? จาก angelsenvy.com

เรื่อง : Chanapha.P